Errifanpizina

Wikipedia, Entziklopedia askea
Errifanpizina
Rifampicin.svg
Formula kimikoa C₄₃H₅₈N₄O₁₂
SMILES isomerikoa
CO[C@H]1\C=C\O[C@@]2(C)Oc3c(C)c(O)c4c(O)c(NC(=O)\C(=C/C=C/[C@H](C)[C@H](O)[C@@H](C)[C@@H](O)[C@@H](C)[C@H](OC(=O)C)[C@@H]1C)\C)c(\C=N\N5CCN(C)CC5)c(O)c4c3C2=O
InChl 3D eredua
Mota Bakterio-kontrako, antituberculous drug (en) Itzuli, rifamycin (en) Itzuli eta Leprostatic agent (en) Itzuli
Erabilera
Konposatu aktiboa Rifadin (en) Itzuli
Tratatzen du tuberculous meningitis (en) Itzuli, lymph node tuberculosis (en) Itzuli, pulmonary tuberculosis (en) Itzuli, tuberkulosi miliar eta staphylococcal infection (en) Itzuli
Hartzeko bidea aho bidez eta intravenous infusion and defusion (en) Itzuli
Haurdunaldia Australian pregnancy category C (en) Itzuli eta US pregnancy category C (en) Itzuli
Rola DNA polymerase inhibitors (en) Itzuli, Antibiotics, Antitubercular (en) Itzuli, Leprostatic agent (en) Itzuli, Cytochrome P-450 CYP3A Inducers (en) Itzuli, Cytochrome P-450 CYP2B6 Inducers (en) Itzuli, Cytochrome P-450 CYP2C8 Inducers (en) Itzuli, Cytochrome P-450 CYP2C19 Inducers (en) Itzuli eta Cytochrome P-450 CYP2C9 Inducers (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKey JQXXHWHPUNPDRT-WLSIYKJHSA-N
CAS zenbakia 13292-46-1
ChemSpider 10468813
PubChem 5381226
Reaxys 5723476
Gmelin 28077
ChEMBL CHEMBL374478
EC zenbakia 236-312-0
ECHA 100.032.997
MeSH D012293
RxNorm 9384
Human Metabolome Database HMDB0015179
UNII VJT6J7R4TR
NDF-RT N0000146932
KEGG C06688

Errifanpizina errifamizinen taldeko antibiotikoa da, bakterizida dena. Antibiotiko erdi-sintetikoa da: bere molekula aitzindaria B errifamizina da, Amycolatopsis rifamycinina bakterioak (lehen Streptomyces mediterranei deitua) era naturalean ekoizten duena. 1959an aurkitu zuten Maria Teresa Timbal eta Piero Sensi ikerlari italiarrek, eta urte gutxi batzuk geroago hasi zen merkaturatzen.

Aho bidetik ondo xurgatzen da, eta eraginkorra da hainbat bakterio Gram positibo zein Gram negatiboen aurka.

Erasobidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errifanpizinak bakterioen ARN polimerasa inhibitzen du eta, ondorioz, bakterioak ezin du ARN eratu.

Botika moduan antibiotiko honek toxikotasun hautakorraren araua oso ondo betetzen du: gai da mikrobioak deuseztatzeko giza zelulak kaltetu gabe. ARN polimerasak (nukleotido berriak gehitzen dituzten entzimak) ez dira berdinak bakterioengan eta gizakiarengan. Ezberdintasun horrek ahalbidetzen du errifanpizina bezalako antibiotikoen jarduera, bakterioen polimerasak soilik kaltetzen dituena [1]

Antibiotiko honek ez du beti bakterio Gram negatiboen zelula horma ondo zeharkatzen. Horregatik, bakterio horien aurka erakusten duen eraginkortasuna bakterio Gram positiboen aurka erakusten duena baino txikiagoa da [2].

Aplikazioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errifanpizina Mycobacterium generoko bakterioek sortzen dituzten gaitzak tratatzeko erabiltzen da, besteak beste tuberkulosi eta legenarra sendatzeko.

Giza zelula barnean sar daiteke, zelula barneko bazilo tuberkulosoak akabatuz [3]

Tuberkulosi eta legenarrararen aurkako tratamenduan bi edo hiru farmako batera erabiltzen dira; errifanpizina horietako bat da.

Bestalde, eraginkorra da ere meningitis bakteriarra sendatzeko (Neisseria meningitidisen aurka erabiltzen da).

Legionella pneumophilak, Listeriak, Haemophilus influenzaek eta Neisseria gonorrhoeaek sortzen dituzten infekzioen aurka ere errifanpizina erabiltzen da.

Ez du ia albo-ondoriorik eragiten. Kasu gutxi batzuetan gibeleko kalteak sor ditzake.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Ingraham, J; Ingraham, C: Introducción a la Microbiologia, vol. 2: 498
  2. Bailey eta Scott: Diagnostico microbiológico, Editorial Médica Panamericana (2004): 227
  3. Ingraham, J; Ingraham, C: Introducción a la Microbiologia, vol. 2: 508

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]