Amonio nitrato

Wikipedia, Entziklopedia askea
Amonio nitrato
Ammonium-nitrate-2D.png
Ammonium nitrate CN.JPG
Formula kimikoa H₄N₂O₃
SMILES kanonikoa [NH4+.[N+](=O)([O-])[O-]&zoom=2.0&annotate=none 2D eredua]
InChl 3D eredua
Osatuta nitrogeno, hidrogeno eta oxigeno
Mota nitrogen fertilizer (en) Itzuli
Ezaugarriak
Fusio-puntua 169,6 °C
Irakite-puntua 235 °C
Deskonposizio-puntua 210 °C
Masa molekularra 80,022 u
Erabilera
Rola Ongarri, Lehergai eta Oxidatzaile
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
1
3
GHS arriskua warning (en) Itzuli
GHS-pictogram-rondflam.svg, GHS-pictogram-exclam.svg
Arrisku motak H272 (en) Itzuli, H319 (en) Itzuli
Prekauzio motak P210 (en) Itzuli, P220 (en) Itzuli, P280 (en) Itzuli, P305+P351+P338 (en) Itzuli, P370+P378 (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKey DVARTQFDIMZBAA-UHFFFAOYSA-O
CAS zenbakia 6484-52-2
ChemSpider 21511
PubChem 22985
Gmelin 63038
ChEMBL CHEMBL1500032
RTECS zenbakia BR9050000
ZVG 3750
DSSTox zenbakia BR9050000
EC zenbakia 229-347-8
ECHA 100.026.680
CosIng 54599
MeSH C006568
RxNorm 17790
UNII T8YA51M7Y6
NDF-RT N0000176065

Amonio nitratoa formula kimikoa duen konposatu kimiko bat da. Solido kristalino zuri bat da eta uretan oso disolbagarria da. Nitrogeno handiko ongarri gisa erabiltzen da nagusiki nekazaritzan.[1] Beste erabilera nagusia meatzaritzan, harrobietan eta eraikuntza zibilean erabilitako nahasketa leherkorren osagai gisa erabiltzen da. ANFOko osagai nagusia da: Ipar Amerikan erabiltzen diren lehergailuen % 80tan baliatzen den leherkari industriala. Antzeko formulazioak erabili dira lehergailu inprobisatuetan.

Herrialde asko kontsumo-aplikazioetan duten erabilera apurka-apurka ezabatzen ari dira, izan dezakeen erabilera desegokiaren kezka dela eta. Zaila du berezko errekuntza (konbustioa), baina beste elementuek erraz eragin dezakete detonazioa, eta leherrarazi; beroak edo suak konbustio eta leherketa bortitzak eragin ditzake.[2] XXI. mende hasieran, Tolosa Okzitanian, Tianjingen eta Beiruten (2001, 2015 eta 2020 urteetan, hurrenez hurren) leherketa biziki suntsigarriak jazo ziren amonio nitratoa, batez ere edo besteak beste, ustekabean erretzearen ondorioz.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez) Zapp, Karl-Heinz; Wostbrock, Karl-Heinz; Schäfer, Manfred; Sato, Kimihiko; Seiter, Herbert; Zwick, Werner; Creutziger, Ruthild; Leiter, Herbert. (2000). «Ammonium Compounds» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (American Cancer Society) doi:10.1002/14356007.a02_243 ISBN 978-3-527-30673-2 . Noiz kontsultatua: 2020-08-04.
  2. Patnaik, Pradyot.. (2003). Handbook of inorganic chemicals. McGraw-Hill ISBN 0-07-049439-8 PMC 50252041 . Noiz kontsultatua: 2020-08-04.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]