Oxido nitriko

Wikipedia, Entziklopedia askea
Oxido nitriko
Nitric oxide.svg
Formula kimikoaNO
SMILES kanonikoa[N=O&zoom=2.0&annotate=none 2D eredua]
InChl3D eredua
Osatutanitrogeno eta oxigeno
Motanitrogeno-oxidoak
Ezaugarriak
Soinuaren abiadura325 m/s (10 °C, gas)
Disolbagarritasuna5 g/100 g (ura, 20 °C)
Fusio-puntua−164 °C
Irakite-puntua−152 °C (760 Torr)
Formazio entalpia estandarra81 kJ/mol
Lurrun-presioa34,2 atm (20 °C)
Masa molekularra29,998 Da
Erabilera
Konposatu aktiboaInomax (en) Itzuli
Rolanitric oxide donors (en) Itzuli, Neurotransmisore, Bronkozabaltzaile, free radical scavengers (en) Itzuli, gaseous signaling molecule (en) Itzuli eta Endothelium-Dependent Relaxing Factors (en) Itzuli
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
3
3
Denboran ponderatutako esposizio muga30 mg/m³ (10 h, Ameriketako Estatu Batuak)
IDLH123 mg/m³
Eragin dezakeNitric Oxide exposure (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKeyMWUXSHHQAYIFBG-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia10102-43-9
ChemSpider127983
PubChem145068
Reaxys3587257
Gmelin16480
ChEBI451
ChEMBLCHEMBL1200689
NBE zenbakia1660
RTECS zenbakiaQX0525000
ZVG1080
DSSTox zenbakiaQX0525000
EC zenbakia233-271-0
ECHA100.030.233
MeSHD009569
RxNorm7442
Human Metabolome DatabaseHMDB0003378
UNII31C4KY9ESH
NDF-RTN0000148689
KEGGD00074 eta C00533

Oxido nitrikoa[1] edo nitrogeno monoxidoa[2] kolorerik eta usainik gabeko gasa da, NO formula duena, Hales eta Priestley-ek 1772an aurkitua.

Giro-tenperaturan aireko oxigenoarekin erreakzionatu eta nitrogeno dioxidoa (NO2) eratzen du. Ez da sukoia eta nekez urtzen da uretan. Amoniakoa 500 °C-tik gora katalisi bidez oxidatuz, ur-disoluzioan dagoen azido nitrosoa deskonposatuz edo arku elektriko bidez nitrogenoa eta oxigenoa elkarrekin erreakzionaraziz lortzen da. Oso toxikoa da, eta narritatu egiten ditu sudurzuloa eta begiak. Atmosferako kutsatzailea da.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskalterm: [Ingurumena Hiztegi Entziklopedikoa] [2009]
  2. Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2009]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Kimika Artikulu hau kimikari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.