Euskal alfabetoa
Itxura
Euskal alfabetoa euskaraz idazteko erabiltzen den alfabetoa da; euskara Mendebaldeko hizkuntza bat denez, latindar alfabetoa du oinarri. Euskaltzaindiak 1994ko azaroaren 25ean erabaki eta bere 17. arauan bildu zuenaren arabera,[1] 27 letraz osatuta dago:


| Letra | Izena | Ahoskera |
|---|---|---|
| A a | a | /a/ |
| B b | be | /b/, [β̞] |
| C c | ze* (eta haren aldaera, Ç ç [ze hautsia*]) | /s/, /k/ |
| D d | de | /d̪/, [ð̞] |
| E e | e | /e/ |
| F f | efe | /f/ |
| G g | ge | /ɡ/, [ɣ̞] |
| H h | hatxe | ∅ (soinurik ez), /ɦ/ |
| I i | i | /i/, /i̭/ |
| J j | jota | /j/, tokiko aldaera hauekin: /ʝ/, /ɟ/, /dʒ/, /ʒ/, /ʃ/, /χ/ |
| K k | ka | /k/ |
| L l | ele | /l/ |
| M m | eme | /m/ |
| N n | ene | /n/ |
| Ñ ñ | eñe | /ɲ/ |
| O o | o | /o/ |
| P p | pe | /p/ |
| Q q | ku* | /k/ |
| R r | erre | /ɾ/ (bokal artean eta ur, zur, nor... bezalako hitz banaka batzuen bukaeretan); bestela, /r/ |
| S s | ese | /s̺/ |
| T t | te | /t̪/ |
| U u | u | /u/, /u̯/ |
| V v | uve* | /b/, [β̞] |
| W w | uve bikoitza* | /u̯/ |
| X x | ixa | /ʃ/ |
| Y y | i grekoa* | /i/, /i̭/, /j/ |
| Z z | zeta | /s̻/ |
* Ze, ze hautsia, ku, uve, uve bikoitza eta i grekoa ohiko euskal hitzak idazteko erabiltzen ez diren arren, beste hizkuntza batzuetako hitzak idazteko beharrezkoak direlako sartu dira euskal alfabetoan.
Letren maiztasuna
[aldatu | aldatu iturburu kodea]135.878.500 karaktereko lagin batean, euskarazko letrarik ohikoena < A a > da eta gutxien erabiltzen direnak, < Ñ ñ >, <Ü ü > eta < Ç ç >.[2]
| Letra | Maiztasuna |
|---|---|
| A | % 14,1 |
| B | % 2,57 |
| C | % 0,253 |
| Ç | % 0,00137 |
| D | % 2,82 |
| E | % 12,5 |
| F | % 0,456 |
| G | % 1,95 |
| H | % 1,13 |
| I | % 8,40 |
| J | % 0,270 |
| K | % 5,13 |
| L | % 2,92 |
| M | % 1,41 |
| N | % 7,80 |
| Ñ | % 0,0109 |
| O | % 4,96 |
| P | % 1,22 |
| Q | % 0,0151 |
| R | % 7,45 |
| S | % 2,49 |
| T | % 7,12 |
| U | % 4,36 |
| Ü | % 0,00251 |
| V | % 0,114 |
| W | % 0,0390 |
| X | % 0,499 |
| Y | % 0,0870 |
| Z | % 4,59 |
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskaltzaindia: 17. araua, Euskal alfabetoaren letren izenak.
- ↑ (Ingelesez) «How often is which letter?» Simia (kontsulta data: 2024-09-18).