Aotus

Aotus
	Irudi gehiago
Sailkapen zientifikoa
Klasea	Mammalia
Ordena	Primates
Familia	Aotidae
Generoa	Aotus; Illiger, 1811
Eguneko zikloa	gaueko

Aotus Platyrrhini taldeko primateak dira. Ameriketan bizi dira eta Aotidae familiako genero bakarra da. Panamatik Paraguai eta Argentinaraino hedatzen dira, bai itsasoaren mailan zein altuera handietan. Izenak grezieraz belarrik gabe esan nahi du, nahiz eta belarriak txikiak dituzten. Gauez bizi dira batez ere eta begi handiak dituzte, eta horregatik, maiz, gau tximino deitzen zaie. Gauez bakarrik bizi diren tximino talde bakarra da. Gauez bakarrik bizi direnez, ikusmen monokromatikoa dute, iluntasunean hobea dena.

Taxonomia

1983ra arte, gaueko tximino guztiak espezie bakar batean (A. lemurimus) edo bitan (A. lemurinus eta A. azarae) jartzen ziren. Kromosomen aldakortasunak generoan espezie bat baino gehiago zegoela erakutsi zuen eta Hershkovitzek (1983) froga morfologiko eta kariotipikoak erabili zituen bederatzi espezie proposatzeko, horietako bat gaur egun junior sinonimotzat onartzen delarik^[1]. Aotus bi taldetan banatu zuen: iparraldeko talde bat, gris-lepo kolorekoa (A. lemurinus, A. hershkovitzi, A. trivirgatus eta A. vociferans) eta hegoaldeko talde bat, gorri-lepo kolorekoa (A. miconax, A. nancymaae, A. nigriceps eta A. azarae)^[2]. Eztabaidagarria bada ere, A. lemurinusen azpiespezietzat jotzen diren taxonak –brumbacki, griseimembra eta zonalis– espezie bereizitzat hartu behar dira, eta A. hershkovitzi, eztabaidan badago ere, A. lemurinusen sinonimo juniorra da. A. jorgehernandezi bezala deskribatu zen duela gutxi talde gris-lepo koloreko espezie berri bat. Genero horretako beste zenbait zatiketarekin gertatzen den bezala, espezie berri hau ezagutzeko argumentuaren funtsezko zati bat kromosometako desberdintasunak ziren. Kromosomen ebidentziak "espezieak" batzeko argudio gisa ere erabili izan dira, A. infulatus A. azaraeren subespezietzat hartu izan zen bezala, aparteko espezietzat hartu beharrean. Desagertutako espezie bat, A. dindensis, erregistro fosiletik ezagutzen da.

Sailkapena

- Aotus lemurinus (grisak) taldea:
  - Aotus lemurinus
  - Aotus zonalis
  - Aotus griseimembra
  - Aotus jorgehernandezi
  - Aotus brumbacki
  - Aotus trivirgatus
  - Aotus vociferans
- Aotus azarae (gorriak) taldea:
  - Aotus azarae
  - Aotus miconax
  - Aotus nancymaae
  - Aotus nigriceps

Erreferentziak

↑ (Ingelesez) Defler, Thomas R.; Bueno, Marta L.. (2007-01). «Aotus Diversity and the Species Problem» Primate Conservation 22 (1): 55–70. doi:10.1896/052.022.0104. ISSN 0898-6207. (kontsulta data: 2025-07-31).
↑ Mammal species of the world: a taxonomic and geographic reference. (3. Aufl. argitaraldia) Johns Hopkins University Press 2005 ISBN 978-0-8018-8221-0. (kontsulta data: 2025-07-31).

Kanpo estekak

Datuak: Q469636
Multimedia: Aotus (Primates) / Q469636
Espezieak: Aotus (Aotidae)

[1] (Ingelesez) Defler, Thomas R.; Bueno, Marta L.. (2007-01). «Aotus Diversity and the Species Problem» Primate Conservation 22 (1): 55–70. doi:10.1896/052.022.0104. ISSN 0898-6207. (kontsulta data: 2025-07-31).

[2] Mammal species of the world: a taxonomic and geographic reference. (3. Aufl. argitaraldia) Johns Hopkins University Press 2005 ISBN 978-0-8018-8221-0. (kontsulta data: 2025-07-31).

[1]

[2]