Ra

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Ra
Antzinako Egiptoko erlijioa
Re-Horakhty.svg
Ezaugarriak
Sexua gizonezkoa
Baliokideak Q20857111 Itzuli
Familia
Aita Nun
Ama Neit
Seme-alabak Set, Hathor eta Maat

Ra (egiptoeraz: Rꜥ) Antzinako Egiptoko eguzkiaren jainkoa da. 5. dinastiatik aurrera (K.a. 2400 aldera) bere estatusa jainko nazionalera igo zen, eta geroago Amon jainkoarekin bateratu zen, Amon-Ra bihurtzeko, egiptoarren jainko nagusia.

Rak hainbat eta hainbat mendez eutsi zion nagusitasunari, Akenatonen garaiko (K.a. 1350-1334) etenaldi labur batean izan ezik, non Atonen gurtza monoteista ezarri zen.

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egiptoko eguzkiaren jainkoa izateaz gain jainko sortzailea ere bada. Badirudi, bere burua sortzeko ahalmena zuela. Hasierako mendixkaren gaineko kaosaren itsasotik jaikitzen zen. Hala bere burua sortzeaz gain gainontzeko jainko eta jainkosak sortzen zituen. Egiptoko sinesmenen arabera, Ra ongiaren eta justiziaren iturri gorena ere bazen [1].

Ra eguzkiaren jainkoa

Rak eguzki izpiak, berotasuna eta hazkuntza errepresentatzen ditu. Antzinako Egipton jainko guztiek Raren ezaugarriren bat izan behar zutela uste zen, eta aldi berean Rak berak ere jainko guztieak errepresentatu behar zituela [2]. Egunez, zerua zeharkatzen omen zuen bere eguzki ontzian, eta gauez, beste ontzi bat hartzen zuen infernua zeharkatzeko. Bidaia honetan, Apofis suge maltzurraren (Kaosaren Jauna [2]) kontra borrokatu behar zuen berriro jaio ahal izateko, eta hala, egun berria hasi[1]. Goizean Raren ontzia Madjet deitzen zen, hau da, “indartzen” . Iluntzerako Semektet (ahultzen) izena hartzen zuen[2]. Mito batzuetan, Rak Apofis garaitzen du bere katu itxura duelarik, hori dela eta Egipton katuekiko begirune handia zegoen [2].

Ra eta beste jainko eta jainkosa batzuen artean hainbat sinkretismo garatu izan dira. Sinkretismo horien ondorioz Re-Harakhty, Amon-Re, Sebek-Re, and Khnum-Re bezalako izenak sortu dira. Horrez gain, Ra berberaren irudian eta ezaugarri batzuengan ere eragina izan dute beste jainko eta jainkosek. Re-Harakhtyran arrano itxura, adibidez, Horus jainkoarengandik datorkio Rari [2].

Ra jainkoa gizakiaren itxuraz irudikatu izan da baina arranoaren buruarekin eta eguzki diskoa dirudien koroa batekin. Era berean, koroa hori Uraeus izeneko kobra batek eusten duelarik. Edonola ere, beste irudikapen batzuk ere izan ditu: kakalardo burudun gizakia edo ahariaren buruarekin. Beste batzuetan animali itxura osoarekin ere irudikatu izan dute: sugea, koartza, zezena, lehoia, katua, aharia, belatza, etab. [2]

Laugarren dinastiatik aurrera Egiptoko erregeek “Raren seme” titulua hartzen zuten, eta geroago “Re” erregeen tronuaren izenaren parte bilakatu zen. 11. distaniaren amaierarako Ra jainkoa Amon jainkoarekin lotu zen “jainkoen errege” eta erregeen patroia zen beraz. [1]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c (Ingelesez)  «Re | Description & Facts» Encyclopedia Britannica . Noiz kontsultatua: 2018-06-03 .
  2. a b c d e f   «The Egyptian God Ra | Sun God of Egypt | Eye of Ra» www.ancient-egypt-online.com . Noiz kontsultatua: 2018-06-03 .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ra Aldatu lotura Wikidatan