Gaio Grako
| Gaio Grako | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
ezezaguna - K.a. 121
K.a. 134 - K.a. 133
K.a. 133 - K.a. 121
K.a. 126 - K.a. 126
K.a. 123 - K.a. 123
K.a. 122 - K.a. 122
K.a. 121 - K.a. 121 | |||||||||||||||
| Bizitza | |||||||||||||||
| Jaiotza | ezezaguna, K.a. 154 | ||||||||||||||
| Herrialdea | |||||||||||||||
| Heriotza | Erroma, K.a. 121 (31/32 urte) | ||||||||||||||
| Heriotza modua | suizidioa | ||||||||||||||
| Familia | |||||||||||||||
| Aita | Tiberio Sempronio Grako (kontsula K.a. 177an) | ||||||||||||||
| Ama | Kornelia Afrikarra | ||||||||||||||
| Ezkontidea(k) | Licinia (en) | ||||||||||||||
| Seme-alabak | ikusi
| ||||||||||||||
| Haurrideak | ikusi
| ||||||||||||||
| Leinua | Sempronii Gracchi (en) | ||||||||||||||
| Hezkuntza | |||||||||||||||
| Hizkuntzak | latina | ||||||||||||||
| Jarduerak | |||||||||||||||
| Jarduerak | politikaria eta militarra | ||||||||||||||
| Kidetza | Gracchi (en) | ||||||||||||||
| Ideologia eta sinesmenak | |||||||||||||||
| Alderdi politikoa | |||||||||||||||
| Artikulu honek erreferentziak behar ditu. Hemen erreferentzia egiaztagarriak gehituz lagun dezakezu. |
Gaio Grako (latinez: Gaius Sempronius Gracchus; K.a. 154 – K.a. 121) politikari erromatarra izan zen. Tiberio Grakoren anaia gaztea zen. Bera bezala, erreforma-politikoa hasteagatik Senatuko alde atzerakoienak hil egin zuen.
Gertaerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Grakotarrak, garaiko familia garrantzitsuenetakoa zen, aberatsa eta ospetsua. Bere ama, Kornelia Afrikarra, Eszipion Afrikarra Zaharraren alaba izan zen, eta bere arreba Eszipion Emilianorekin ezkondu zen.
Anaiak sortutako iskanbilaren aurrean, laborantza erreforma bultzatzen saiatu zen. K.a. 132ko Tiberioren hilketak Grakotarren buru utzi zuen Gaio anaia. Ibilbide politikoa K.a. 126an hasi zuen Gaiok. K.a. 123an, plebearen tribuno izendatu zuten. Senatari atzerakoiak berehala ohartu ziren anaiak bezainbeste arazo emango ziela. Are gehiago, Gaioren erreformak ez ziren laborantza arloan mugatzen: aberatsek ilegalki lortutako lurrak txiroen artean banatu beharko lirateke, gariaren prezioak murriztekoak ziren...
Gaio Grakoren erreforma-programa anaiarena baino askoz zabalagoa izan zen. Bere proposamenek finantza publikoak, justizia-auzitegia armada, gobernu probintziala, elikagaien hornikuntza, pertsonen estatutu juridikoa... aldatu nahi zituzten. Inoiz Tiberio izan zenaren itzaltzat hartu bazen, Kaio ezagutzeko ditugun iturriak askoz urriagoak eta zehaztugabeagoak direlako izan da.[1]
Tiberio bezala, Gaio Grako ez zen iraultzailea, eta ez zen antzinako Erroma demokrazia irekia egiten saiatu. Estatu gizon zen batez ere, eta egiturak modernizatzen lagunduko zuten erreformak sartzeko beharra ikusten zuen, kontuan hartuta, Erroma, Italiako hiri-estatu izatetik, lurralde zabalak hartzen zituen lurralde-inperio izatera denbora gutxian igaro zela.[1]
K.a. 122an, Gaiok tribuno kargua lortu zuen berriro, Erromako behe-mailakoek aho batez sustatuta. Hirugarren aldiz saiatu zen, baina arrakastarik gabe. Aldakuntza guztien geldiketa mugitzeke ikusi beharrean, indarra erabiliz erantzun zuen Gaiok. Senatuak estatuaren etsaitzat jota, doi-doi ihes egitea lortu zuen. Atzerakoien armadak inguratuta, bere buruaz beste egin zuen.[1] Horren ondotik, 1.000 jarraitzaile inguru hilarazi zituzten eta haien etxaldeak bahitu.
Gaiok alaba bat utzi zuen, zein Fulvio Flakorekin ezkondu zen. Horren alaba, Fulvia, Publio Klodio Pulkerren eta gero Marko Antonioren emaztea izan zen.

Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 3 (Gaztelaniaz) Hernández, Óscar. (2020-07-03). «Cayo Graco, el político romano que defendió al pueblo hasta la muerte» HISTORIAE (kontsulta data: 2026-03-13).