Atharratze-Sorholüze

Wikipedia(e)tik

(Atharratzetik berbideratua)
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Atharratze-Sorholüze

ZuberoaZuberoa
Atharratzeko armarria
Izen ofiziala Tardets-Sorholus
Antolaketa
Estatua
Eskualdea
Departamendua
Barrutia
Kantonamendua

Frantzia
Akitania
Pirinio Atlantikoak (64)
Oloroe-Donamaria
Atharratze-Sorholüze (burua)
Alkatea Arnaud Villeneuve
(2008-2014)
Herritarra Atharraztar
Koordenatuak 43°07′N 0°51′W / 43.117, -0.85 (Atharratze-Sorholüze) Koordenatuak: 43°07′N 0°51′W / 43.117, -0.85 (Atharratze-Sorholüze)

Eremua 14,99 km2
Garaiera 209 (min)-793 (max) m.
Distantzia  ? km Maulera
Postakodea 64470
64533 (INSEE kodea)
Biztanleria 613 bizt (2006)
Dentsitatea 40,9 bizt/km²
Sorrera 1859 (Atharratze eta Sorholüze batu)


Atharratze-Sorholüze Zuberoako bosgarren udalerri nagusiena da, Maule, Sohüta, Barkoxe eta Bildoze-Onizpea ondoren. Halaber, Basabürüako hiriburua da.

Udalerri mugakide hauexek ditu: Barkoxe iparraldean, Aloze eta Iruri mendebaldean, Montori hego-ekialdean eta Liginaga-Astüe hegoaldean.

656 biztanle zituen 1999an. Probintziako beste udalerrien moduan, galera demografiko etengabekoa jasan ditu azken mendean. Izan ere, 1896an, 1.100 lagun bizi ziren bertan.

Benito Lertxundi kantariak ezagunago egin zuen herria "Atharratzeko Jauregia" abestiagatik.

Atharratzeko plaza.

Eduki-taula

[aldatu] Geografia

[aldatu] Hidrografia

Udalerria Oloroeko ibaiaren ibaiadar batzuek zeharkatua da[1]:

  • Joos erreka eta bere ibaiadarrak:
    • Ibarra erreka
    • Sustaris erreka
  • Uhaitzandi eta bere ibaiadarrak:
    • Batasse erreka
    • Etxeberri erreka eta bere ibaiadarrak:
      • Adacassé erreka
      • Erretzu erreka
      • Goienlepue erreka
    • Jaga erreka
    • Laritolle erreka eta bere ibaidarra:
      • Lauzibar erreka

[aldatu] Udalerri mugakideak

[aldatu] Toponimia

"Atharratze" toponimoak[2] itxura hauek zituen: Tardedz (1249, Oloroeko notarioa[3]), Tardetz (1385, Duchesne Bilduma CXIV Liburukia[4]), Tarzedz (1310, Baionako kartularioa[5]), Tardix (1692, Lextarreko Gortearen arautegia).

"Sorholüze" toponimoa[2] 1520ko Zuberoako ohituran[6] agertzen da. Agian euskarazko sorho edo "soro" hitzarekin lotura du.

Frantsesez eta okzitanieraz Tardets-Sorholus du izena.

[aldatu] Historia

1790, Atharratzeko Kantonamendua 10 herriek osatua izan zen: Hauze, Ligi-Atherei, Larraine, Liginaga-Astüe, Montori, Santa Grazi, Zalgize, Sorholüze, Atharratze eta Iruri[2].

1859ko apirilaren 17an, Atharratze eta Sorholüze herriak batu eta Atharratze-Sorholüze udalerria sortu zuten, Onizegaine antzinako herriaren zati batekin batera (beste zatiak Aloze-Ziboze-Onizegaine sortu zuen). Segidan eliza berria eraikitzeari ekin eta 1866an bukatu zuten. Antzinako eliza 1883an bota zuten.

1905eko irailaren 1ean Oloroe-Maule trenbidearen Landa-Atharratze tartea ireki zuten.

[aldatu] Alkateak

Agintaldia Alkatea Alderdia Lanbidea
1995-2001 Pierre Erbin
2001-2008 Pierre Erbin
2008-2014 Arnaud Villeneuve

[aldatu] Ekonomia

Udalerriko ekonomia laborantzan dago oinarritua (abelazkuntza, belardiak).

[aldatu] Biztanleriaren eboluzioa

Jean de Jaurgainen "Journal de Pierris Casalivetery" egunkariaren arabera[7] Maule-Lextarreko notarioa zen Pierre Casaliveteryk zioen 1460 eta 1481 artean 7,5 su edo foguera zeudela Atharratzen eta 1540 eta 1548 artean 47, hau da, 41 eta 258 biztanle hurrenez hurren.

Biztanleriaren bilakaera
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
413 329 451 491 505 526 503 592 506
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
1.002 1.050 1.089 1.004 1.036 1.049 989 1.024 1.102
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
1.080 1.102 1.191 1.186 1.046 1.047 1.047 1.075 1.087
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2005 - -
1.107 915 818 787 704 656 628 - -

2005eko biztanleria INSEEk eginiko behin-behineko zenbaketa da

[aldatu] Kultura

Atharratze-Sorholüzeko jaiak abuztuaren 15aren inguruan izaten dira, pilota txapelketa, suzko zezena eta dantza tradizional zuberotarrak egoten direlarik bertan.

[aldatu] Ikustekoak

[aldatu] Atharraztar ezagunak

[aldatu] Ekipamenduak

[aldatu] Kirolak

Atharratzetik 2007ko Frantziako Tourraren 16. etapa igaro zuen, uztailaren 25ean egindakoa eta Orthezetik Aubisquera zihoana.

[aldatu] Hezkuntza

Atharratzek haur-eskola bat eta lizeo bat, Jaureguy[9] izenekoa, ditu.

[aldatu] Erreferentziak

  1. Sandre Datu-basea
  2. 2,0 2,1 2,2 Paul Raymond: "Dictionnaire topographique Béarn-Pays Basque"
  3. Oloroeko notarioa - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
  4. Duchesne Bilduma, 99 - 114. Liburukiak, Oihenarten paperak, - Bibliothèque nationale de France
  5. XIV. mendeko Baionako kartularioa edo "Livre d'Or" - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
  6. "Coutume de Soule de 1520", 1760ean Pauen argitaratua
  7. Manex Goyhenetche: "Histoire générale du Pays basque" 3. Liburukia Elkarlanean, 2001, ISBN 2 9131 5634 7, 24. orr.
  8. Mérimée datu basea
  9. Jaureguy

[aldatu] Kanpo loturak


Tresna pertsonalak