Rosa Aierbe
| Rosa Aierbe | |
|---|---|
 | |
| Bizitza | |
| Jaiotza | Hernani, 1954ko maiatzaren 16a (71 urte) |
| Herrialdea |  Gipuzkoa, Euskal Herria |
| Familia | |
| Ezkontidea(k) | Luis Miguel Díez de Salazar (1980 - 1990) |
| Hezkuntza | |
| Heziketa | Bartzelonako Unibertsitatea |
| Hizkuntzak | euskara gaztelania |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | historialaria eta unibertsitateko irakaslea |
| Enplegatzailea(k) | Deustuko Unibertsitatea Euskal Herriko Unibertsitatea |
| Kidetza | Historiaren Errege Akademia |
| rosayerbe.com | |
María Rosa Aierbe Iribar (Hernani, Gipuzkoa, 1954ko maiatzaren 16a[1]) historialaria eta unibertsitateko irakaslea da. Historian doktorea da (Bartzelonako Unibertsitatean, 1992)[2] eta Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle titularra Zuzenbidearen eta Erakundeen Historian.[3][4][5][6][7]
Fuentes Documentales Medievales del País Vasco bildumaren zuzendaria da.[8]
Halaber, Sociedad Española de Estudios Medievales, Eusko Ikaskuntza, Euskalerriaren Adiskideen Elkartea, Société d 'Histoire du Droit eta Espainiako "Real Academia de la Historia" erakundeetako kide da, besteak beste.[9]
50 liburu baino gehiago eta 70 artikulu ditu, eta horietatik nabarmentzekoak dira Gebaratarrei eta Oñatiko Kondeei buruzko doktorego-tesia, Leintz Haranean egindako hedapena, Espainiako Baso Administrazioari eta Gipuzkoako Baso Zerbitzuari buruzko oposaketa memoria, eta Batzar Nagusiei eta Aldundiei eta Gipuzkoako monasterioei buruzko azterlan ugariak, euskal erakunde anitzei buruzkoak, bereziki gipuzkoarrei buruzkoak, zuzenbide publikoaren zein pribatuaren arlokoak, eta euskal heraldikari buruzkoak.[10]
Aierbe doktoreak 2020an euskaraz gorde diren poema zaharrenak aurkitu zituen, Gipuzkoako Probintziako Artxibo Historikoan, Oñatin, ikerketa bat egiten ari zela. Horrek ez du esan nahi euskaraz idatzi ziren lehen poemak direnik. Aurretik tradizio luzea bazegoela dirudi, baina testuak galdu direla.[11] Hala hasten da egile anonimo duen poema: «Ene laztan gozo ederra/ penaz penaçen naçu...» (Ene laztan gozo ederra/ penaz penatzen nauzu).[3]
Argitalpen batzuk
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- “La sucesión del Derecho histórico guipuzcoano: ¿preferencia de las mujeres sobre los varones? ”Iura vasconiae: revista de derecho histórico y autonómico de Vasconia, 1699-5376, 22 zk., 2024, 143-218 or.
- “Las Cofradías y Hermandades de Guipúzcoa en 1772 y la reforma de Carlos III.” Donostia eta Gipuzkoari buruzko azterketa historikoen buletina, 2794-0497, 56 zk., 2023, 281-325 or.
- “El poder normativo de los municipios de la Vasconia peninsular (siglos XIV-XIX)” Iura vasconiae: revista de derecho histórico y autonómico de Vasconia, 1699-5376, Nº. 19, 2022, págs. 61-98
- “Campañas militares del ejército de Navarra y Guipúzcoa en la Guerra de la Convención (1793-1795). Sus 'partes de guerra'” Boletín de estudios históricos sobre San Sebastián, 0210-2889, 54 zk., 2021, 495-608 or.
Liburuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Historia del Condado de Oñate y Señorío de los Guevara (s. XI-XVI): aportación al estudio del régimen señorial en Castilla. Donostia : Diputación Foral de Guipúzcoa, 1985. ISBN: 84-7086-141-7
- Documentación medieval del Archivo Municipal de Azkoitia: (m.s. XIII-1500), Eusko Ikaskuntza, 1993. ISBN: 84-87471-50-1
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Mª Rosa Ayerbe Iribar» www.rosayerbe.com (kontsulta data: 2020-12-10).
- ↑ (Gaztelaniaz) Profesorado. Maria Rosa Ayerbe Iribar. EHU.
- ↑ a b Gurrutxaga Uranga, Amagoia. (2020ko abenduaren 04a). Duela 500 urteko maitasun hitzak. .
- ↑ Olabarria, Jone. Euskaraz idatzitako XVI. mendeko amodiozko bi poema aurkitu dituzte Gipuzkoako Artxibo Historikoan. Argia (Goienatik).
- ↑ Gurrutxaga Uranga, Amagoia. (2020-12-05). «Duela 500 urteko maitasun hitzak.» Zuzeu (Berriatik).
- ↑ Picado, Paul. (2020-12-5). «XVI. mende hasierakoa izan daitekeen euskarazko maitasun-poema baten zirriborroa aurkitu dute» El Correo.
- ↑ Picado, Paul. (2020-12-7). «Oñatiko XVI. mendeko euskarazko testuaren azterketa sakonagoa egingo du Euskaltzaindiak» El Correo.
- ↑ Fuentes Documentales Medievales del País Vasco. Eusko Ikaskuntza.
- ↑ (Gaztelaniaz) SALABERRIA, Urkiri. «Rosa Ayerbe Iribar. Historiadora: El tiempo no lo cura todo, y los problemas se pueden enquistar» www.euskonews.eus (kontsulta data: 2026-01-29).
- ↑ «Rosa Ayerbe. Historiadora: Aprender de nuestro pasado para emprender» www.eusko-ikaskuntza.eus (kontsulta data: 2026-01-29).
- ↑ Gurrutxaga Uranga, Amagoia. (2021-02-21). «'Poema Antecessor'» Berria (kontsulta data: 2021-02-21).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (2009 / 10 / 23-30) “Rosa Ayerbe Iribar / Historiadora” Euskonews, 505
- Trayectoria de una historiadora: Rosa Ayerbe Iribar. La mecánica del caracol. Radio Euskadi. Eusko Ikaskuntza.
- Solasaldiak. Eusko Ikaskuntza
