LSD

Wikipedia, Entziklopedia askea
LSD
Lysergsäurediethylamid (LSD).svg
Formula kimikoaC20H25N3O
SMILES kanonikoa2D eredua
SMILES isomerikoa
CCN(CC)C(=O)[C@H]1CN([C@@H]2CC3=CNC4=CC=CC(=C34)C2=C1)C
InChl3D eredua
Osatutanitrogeno, oxigeno eta karbono
AurkitzaileaAlbert Hofmann
Aurkitze data1938
Motatryptamines (en) Itzuli eta phenethylamine (en) Itzuli
Masa molekularra323,199762 Da
Erabilera
Elkarrekintza5-hydroxytryptamine receptor 1A (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 2A (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 2B (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 2C (en) Itzuli eta 5-hydroxytryptamine receptor 6 (en) Itzuli
Hartzeko bideamihipeko
HaurdunaldiaUS pregnancy category C (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKeyVAYOSLLFUXYJDT-RDTXWAMCSA-N
CAS zenbakia50-37-3
ChemSpider5558
PubChem5761
Reaxys94179
Gmelin6605
ChEMBLCHEMBL263881
EC zenbakia200-033-2
ECHA100.000.031
MeSHD008238
UNII8NA5SWF92O
KEGGC07542
PDB Ligand7LD

LSD (Lysergic acid diethylamideren akronimoa), LSD-25, lisergida edo azido lisergikoaren dietilamida[1] droga psikodeliko ia-sintetikoa da, ergolina familiakoa. Kontzientziaren egoerak eraldatzen ditu, esperientzia mistikoarekin nahiz eskizofreniarekin parekatu izan direnak. Lagunartean, azido edo tripi (ingelesezko tripetik, "bidaia") izenak hartzen ditu.

Jatorria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Albert Hofmann kimikari suitzarrak sintetizatu zuen lehenengo aldiz sustantzia hau 1938. urtean eta 1943. urtean aurkitu zuen nahigabe LSD-aren efektuak.

Sandoz laborategiak aurkeztu zuten LSD-a psikiatriko erabilpenak egiteko erabiltzen den droga bezala. 1950 eta 1960ko hamarkadetan hainbat psikiatrek eta psikoanalistek ikusi zuten droga honetan agente terapeutiko bat etorkizun handikoa. Baina muturreko erabilpen bat sendagai bezala gertatu ondoren, eztabaida politiko bat sortu zen eta erabaki zuten sustantzia debekatzea, ilegalizatu zen edozein erabilpenarako.

Efektuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

LSD-aren efektuak aldagarriak dira eta faktore hauen araberakoak: hartzen den kantitatea, pertsonaren tentua, ingurunea non droga hartzen duzu, pertsonalitatea, eta pertsonaren espektatibak. Pertsona batzuk euforia sentitzen dute droga hau kontsumitzerakoan eta beste batzuk adibidez izugarrizko beldurra. Esperientzia txarra bada, 'bide txarra' esaten da. Efektu errekurtsogile hurrengoak izango litzateke: utero kontrakzioak, antsietatea, insomnioa, parestesia, euforia, hiperreflexia, sinestesia, hiperestesia, transpirazioa, hipotermia, sukarra eta oharpenaren aldaketak denboran eta lekuan, baita ere tentu aldaketa.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Gipuzkoako Sendagileen Elkargo Ofiziala. Hiztegia. .

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Kimika Artikulu hau kimikari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.