Baia (ibaia)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Baia
DesembocaduraBayas.jpg
Datu orokorrak
Luzera35 km
Azalera344 km²
Geografia
Koordenatuak42°40′31″N 2°55′45″W / 42.6753°N 2.9292°W / 42.6753; -2.929242°40′31″N 2°55′45″W / 42.6753°N 2.9292°W / 42.6753; -2.9292
Herrialdea Euskal Herria
Probintzia Araba
Hidrografia
Arro hidrografikoaEbro ibaiaren arroa
IturburuaGorbeia
BokaleaEbro

Baia[1] Arabaren mendebaldeko herena iparraldetik hegoalderaino zeharkatzen duen 60 kilometroko ibaia da. Lurraldearen trantsizio-izaera, Atlantikoko eta Mediterraneoko eskualde biogeografikoen artekoa, zeharkatzen dituen paisaietan nabari da: hala, iparraldean sega-belardiak eta basoak dira nagusi; eta hegoaldean, berriz, zereal, erremolatxa eta patata soroak.

Etimologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baia izena euskarazko «ibai(a)» hitzetik etorri bide da,[erreferentzia behar] gazteleraren eraginez itxuraldatua; azken finean, tautotoponimoa da.

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baia Gorbeiako mendigunean jaiotzen da eta Miranda Ebron (Burgos) egiten du bat Ebrorekin. Zuia, Urkabustaiz, Kuartango, Erriberagoiti eta Erriberabeitiko haranak zeharkatzen ditu, igarobide estuetan zehar —hala nola Andan eta Hereñan— bide eginez. Igarobide estu horietatik guztietatik aipagarriena Tetxako haitzartea da, Arkamu eta Badaia mendilerroen arteko ebaki ikusgarria.

Emariak infiltrazioak izaten ditu, material karstikoen eraginez; ondorioz, uda partean Baiak hondo arrokatsua agerian izaten du bere ibilguaren hainbat zatitan.

Ibilguak fisionomia eta egitura naturala gordetzen ditu, eta jatorri artifizialeko interbentzio edo zuzenketa gutxi daude. Erribera-basoak, batez ere haltzadiz —Atlantikoko haritz eta lizarrekin eta Mediterraneoko makal eta sahatsekin lagunduta— osatuak, ugari dira bere ibilguan zehar.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]