Gizadiaren aurkako krimen

Wikipedia, Entziklopedia askea
Gizateriaren aurkako krimen» orritik birbideratua)
Jump to navigation Jump to search
Kontzeptua naziek eragindako Holokaustoren inguruan erabili zen.

Gizadiaren kontrako krimena nazioarteko zuzenbidearen arabera hilketa masiboko ekintzak edo herri oso baten aurkako jazarpena definitzeko kontzeptua da. Hau beste guztien gaineko delitu penala bezala jotzen da. Terminoa lehen aldiz 1907ko Hagako Konbentzioaren atarikoan erabili zen eta, ondoren, nazien aurkako Nurenbergeko epaiketetan (1945tik 1949ra) Holokaustoren inguruko akusazioetan zeren eta nahiz eta krimen handiak izan ez zuten nazioarteko itun zehatz bat urratzen.

Erromako Estatutua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1998ko uztailaren 17an Nazioarteko Zigor Auzitegiak Erromako Estatutua onartu zuen eta bertan Gizadiaren kontrako krimenaren epigrafearen azpian jasotzen diren delituak zehaztu zituen: hilketak, deuseztatzea, esklabotasuna, deportazioa, bortxazko populazioaren lekualdatzea, espetxeratzeak edo nazioarteko itunen aurkako beste motatako bahiketak, tortura, bortxaketak, sexu-esklabotasuna, bortxazko prostituzioa, bortxazko haurdunaldiak, bortxazko antzutzea edo antzeko sexu-bortxaketak, berezko nortasuna duten taldeen aurkako jazarkundeak, pertsonen desagerpenak, apartheid krimenak.

Eraso hauek sistematikoki populazio zibilaren aurka eramaten dira, egiten ari denaz kontzientzia erabatekoa izanik.

Krimen motak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erromako Estatutuaren arabera Gizadiaren aurkako krimen barruan 11 motako ekintzak katalogatu daitezke:

Kanbodiako Khmer Gorriek eragindako hilketak.

Krimen hauen preskribaezintasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zuzenbide penalean, normalean, denbora bat igaro ondoren, delinkuenteen aurkako jazarpena amaitzen da. Delitu hauekin hori ez da gertatzen, hau da, preskribaezintasuna ezartzen zaie, nahiz eta denbora pasa, kriminal horien ardura ez da bukatzen.[1]

Minnesotako protokoloa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nazio Batuen Giza Eskubideetarako Goi Mandatariaren Bulegoak (ACNUDH) 1991n protokolo bat aurkeztu zuen, Minnesotako protokoloa bezala ezagututa, gizadiaren aurkako krimenak ikertzeko garaian, batez ere Estatu susmagarrien funtzionarioek ikerketetan eragina ez izateko.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, baita ere[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]