1973ko Txileko estatu kolpea

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Txileko armadaren soldaduak 1973ko estatu kolpean.

1973ko Txileko estatu kolpeak irailaren 11n Salvador Allende presidentearen uzkailtzea eragin zuen. Polarizazio politikoaz eta asaldaketa politiko-sozialaz bereizitako garai baten ondorioz, Txileko itsas armadak eta Estatu Batuek prestatu eta hasi eta, armada eta karabineroen laguntzarekin, burutu zuten[1].

Airetik eta inguruko eraikinetik zetorkion erasopean, Allendek bere azken hitzaldia eman zuen, noiz bere egoitzan eusteko asmoa zuela esan zuen. Lekukoen arabera Allendek orduan bere buruaz beste egin zuen.[2][3]

Augusto Pinochetek estatu-kolpea zuzendu zuen eta honen ondoren, herrialdeko presidente bilakatu zen, diktadura militarra ezarriz[4][5]. 1990era arte iraun zuen diktadurak giza eskubideak urratu zituen, Allenderen gobernuaren aldekoak zapalduz.

Salvador Allenderen azken agurra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

"Nire herriko langileok: eskerrak eman gura dizkizuet beti leialak izan zaretelako, beti fidatu izan zaretelako Konstituzioa eta legea beteko zituela hitza eman zuen gizon batez; baita berak bete ere.

Une honetan, zuei zuzentzeko dudan azken unean, lezioa ondo ikastea gura dut: kanpoko kapitalismoak eta inperialismoak, erreakzioarekin bat eginik, giroa sortu zuten Indar Armatuek euren tradizioa apur zezaten eta euren biktima bihur zitezen, euren pribilejioak defendatzen jarraitzeko agintea berreskuratzeko irrikaz daudenen biktima."

Salvador Allende, "Obras Escogidas" (1970-1073. Barcelona, 1989.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Historia
Txile
Artikulu hau Txileko historiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.