Azido pirubiko
| Azido pirubiko | |
|---|---|
| Formula kimikoa | C3H4O3 |
| SMILES kanonikoa | 2D eredua |
| MolView | 3D eredua |
| Konposizioa | oxigeno eta karbono |
| Mota | biogenic acyclic ketone (en) |
| Tautomeroa | 2-hydroxyacrylic acid (en) |
| Ezaugarriak | |
| Dentsitatea | 1,25 g/cm³ |
| Azidotasuna (pKa) | 2,5 |
| Fusio-puntua | 11,8 ℃ 11,5 ℃ |
| Irakite-puntua | 165 ℃ |
| Masa molekularra | 88,016044 Da |
| Identifikatzaileak | |
| InChlKey | LCTONWCANYUPML-UHFFFAOYSA-N |
| CAS zenbakia | 127-17-3 |
| ChemSpider | 1031 |
| PubChem | 1060 |
| Reaxys | 506211 |
| Gmelin | 32816 |
| ChEBI | 101087 |
| ChEMBL | CHEMBL1162144 |
| ZVG | 492886 |
| EC zenbakia | 204-824-3 |
| ECHA | 100.004.387 |
| CosIng | 79232 |
| MeSH | D019289 |
| RxNorm | 35161 |
| Human Metabolome Database | HMDB0000243 |
| KNApSAcK | C00001200 |
| UNII | 8558G7RUTR |
| KEGG | C00022 |
| PDB Ligand | PYR |
Azido pirubikoa CH3-CO-COOH formula duen azido karboxilikoa da, biokimikan eta fisiologian garrantzi handia duena. Zetoazidorik sinpleena da. Azido pirubikoaren anioi karboxilatoari pirubato deritzo.
Ezaugarri fisiko-kimikoak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Azido pirubikoa koloregabekoa da. Nahaskorra da uretan eta disolbagarria etanolean eta eterrean. Bere pisu molekularra 88,06 g/mol da, eta irakite-tenperatura 165 °C-koa.
Laborategian etanal zianuroren hidrolisiagatik lortzen da. Etanal zianuroa, berriz, etanal kloruro eta potasio zianuroren erreakzioan sortzen da:
- CH3COCl + KCN → CH3COCN
- CH3COCN → CH3COCOOH
Hidrogeno katioia askatzen duenean azido pirubikoak pirubato anioia sortzen du:
- CH3−CO−COOH → CH3−CO−COO− + H+
Zeregin biologikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Pirubatoa garrantzi handiko metabolitoa da. Izan ere, bizidunen metabolismoan funtsezko zeregina burutzen du.
Pirubatoa glukolisiaren azken produktua da. Zehazki, glukosa molekula bakoitzeko 2 molekula pirubato sortzen dira prozesu metaboliko horretan. Pirubato horrek bi bide metaboliko har dezake jarraian: Krebs ziklora pasatu (arnasketa aerobioan) ala hartziduraren bidea, etanol ala azido laktiko sortuko duena (arnasketa anaerobioan).