Edukira joan

Orly

Orly
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Île-de-France
DepartamenduaSena
AlkateaChristine Janodet (en) Itzuli
Izen ofizialaOrly
Posta kodea94310
Geografia
Koordenatuak48°44′37″N 2°23′34″E / 48.7436°N 2.3928°E / 48.7436; 2.3928
Mapa
Azalera6,69 km²
Altitudea59 m, 30 m, 89 m eta 65 m
MugakideakThiais, Paray-Vieille-Poste, Choisy-le-Roi, Villeneuve-le-Roi eta Villeneuve-Saint-Georges
Demografia
Biztanleria24.658 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 12.534 (%50,8) (%45,7) 11.267 alt_right
Dentsitatea3.686 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakDrobeta-Turnu Severin, Pointe-à-Pitre, Klin (en) Itzuli eta Campi Bisenzio
mairie-orly.fr

Orly Frantziako Marne Harana departamenduko udalerria da, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 24.658 biztanle zituen 6,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Thiais, Paray-Vieille-Poste, Choisy-le-Roi, Villeneuve-le-Roi eta Villeneuve-Saint-Georges.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
OrlyOrly
Població amb 29273 habitants (2000)Thiais (2,6 km)
Població amb 37165 habitants (2000)Choisy-le-Roi (2,8 km)
Població amb 5618 habitants (2000)Rungis (3,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da, 15,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 646 mm-koa da, urtarrilean 10,4 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Choisy-le-Roi udalerrian dago, 2,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 607,2 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,7 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,5 °C-koa da, 1997ko urtarrilaren 1an lortua[oh 1][3].

BiztanleriaUrtea0500010.00015.00020.00025.00030.00035.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 11.822 gizon, 12.666 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.04
 
95+
 
0.09
0.21
 
90-94
 
0.88
0.71
 
85-89
 
1.44
1.35
 
80-84
 
1.78
1.64
 
75-79
 
2.08
3.31
 
70-74
 
3.81
4.80
 
65-69
 
4.94
4.91
 
60-64
 
5.49
5.93
 
55-59
 
6.24
6.16
 
50-54
 
4.71
6.73
 
45-49
 
6.22
6.66
 
40-44
 
6.94
6.50
 
35-39
 
7.83
6.53
 
30-34
 
7.26
6.26
 
25-29
 
6.80
6.89
 
20-24
 
5.83
7.66
 
15-19
 
6.46
7.56
 
10-14
 
6.66
8.53
 
5-9
 
7.26
7.62
 
0-4
 
7.27
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[4].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Orly udalerrian 24.578 biztanle zeuden eta 9.841 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,50 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 34,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[6]

24.578biztanle
9.841elkarbizitza-unitate
2,50lagun elkarbizitza-unitateko
6.306familia
Udalerria
% 31
% 16
% 16
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 6.306 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (3.060). Guraso bakarreko 1.684 familietatik 1.417etan ama zen guraso bakarra. 2.250 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.588k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.304k bi, eta 1.164k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.060 bikoteetatik 297tan (% 9,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[6]

1.562
3.060
1.684
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean2.250
Seme-alaba bat1.588
Bi seme-alaba1.304
Hiru seme-alaba810
Lau edo gehiago354

15 urte edo gehiago zituzten 19.030 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 40,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 67,9). 80 urte edo gehiagoko 768 biztanleetatik 702 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 66 kolektibitateren batean.[6]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 16
40-54% 12
55-64% 24
65-79% 27
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 56
40-54% 68
55-64% 61
65-79% 61
80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 11,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,8 izatezko bikotean eta % 2,5 PACS bidez lotuta). % 37,2 ezkongabeak ziren, % 4,8 alargunak eta % 5,8 dibortziatuak.[6]

Ezkonduta% 41,0
Ezkongabea% 37,2
Izatezko bikotean% 8,8
Dibortziatuta% 5,8
Alarguna% 4,8
PACS bidez lotuta% 2,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: enplegatuak (% 21,6), erretiratuak (% 21,4), eskulangileak (% 18,5), erdi-mailako lanbideak (% 17,3). Talde nagusia (enplegatuak, % 21,6) Marne Harana departamenduko batez bestekoaren (% 17,3) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[6]

Udalerria
% 10
% 17
% 22
% 19
% 21
Marne Harana
% 23
% 17
% 17
% 10
% 22
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 10.345 etxebizitza zeuden. Horietatik 9.772 egoitza nagusi ziren, 97 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 476 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (8.088), etxeak baino gehiago (2.115). Egoitza nagusietatik 3.567 beren jabearen bizilekuak ziren, 6.030 alokairuan zeuden, 4.103 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 175 doan lagata.[7]

10.345etxebizitza
9.772egoitza nagusi
2.115etxe
8.088apartamentu

Etxebizitza multzoa

9.772
Egoitza nagusia (9.772)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (97)Hutsik (476)

Etxe mota

2.115
8.088
Etxea (2.115)Apartamentua (8.088)

Jabetza egoera

3.567
6.030
4.103
Jabeak (3.567)Alokairuan (6.030)HLM (4.103)Doan lagata (175)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.981).[7]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik77
1919-1945885
1946-19702.981
1971-19901.604
1991-20051.802
2006-20202.383

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (3.218). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (5.089 etxebizitzatan). 5.837 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 4.949 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.865tan bi edo gehiago.[7]

Gela kopurua

1 gela789
2 gela2.076
3 gela3.218
4 gela2.115
5 gela edo gehiago1.575

Berogailu mota

5.089
2.437
2.043
Gas sarea (5.089)Fuel-olioa (174)Elektrizitatea (2.437)Gas botila (29)Bestelakoak (2.043)

Aparkalekua eta ibilgailuak

5.837aparkalekua
4.949ibilgailu 1
1.865ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 15.816 biztanleetatik 11.656 aktibo ziren (% 73,7), horietako 9.730 lanean (% 61,5) eta 1.927 langabezian (aktiboen % 16,5).

15.81615-64 urteko biztanle
% 73,7aktibo
% 61,5lanean
% 16,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,9
25-54 urte% 87,3
55-64 urte% 66,8
Gizonak% 77,9
Emakumeak% 69,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,8
BEPC, brebeta% 22,6
CAP-BEP% 18,1
Batxilergoa% 16,8
Goi-mailako +2% 13,8
Goi-mailako +3/4% 14,9
Goi-mailako +5% 12,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

4.159 ez-aktibotik 1.919 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 46,1), 462 erretiraturik zeuden (% 11,1) eta 1.779 bestelako ez-aktibo ziren (% 42,8).

Ez-aktiboak

% 46
% 11
% 43
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 15
% 27
% 32
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 23.255 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 9.730 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

23.255enplegu udalerrian
% 93,7soldatapeko
% 6,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.560 eurokoa zen, eta biztanleen % 26 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

21.560 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.250 €
% 26,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 18,4

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an psikiatriko 1 , 4 osasun-zentro, 9 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 6 haur-eskola eta 11 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Orly udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 936 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 613.

Orly udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko bestelako formakuntza zentro bat zuen.

  1. Estazioko erregistroak 1988ko urtarrilaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Choisy-le-Roi », fiche climatologique. .
  4. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  5. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  6. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  7. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]