LSD

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
LSD
LSD-2D-skeletal-formula-and-3D-models.png

2D formula estrukturala eta 3D eredua
(IUPAC) izena
(6aR,9R)-N,N-diethyl-7-methyl-4,6,6a,7,8,9-hexahydroindolo-[4,3-fg]quinoline-9-carboxamide
Datu klinikoak
Izen komertzialak Lysergic acid diethylamide (LSD)
AHFS/Drugs.com Reference
Haurdunaldiko kategoria
Legezko egoera
Datu farmakozinetikoak
Bioerabil-
garritasuna
71%[1]
Metabolismoa Hepatic (CYP450)[1]
Ekintza hasiera 30–40 minutu[2]
Iraizpena Giltzurruna[3][1]
Identifikatzaileak
CAS zenbakia 50-37-3
ATC kodea ?
PubChem CID 5761
DrugBank DB04829
ChemSpider 5558 YesY
UNII 8NA5SWF92O YesY
ChEBI 6605
ChEMBL CHEMBL263881
Sinonimoak Lyserg-säure-diäthylamid; LSD; LSD-25; Lysergide; Acid; Delysid
Datu kimikoak
Formula C₂₀H₂₅N₃O
Masa mol. 323,199762 masa atomikoaren unitate

LSD (Lysergic acid diethylamideren akronimoa), LSD-25 edo dietilamida azido lisergikoa droga psikodeliko ia-sintetikoa da, ergolina familiakoa. Kontzientziaren egoerak eraldatzen ditu, esperientzia mistikoarekin nahiz eskizofreniarekin parekatu izan direnak. Lagunartean, azido edo tripi (ingelesezko tripetik, "bidaia") izenak hartzen ditu.

Jatorria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Albert Hofmann kimikari suitzarrak sintezitatu zuen lehenengo aldiz sustantzia hau 1938. urtean eta 1943. urtean desestali zuen nahigabe LSD-aren efektuak. Sandoz laborategiak aurkeztu zuten LSD-a psikiatriko erabilpenak egiteko erabiltzen den droga bezala. 1950 eta 1960ko hamarkadetan hainbat psikiatrek eta psikoanalistek ikusi zuten droga honetan agente terapeutiko bat etorkizun handikoa. Baina muturreko erabilpen bat sendagai bezala gertatu ondoren, eztabaida politiko bat sortu zen eta erabaki zuten sustantzia debekatzea, ilegalizatu zen edozein erabilpenarako.

Efektuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

LSD-aren efektuak aldagarriak dira eta faktore hauen araberakoak: hartzen den kantitatea, pertsonaren tentua, ingurunea non droga hartzen duzu, pertsonalitatea, eta pertsonaren expektatibak. Pertsona batzuk euforia sentitzen dute droga hau kontsumitzerakoan eta beste batzuk adibidez izugarrizko beldurra. Experientzia txarra bada, 'bide txarra' esaten da. Efektu errekurtsogile hurrengoak izango litzateke: utero kontrakzioak, ansietatea, insomnioa, parestesia, euforia, hiperreflexia, sinestesia, hiperestesia, transpirazioa, hipotermia, sukarra eta oharpenaren aldaketak denboran eta lekuan, baita ere tentu aldaketa.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c   Dolder, Patrick C.; Schmid, Yasmin; Haschke, Manuel; Rentsch, Katharina M.; Liechti, Matthias E. (2015-06-24), «Pharmacokinetics and Concentration-Effect Relationship of Oral LSD in Humans», International Journal of Neuropsychopharmacology (1), doi:10.1093/ijnp/pyv072, ISSN 1461-1457, PMID 26108222, PMC PMC4772267, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4772267/. Noiz kontsultatua: 2017-04-16 .
  2. (Ingelesez)  Neinstein, Lawrence S. (2008-01-01), Adolescent Health Care: A Practical Guide, Lippincott Williams & Wilkins, ISBN 9780781792561, https://books.google.com/books?id=er8dQPxgcz0C&pg=PA931. Noiz kontsultatua: 2017-04-16 .
  3.   Mucke, Hermann A.M. (2016-07-01), «From Psychiatry to Flower Power and Back Again: The Amazing Story of Lysergic Acid Diethylamide», ASSAY and Drug Development Technologies (5): 276–281, doi:10.1089/adt.2016.747, ISSN 1540-658X, http://online.liebertpub.com/doi/10.1089/adt.2016.747. Noiz kontsultatua: 2017-04-16 .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: LSD Aldatu lotura Wikidatan


Kimika Artikulu hau kimikari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.