Azido pirubiko

Wikipedia, Entziklopedia askea
Azido pirubiko
Brenztraubensäure.svg
Formula kimikoaC3H4O3
SMILES kanonikoa2D eredua
InChl3D eredua
Osatutaoxigeno eta karbono
Ezaugarriak
Dentsitatea
1,25 g/cm³
Azidotasuna (pKa)2,5
Fusio-puntua11,8 °C
11,5 °C
Irakite-puntua165 °C
Masa molekularra88,016044 Da
Identifikatzaileak
InChlKeyLCTONWCANYUPML-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia127-17-3
ChemSpider1031
PubChem1060
Reaxys506211
Gmelin32816
ChEBI101087
ChEMBLCHEMBL1162144
ZVG492886
EC zenbakia204-824-3
ECHA100.004.387
CosIng79232
MeSHD019289
RxNorm35161
Human Metabolome DatabaseHMDB0000243
KNApSAcKC00001200
UNII8558G7RUTR
KEGGC00022
PDB LigandPYR

Azido pirubikoa CH3-CO-COOH formula duen azido karboxilikoa da, biokimikan eta fisiologian garrantzi handia duena. Zetoazidorik sinpleena da. Azido pirubikoaren anioi karboxilatoari pirubato deritzo.


Ezaugarri fisiko-kimikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azido pirubikoa koloregabekoa da. Nahaskorra da uretan eta disolbagarria etanolean eta eterrean. Bere pisu molekularra 88,06 g/mol da, eta irakite-tenperatura 165 °C-koa.

Laborategian etanal zianuroren hidrolisiagatik lortzen da. Etanal zianuroa, berriz, etanal kloruro eta potasio zianuroren erreakzioan sortzen da:

CH3COCl + KCN → CH3COCN
CH3COCN → CH3COCOOH

Hidrogeno katioia askatzen duenean azido pirubikoak pirubato anioia sortzen du:

CH3−CO−COOH → CH3−CO−COO + H+

Zeregin biologikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pirubatoa garrantzi handiko metabolitoa da. Izan ere, bizidunen metabolismoan funtsezko zeregina burutzen du.

Pirubatoa glukolisiaren azken produktua da. Zehazki, glukosa molekula bakoitzeko 2 molekula pirubato sortzen dira prozesu metaboliko horretan. Pirubato horrek bi bide metaboliko har dezake jarraian: Krebs ziklora pasatu (arnasketa aerobioan) ala hartziduraren bidea, etanol ala azido laktiko sortuko duena (arnasketa anaerobioan).

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]