Azido laktiko

Azido laktiko
L-Lactic acid
IUPAC izena 2-Hydroxypropanoic acid
Identifikadoreak
CAS zenbakia	50-21-5, 79-33-4 (L), 10326-41-7 (D)
ChemSpider	96860
ChEMBL	CHEMBL330546 Y
ATC kodea	G01AD01,QP53AG02
SMILES CC(O)C(=O)O
Propietateak
Formula molekularra	C3H6O3
Masa molarra	90.08 g mol−1
Fusio puntua	L: 53 Â°C D: 53 Â°C D/L: 16.8 Â°C
Irakite-puntua	122 Â°C @ 12 mmHg
Azidotasuna (pKa)	3.86
Harremana duten konposatuak
Beste anioi batzuk	laktato
Harremana duten Azido karboxilikoa	azido azetiko azido glukoliko azido propioniko azido 3-hidroxipropanoiko azido maloniko azido butiriko azido hidroxibutiriko
Harremana duten konposatuak	1-propanol 2-propanol propionaldehido akroleina sodio laktato
Kontrakoa esaten ez bada, emandako datuak baldintza normaletan (25 °C, 100 kPa) hartuak dira.
Erreferentziak

Azido laktikoa (laktatoa, ionizatzen denean) H₃C-CH(OH)-COOH formula duen azido karboxilikoa da (C₃H₆O₃), hainbat prozesu biokimiko eta fisiologikotan agertzen dena (esaterako, hartzidura laktikoan). Bi isomero optiko ditu: destrogiroa (D-laktikoa) eta lebogiroa (L-laktikoa), azken hau garrantzi biologikoa duena izanik.

Ekoizpena

Gorputzean, azido laktikoaren ekoizpena hartzidura laktikoan gertatzen da: oxigenoaren maila txikia denean, glukolisian sortutako azido pirubikoa ez da Krebs zikloan sartzen; horren ordez, laktato deshidrogenasa entzimak pirubikoa laktatoa bihurtzen du, muskulu-ehunetan:

pirubato + NADH + H⁺ --> laktato + NAD⁺

Atsedenaldian, laktatoaren maila odolean 1-2mmol/litrokoa da, baina ariketa fisikoarekin 20 mmol/litroko mailaraino hel daiteke. Ariketa handia denean muskulu-ehunetan oxigeno-maila nabarmen jaisten da, eta oxigenorik gabeko hartzidura laktikoa nagusitzen da.

Bestalde, Streptococcus eta Lactobacillus izeneko bakterioak ere gai dira hartzidura laktikoa burutzeko. Bakterio hauek garrantzia handia dute esnekien industrian, egiten duten hartzidura laktikoari esker jogurt, mamia eta gazta bezalako produktuak sortzen baitira. Streptococcus bakterioak ahoan sortzen duen azido laktikoak, berriz, hortz-haginak kaltetzen ditu, txantxarra eraginez.