Furfural

Wikipedia, Entziklopedia askea
Furfural
Formula kimikoaC5H4O2
SMILES kanonikoa2D eredua
MolView3D eredua
Konposizioaoxigeno eta karbono
Motakonposatu heterozikliko eta Aldehido
Ezaugarriak
Dentsitatea
1,16 g/cm³ (20 °C)
Disolbagarritasuna8 g/100 g (ur, 20 °C)
Fusio-puntua−37 °C
−38 °C
−36,5 °C
Irakite-puntua162 °C (760 Torr)
161,75 °C (101,325 kPa)
Lurrun-presioa2 mmHg (20 °C)
Masa molekularra96,021 Da
Erabilera
Rolametabolito
Arriskuak
Lehergarritasunaren beheko muga2,1 vol%
Lehergarritasunaren goiko muga19,3 vol%
Denboran ponderatutako esposizio muga20 mg/m³ (8 h, Ameriketako Estatu Batuak)
Flash-puntua60 °C
IDLH393 mg/m³
Eragin dezakefurfural exposure (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKeyHYBBIBNJHNGZAN-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia98-01-1
ChemSpider13863629
PubChem7362
Reaxys105755
Gmelin34768
ChEMBLCHEMBL189362
RTECS zenbakiaLT7000000
ZVG25010
DSSTox zenbakiaLT7000000
EC zenbakia202-627-7
ECHA100.002.389
CosIng33965
MeSHD005662
Human Metabolome DatabaseHMDB0032914
KNApSAcKC00030331
UNIIDJ1HGI319P
KEGGC14279
PDB LigandFU2

Kimika organikoan furfurala konposatu organiko aromatikoa da, C4H3OCHO formula duena. Furanoen familiako aldehido bat da. Likido kolorgea da. Koloratzaileen, produktu farmazeutikoen eta erretxinen sintesian eta, disolbatzaile moduan, petrolioaren fintzean erabiltzen da[1].

Produktu natural askoren azukreen deshidratzioaren emaitza da, adibidez zerrautsarena. Halaber, berotutako edo kuzinatutako elikagaia anitzetan aurki daiteke hala nola, kafean edo ogi integralean[2].

Sintesia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Furfurala pentosen, xilosaren bereziki, azidoki katalizatutako deshidratazioz lortzen da[3].

Lignitoaren hemizelulosatik erdiesten dira pentosa horiek.

Erabilera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Furfurala lehengai berriztatzaile inportantea da. Izan ere, erraz produzi ditzake disolbatzaileak, polimeroak edo erregaiak erredukzio katalitiko baten bidez.

Furfuralaren hidrogenazioz furfuril alkohola sintetizatzen den zein erretxinak ekozteko usatzen den[4]. Hidrogenazioa areagotzen bada, tetrahidrofurfuril alkohola lortzen da, herbizida askoren formulazioan baliatzen dena[2].

2-Metiltetrahidrofurano disolbatzailea sintetizatzeko ere usatzen da lehengai gisa. Furfural hutsa ere disolbatzaile eraginkorra da[5].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2023-12-04).
  2. a b (Ingelesez) Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. (1. argitaraldia) Wiley 2000-06-15  doi:10.1002/14356007.a12_119.pub2. ISBN 978-3-527-30385-4. (Noiz kontsultatua: 2023-12-04).
  3. (Ingelesez) Cai, Charles M; Zhang, Taiying; Kumar, Rajeev; Wyman, Charles E. (2014-01). «Integrated furfural production as a renewable fuel and chemical platform from lignocellulosic biomass» Journal of Chemical Technology & Biotechnology 89 (1): 2–10.  doi:10.1002/jctb.4168. ISSN 0268-2575. (Noiz kontsultatua: 2023-12-04).
  4. Brydson, J. A.. (1999-01-01). Brydson, J. A. ed. «28 - Furan Resins» Plastics Materials (Seventh Edition) (Butterworth-Heinemann): 810–813. ISBN 978-0-7506-4132-6. (Noiz kontsultatua: 2023-12-04).
  5. Dalvand, Kaveh; Rubin, Jonathan; Gunukula, Sampath; Clayton Wheeler, M.; Hunt, Gary. (2018-08-01). «Economics of biofuels: Market potential of furfural and its derivatives» Biomass and Bioenergy 115: 56–63.  doi:10.1016/j.biombioe.2018.04.005. ISSN 0961-9534. (Noiz kontsultatua: 2023-12-04).

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]