Azido pirubiko

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Azido pirubiko
Identifikadoreak
CAS zenbakia 127-17-3 YesY
PubChem 1060
ChemSpider 1031 YesY
UNII 8558G7RUTR YesY
ChEMBL CHEMBL1162144 YesY
Propietateak
Formula molekularra C3H4O3
Masa molarra 88.06 g/mol
Dentsitatea 1.250 g/cm³
Fusio puntua

11.8 °C, 285 K, 53 °F

Irakite-puntua

165 °C, 438 K, 329 °F

Azidotasuna (pKa) 2.50[1]
Harremana duten konposatuak
Beste anioi batzuk pirubato ioi
Pyruvat.svg   Pyruvate-3D-balls.png
Harremana duten keto-acidoak, azido karboxilikoak azido azetikoa
azido gluoxiliko
azido oxaliko
azido propioniko
azido azetoazetiko
Harremana duten konposatuak propionaldehido
gluzeraldehido
metilglioxal
sodio pirubatoa
Kontrakoa esaten ez bada, emandako datuak baldintza normaletan (25 °C, 100 kPa) hartuak dira.
Erreferentziak

Azido pirubikoa CH3-CO-COOH formula duen azido karboxilikoa da, biokimikan eta fisiologian garrantzi handia duena. Zetoazidorik sinpleena da. Azido pirubikoaren anioi karboxilatoari pirubato deritzo.


Ezaugarri fisiko-kimikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azido pirubikoa koloregabekoa da. Nahaskorra da uretan eta disolbagarria etanolean eta eterrean. Bere pisu molekularra 88,06 g/mol da, eta irakite-tenperatura 165°C-koa.

Laborategian etanal zianuroren hidrolisiagatik lortzen da. Etanal zianuroa, berriz, etanal kloruro eta potasio zianuroren erreakzioan sortzen da:

CH3COCl + KCN → CH3COCN
CH3COCN → CH3COCOOH

Hidrogeno katioia askatzen duenean azido pirubikoak pirubato anioia sortzen du:

CH3−CO−COOH → CH3−CO−COO + H+

Zeregin biologikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pirubatoa garrantzi handiko metabolitoa da. Izan ere, bizidunen metabolismoan funtsezko zeregina burutzen du.

Pirubatoa glukolisiaren azken produktua da. Zehazki, glukosa molekula bakoitzeko 2 molekula pirubato sortzen dira prozesu metaboliko horretan. Pirubato horrek bi bide metaboliko har dezake jarraian: Krebs ziklora pasatu (arnasketa aerobioan) ala hartziduraren bidea, etanol eta azido laktiko sortuko duena (arnasketa anaerobioan).

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Azido pirubiko Aldatu lotura Wikidatan
  1. Dawson, R. M. C. et al., Data for Biochemical Research, Oxford, Clarendon Press, 1959.