Txinatar aza

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu


Aza txinatarra
Sailkapen zientifikoa e
Erreinua: Plantae
Kladoa: Angiospermae
Kladoa: Eudicotyledoneae
Kladoa: Rosidae
Ordena: Brassicales
Familia: Brassicaceae
Generoa: Brassica
Espeziea: Brassica rapa
Azpiespeziea: Brassica rapa chinensis
L.

Aza txinatarra (Brassica rapa chinensis) Brassicaceae familiako landare belarkara da, hau da, ortuetan lantzen diren belar itxurako horietako bat. Arbiaren espeziekoa da (Brassica rapa); espezie horretakoak dira azalorea, brokolia, aza eta aza gorria ere bai. Zerbaren itxura du baina aza mota bat da berez. Beste izen batzuk ere baditu: Pak Choi, Paksoi edo Bok Choy. Txinatar jatorria du eta oso erabilia da txinatar sukaldaritzan eta Asiakoan oro har. Euskal Herrian eta Europan ere hasi da erabiltzen eta produzitzen azken urteetan. Orri-mami txuri handiak, hosto berde zabalak eta pella handiak dituzte.[1]

Zaporea eta erabilera sukaldaritzan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ohiko azaren antzerako zaporea du, baina, askoz suabeagoa da.[1] Txikoriaren, arbiaren eta azaren zaporeak gogorarazten du. Sukaldean, txikiturik, gordinik (gaztea denean bereziki), gutxi egosita, entsaladan eta gratinaturik jan daitezke. Wokean, soja saltsarekin eta anakardoekin ere oso ondo geratzen dira.[2][3][4] Beste azen modura, aza txinatarra fibra, ur eta bitaminatan oso aberatsa da, kaloria gutxi dauka, asegarria da eta aldi berean liraina eta digeritzeko erraza.

Barietateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pekinensis[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aza txinatarra pekinensis (Pe tsai)

Hosto berde eta luzeak, peziolo zuriak. Zilindrikoa burubiltzen du. Ipar Txinan kultibatzen denez, Pe (iparra) tsai (landarea) du izena. 50-60 cm-ko altuera izatera iristen da.[1]

Chinensis[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hasieran Linnaeusek landare hauek Brassica chinensis barnean sailkatu zituen. Landare hauek ez dira burubiltzen, hosto leun eta ilun berde dira (zerba bati antzekoak). Beste barietatea baino txikiagoa izaten da, ez da 40 cm-ra iristen.[1]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d   «Aza asiarra», baratzeparkea.ekogunea.eus, http://baratzeparkea.ekogunea.eus/eu/sarea/baratzezaintza/barazkien-zaintza/aza-asiarra/co-9/. Noiz kontsultatua: 2018-03-03 .
  2.   «Asiako azak, gure baratze eta platerentzat aproposak | Karabeleko», www.karabeleko.org, http://www.karabeleko.org/es/node/158. Noiz kontsultatua: 2018-03-03 .
  3. (Gaztelaniaz)  Fuchs, Liliana (2017-02-13), Pak choi, la col asiática que parece una acelga: cómo usarla en la cocina, https://www.directoalpaladar.com/ingredientes-y-alimentos/pak-choi-la-col-asiatica-que-parece-una-acelga-como-usarla-en-la-cocina. Noiz kontsultatua: 2018-03-03 .
  4. (Gaztelaniaz)  «Pak Choi - Juan Mari Arzak», hogarmania.com, https://www.hogarmania.com/cocina/programas-television/karlos-arguinano-en-tu-cocina/los-secretos-de-arzak/201103/choi-7717.html. Noiz kontsultatua: 2018-03-03 .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Txinatar aza Aldatu lotura Wikidatan