Ziape-gas

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Ziape-gas
Sulfur mustard.svg
Formula kimikoa C₄H₈Cl₂S
SMILES kanonikoa 2D eredua
InChl 3D eredua
Osatuta sufre, karbono eta kloro
Mota mustard (en) Itzuli
Ezaugarriak
Dentsitatea
1,2803 g/cm³ (15 °C)
Fusio-puntua 14,5 °C
Irakite-puntua 217 °C
Masa molekularra 157,972 u
Erabilera
Rola chemical warfare agents (en) Itzuli eta dermatologic drug (en) Itzuli
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
1
4
1
Eragin dezake sulfur mustard exposure (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKey QKSKPIVNLNLAAV-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia 505-60-2
ChemSpider 21106142
PubChem 10461
Reaxys 1733595
Gmelin 25434
ChEBI 324535
ChEMBL CHEMBL455341
NBE zenbakia 2810
RTECS zenbakia WQ0900000
ZVG 510748
DSSTox zenbakia WQ0900000
EC zenbakia 684-527-7
ECHA 100.209.973
MeSH D009151
UNII T8KEC9FH9P
KEGG C19164

Ziape-gasa gerra kimikoan erabiltzen den agente besikatzaile eta zitotoxiko bat da. Giro-tenperatura arruntean kolorerik gabeko likido likatsua da, halere, normalki ziapearen antzeko likido marroi-horixka gisa agertzen da, hortik bere izena. Batzuetan baratxuri, tipula edo ziapearen usaina du, bestetan ez du inongo usainik

1915ean Wilhelm Lomme eta Wilhelm Steinkopf alemaniar kimikariek sintetizatu zuen, alemaniar agintari militarren asmoa ziape gasaren bidez etsaia ezgaitu eta gudalekua kutsatzea izan zen. Lehenbizikoz, Lehen Mundu Gerran zehar, Alemaniar Armada Inperialak erabili zuen.

Toxikotasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehen Mundu Gerran ziape-gasaren eraginpean egon eta haren ondorioak jasan dituen soldadua, tartean lepo, beso, esku eta begietako erredurak.

Ziape-gasaren eraginak osasunean hura jasan duen pertsonak jasotako gas kopurua, erasoaren iraupena eta zipa-gas mota edo aldaeraren araberakoa da. Orokorrean, sintomak ez dira gasaren eraginpeko unean bertan jasotzen, handik ordu batzuetara baizik.

Zantzu eta sintomak:

  • Larruazala: gorritzea eta 6-12 ordutara baben agerpena.
  • Begiak: narritadura, mina eta negar-jarioa eragin dezake, eta kopuru handiekin baita erredurak eta itsutzea ere.
  • Arnas sistema: min sinusuala, eztula, eztarriko mina eta arnasa hartzeko zailtasuna.
  • Lisuriketa sistema: sabeleko mina, beherakoa, ondoeza eta botagura.
  • Garuna: dardarak, koordinazio eza eta gasarekiko esposizio luzea izan baldin bada konbultsioak ere bai.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]