Baia (ibaia)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Baia

Baias ibaia Zuhatzu Kuartango parean.JPG


Baia Zuhatzu Kuartango parean.
Kokapena Araba
Luzera 64 km
Emaria 6,1 m³/s
Iturburua Gorbeia (1.200 m)
Ibai ahoa Ebro > Mediterraneoa

Baia[1] Arabaren mendebaldeko herena iparraldetik hegoalderaino zeharkatzen duen 60 kilometroko ibaia da. Lurraldearen trantsizio-izaera, Atlantikoko eta Mediterraneoko eskualde biogeografikoen artekoa, zeharkatzen dituen paisaietan nabari da; hala, iparraldean sega-belardiak eta basoak dira nagusi eta hegoaldean, berriz, zereal, erremolatxa eta patata soroak.

Etimologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baia euskarazko "ibai(a)" hitzatik etorritako eta gaztelerak kutsatutako emaitza da, azken finean tautotoponimoa delarik.

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baia Gorbeiako mendigunean jaiotzen da eta Miranda Ebron (Burgos) egiten du bat Ebrorekin. Zuia, Urkabustaiz, Kuartango, Erriberagoiti eta Erriberabeitiko haranak zeharkatzen ditu, Anda edo Hereñako bezalako igarobide estuetan zehar bide eginez. Horietatik guztietatik azpimarragarriena Tetxako haitzartea da, Arkamo eta Badaia mendilerroen arteko ebaki ikusgarria. Emariak infiltrazioak izaten ditu, material karstikoen eraginez; ondorioz, uda partean hondo arrokatsua agerian duten hainbat zati agertzen dira.

Ibilguak fisionomia eta egitura naturala gordetzen ditu eta jatorri artifizialeko interbentzio edo zuzenketa gutxi daude. Erribera-basoak, batez ere haltzadiz —Atlantikoko haritz eta lizarrekin eta Mediterraneoko makal eta sahatsekin— osatutakoak, ugari dira bere ibilguan zehar.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Baia (ibaia) Aldatu lotura Wikidatan