Zorri

Zorri
	Irudi gehiago
Sailkapen zientifikoa
Erreinua	Animalia
Filuma	Arthropoda
Klasea	Insecta
Ordena	Psocoptera
Ordena	Phthiraptera; Haeckel, 1896
Azpiordenak
	Anoplura; Rhyncophthirina; Ischnocera; Amblycera;

Zorriak (Phthiraptera) 3.250 espezie inguru dituen intsektu ordena bat dira.^[1]

Ugaztun eta hegaztien parasitoak dira, eta beren ile edo lumaian ezkutatu eta erruten dituzte beren arrautzak, bartz izenekoak. Zorri espezieak ostalari zehatz bati moldatzen zaizkio, ostalari mota bakoitzak zorri mota bereziak baititu. Zenbai zorri animalia baten zonalde jakin batean bizitzeko moldatua da, gainera. Erran bezala, ia ugaztun eta hegazti espezie guztiei erasaten diete, baita gizakiei ere: buru-zorria (Pediculus humanus capiti), gorputz-zorria (Pediculus humanus corporis) eta pubis-zorria (Phthirus pubis) kasu, gizakiaren parasito dira.^[2]

Bizi zikloa eta ohiturak

Espeziearen arabera, zorrien elikagaia ostalariaren azala, lumak, gantz-glandulak edo odola izan daiteke. Arkakusoek ez bezala, zorriak ostalariarengan egiten du bere bizi-ziklo osoa: harengan, jaio, elikatu eta ugaltzen da. Ez du hegan edo jauzi egiteko gaitasunik eta mugitzeko gaitasuna mugatu xamarra du. Hala ere, ostalari batengandik beste batengana mugi daiteke, eta zenbait denbora biziraun dezake ostalaririk gabe, beste bat topatu arte.

Zorriak intsektu hemimetaboloak dira, alegia, metamorfosi bakuna burutzen dute eta beren bizi zikloak hiru fase ditu: arrautza, ninfa eta heldua.

Bartzak ile edo lumari itsatsirik izaten dira, eta txikiak badira ere, normalki ikusteko modukoak dira.
Ninfak zorri heldugabeak dira. Helduen oso antzekoak dira, tamaina txikiagokoak izan arren. Elikadura ohitura berak dituzte baina oraindik ez dira ugaltzeko gai. Heldu bihurtzeko metamorfosia egiten dute.
Azken fasea helduaroa da, ugaltzeko gaitasuna dutenean. Emea handiagoa izan ohi da, arraultzak erruten baititu.