Jump to content

«Columbia (transbordadorea)»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
{{Argitzeko|NASAren anezkari|Columbia}}
{{Espaziontzi infotaula
| izena = Columbia<br />OV-102
| orbitak = 4.808
}}
'''''Columbia'' espazio anezka''' ([[NASA]] izendapena: '''OV-102''') NASAren lehen [[espazio anezka]] izan zen, Lurretik kanpo misioak bete zituena. [[1981]] urteko [[apirilaren 12]]an, lehenengo aldiz espaziorantz abiatu zen eta bere izatea amaitu egin zen [[2003]]ko [[otsailaren 1]]ean, [[atmosfera]]n berriz sartu zenean behin betiko desegin baitzen.
 
Bere lehenengo hegaldiko eskifaia John W. Young eta Robert Crippen ziren.
 
Hainbat misio aipagarri egin zituen:
* STS 1 : [[1981]]-[[1982]] izan zen Spacelab lehenengo hegaldia Agencia Espacial Europea (ESA)-gatik eginda.
* STS-50 : [[1992]]ko [[ekainaren 25]]etik [[uztailaren 9]]a arte, anezkaren lehenengo misio luzea izan zena.
* STS-93: [[1999]]ko uztailan "''Chandra'' X izpien behatokia" orbitan jarri zen.
 
== Azken misioa ==
Columbiak 28 bidaia egin ditu guztira, baina oso gutxi [[1999]]tik hona. Urte hartan hainbat berrikuntza egin zizkioten eta, geroztik, joan zen urtean baino ez zen espazioratu. Bidaia hau berritu ondorengo bigarrena zen eta [[2002]]ko uztailerako zegoen iragarrita. Garai hartan, ordea, pitzadurak aurkitu zituzten anezka guztietan eta hegaldiak atzeratu egin ziren.
 
Columbiaren azkenengo misioari STS-107 deritzo eta [[2003]]an izan zen, [[urtarrilaren 16]] eta [[otsailaren 1]] bitartean, hain zuzen ere. Aireratzerako orduan, orbitatzaileak golpe nahiko larria eta gogorra jaso zuen bere ezkerreko hegoan, [[poliuretano]] (kanpoko tankearen isolatzailea) apar zati baten askatzearen ondorioz.
 
Istripua jaurtiketa gertatu eta 81-82 [[segundo]]ra gertatu zen. NASAk dioenaren arabera, zatiak 50x40x15 [[zentimetro]]koa zen, eta 1 [[kilogramo|kg]] gutxi gorabehera zituen, eta 805 [[kilometro orduko|km/h]] abiadura batean jo ahal izan zuen. Kolpea modu tangentzial batean gertatua, zulatu zituen bi panel, zeintzuk eraso ertzaren atzean zeudenak, lurreratze putzu-trenaren ondoan. Istripua ez zen hauteman ez eskifaiarengan, ezta misioaren zehar.
 
Arazoa gauzatu zen lurreko atmosferan berriz sartu ostean.
[[Fitxategi:STS-107 Columbia entry imaged from ground.jpg|leftezkerrera|thumb|250px|''Columbia'' goizeko 8:57 (2003-2-3) [[Mexiko Berria]]ren gainean. Zatikinak ikus daitezke ezker hegotik erortzen.]]
 
Aipatutako istripua zela eta, solairu termikoak askatu ziren lurreratze trenaren ondoan. Modu honetan izugarrizko beroa sartu omen zen (atmosferan berriz sartzean sortzen den [[plasma (argipena)|plasmaren]] ondorioz), sorraraziz ezkerreko hegoaren suntsiketa, nahiko handia dena ezegonkortasuna eta askatzea sortuz. Berriz sartzearen zehar, [[sentsore]] termikoak detektatu zuten tenperaturaren igoera nabaria eta ohiz kanpokoa aldi berean talkaren inguruan. Berriz itzultzean, beroa zela eta, hegoa azkenean erori egin zen, anezka berarekiko bira zezan sorraraziz, eta guztiz desegin.
== Kanpo loturak ==
{{commonskat}}
* [http://celebritydeath.files.wordpress.com/2008/02/tripulacion-del-columbia.jpg Eskifaiaren argazkia]
* {{es}}[http://www.youtube.com/watch?v=rC7Ulelv4yE Istripuaren bideoa] (Youtube)