Erriberabeitia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Erriberabeitia
 Araba, Euskal Herria
Rivabellosa3.jpg

Erriberabeitiko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Araba
Eskualdea Añanako Kuadrilla
Izen ofiziala Ribera Baja.svg Ribera Baja / Erribera Beitia
Alkatea Pedro Montoya Ruiz (PSE-EE)
Posta kodea 01213
INE kodea 01047
Herritarra erriberabeitiar
Kokapena
Koordenatuak 42° 44′ 23″ N, 2° 53′ 29″ W / 42.7398°N,2.8913°W / 42.7398; -2.8913Koordenatuak: 42° 44′ 23″ N, 2° 53′ 29″ W / 42.7398°N,2.8913°W / 42.7398; -2.8913
Azalera 27,74 km2
Garaiera 482 metro
Distantzia 30 km Gasteiza
Demografia
Biztanleria 1.492 biztanle (2016)
(Red Arrow Down.svg -2)
Dentsitatea 53,79 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 55,84
Zahartze tasa[1] % 21,08
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 47,17
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 75,98 (2011)
Genero desoreka[1] % 7,85 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 9,94 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 25,87 (2010)
Euskararen erabilera % 4,2 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera data 1095
Webgunea http://www.riberabaja.eus

Erriberabeitia[2] (ofizialki Ribera Baja / Erribera Beitia) Arabako erdi-mendebaldeko udalerri bat da, Añanako kuadrillakoa. Herriburua, Ribabellosa, udalerriaren erdi-hego-mendebaldean dago, Gasteiztik 30 bat kilometro hego-mendebaldera.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erriberabeitia izenaren amaierako –a artikulua da eta deklinatzean honela egin behar da: Erriberabeitia, Erriberabeitiarekin, Erriberabeitian...; baina Erriberabeitiko, Erriberabeititik, Erriberabeitira... Era berean, izen honek bere azken –a galtzen du ondoan beste determinatzaile bat edo adjektiboa daramanean; adibidez: Erriberabeiti maitea, Erriberabeiti osoan, Gure Erriberabeiti hau...[2]

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ingurune naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mendi gutxiko erliebea du Erriberabeitiak. Baia ibaiak udalerriaren mendebaldeko muga zeharkatzen du; ekialdeko muga, aldiz, Zadorrak.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza izan da udalerriaren ardatz ekonomiko tradizionala, gaur egun indarra galtzen ari bada ere.

Ribabellosan Arasur parke logistiko handia ireki zuten 2006ko urtarrilean. Oraindik ez da guztiz bukatu, baina 2008ko hasieran 70.000 m2 industria-nabe zituen jada. Ribabellosan bertan fabrikatzen dira Talgo trenen bagoiak 1964tik.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sei herrik osatzen dute udalerria:

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XX. mendearen lehen erdian Erriberabeitiak biztanle gutxi batzuk irabazi zituen, baina nekazaritzari lotutako udalerria izanik, 1950eko hamarkadatik aurrera galera iritsi zen. 1990eko hamarkadan 1950ean zituen biztanleen herena edukitzera iritsi zen. XX. mendearen amaieran eta XXI. mendearen hasieran aldaketa demografiko garrantzitsua gertatu zen, eta biztanle kopurua laukoiztu egin zen, batez ere Miranda Ebro hiriaren hazkundearen ondorioz hango jende asko Erriberabeitira etorri zelako bizitzera.

Erriberabeitiko biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko udal hauteskundeetan PSE-EEk lortu zituen lau zinegotzi eta alkatetza, Pedro Montoyaren eskutik. Hala ere, 2014an Montoyak alderdia utzi zuen, urte hartako aurrekontuak onartzeko unean bere alderdiko bi zinegotzik aurkako botoa eman ondoren.

2015eko udal hauteskundeetan Eusko Alderdi Jeltzaleak eskuratu zituen boto gehien eta lau zinegotzi. Horri esker, alderdi horretako Peio Ruiz izendatu zuten alkate. Aurreko alkate Pedro Montoyak sortutako AERBI independenteen taldeak hiru zinegotzi eskuratu zituen, PSE-EE taldeak bat eta PP taldeak beste bat.

Erriberabeitiako udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

2011ko maiatzaren 22

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
4 / 9
238 (% 38,33)
3 / 9
217 (% 35,4)
AERBI
3 / 9
172 (% 27,7)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
1 / 9
108 (% 17,39)
4 / 9
230 (% 37,52)
Alderdi Popularra (PP)
1 / 9
73 (% 11,76)
2 / 9
166 (% 27,08)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.eus webgunean

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hauek izan dira Erriberabeitiko azken alkateak:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia[3]
Carlos Julian Sainz[4] 1979 1983 Independenteak[3] / UCD[4]
1983 1987 EAJ
1987 1991 EAJ
Luis Maria Primitivo Angulo Lopez[4] 1991 1995 EAJ
1995 1999 PP
1999 2002 a PP
2002 2003 PSE-EE
2003 2007 PSE-EE
2007 2011 PSE-EE
Pedro Montoya 2011 2014 b PSE-EE
2014 2015 Independenteak
Peio Ruiz Garcia[3] 2015 2018 c EAJ
Miren Santamaria Martinez[3][5] 2018 2019 EAJ
Miren Santamaria Martinez[5][6] 2019 Jardunean EAJ

a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

b 2014. urtean Pedro Montoyak bere alderdia utzi zuen.

c Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Maiatzaren 15a, landa-herri guztietan bezala, San Isidro eguna.
  • Abuztuaren azken astean, Rivabellosako festak.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e f Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. a b Euskaltzaindia: 150. araua: Arabako herri izendegia.
  3. a b c d «Base de datos de Alcaldes y Concejales:: Ministerio de Política Territorial y Función Pública ::» www.mptfp.gob.es . Noiz kontsultatua: 2020-04-05.
  4. a b c «Ribera Baja / Erribera Beitia - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus . Noiz kontsultatua: 2020-04-17.
  5. a b (Gaztelaniaz) «Alcaldías en Álava: Labastida, Zigoitia y Laguardia para el PNV, Samaniego para EH Bildu» Gasteiz Hoy 2019-06-15 . Noiz kontsultatua: 2020-04-05.
  6. «Udalerriak - web.araba.eus» web.araba.eus . Noiz kontsultatua: 2020-04-01.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa