Gotzon Elortza
- Artikulu hau zinegileari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Elortza (argipena)».
| Gotzon Elortza | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jaiotza | Bilbo, 1923 |
| Herrialdea |  Bizkaia, Euskal Herria |
| Heriotza | Getxo, 2012ko ekainaren 11 (88/89 urte) |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | film-zuzendaria |
Gotzon Elortza (Bilbo, Bizkaia, 1923 – Getxo, Bizkaia, 2012ko ekainaren 11) Bilbon jaiotako getxoztar zinema-zuzendaria izan zen. Euskadiko zinemagintzaren aitzindaria; euskarazko dokumentalgintzaren aintzindarietako bat, Euskal Herriaren geografia eta gizarteari buruzko lanak ondu baitzituen. Nahiz eta bertakoa ez izan, urte asko Getxon bizi izan zen. Margolaria izan zen ere bai.
Biografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Bisi Unanuerekin ezkondu zen. Biak Parisen erbesteratuak egon ziren.[1] Gerra zibilaren ondorioz erbestean zegoela, delineatzaile gisa lan egin zuen Parisen, eta hiri horretan jabetu zen ikus-entzunezko baliabideak erabiltzeko beharraz, euskararen desagerpena saihesteko.[2]
Hasiera-hasieratik saiatu zen Euskal Herriko gaiei buruzko zinema profesionala egiten, euskaraz osorik. Ondo konturatu zen ikus-entzunezkoak premiazkoak zirela euskara mundu modernoan galtzea nahi ez bazen. Hala, Elortzaren lana, 50eko hamarraldian, Fernando Larruquertenaren aurrekoa ere izan zen, haren kalitate-maila lortu ez bazuen ere.
Film labur hauek egin zituen: Ereagatik Matxitxakora (1959), Aberria (Erria) (1961), Avignon (1963) eta Elburua: Gernika (1962).
1960ko hamarkadan egin zituen filmak, Parisen bizi zenean. Espainia eta Frantziako estatuen arteko muga ezkutuan zeharkatzen zuen Elortzak lan hauek egiteko.
1968an Basauriko Probintzia Espetxean espetxeratu zuten, sei hilabetez. Agustin Ibarrola ezagutu zuen kartzelan. Ibarrolatik zurezko grabatuen teknika ikasi zuen.
Lanak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Ereagatik Matxitxakora (1959).
- Aberria (Erria) (1961).
- Avignon (1963).
- Elburua Gernika (1962).
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Egun ditugun euskarazko lehen dokumentalak zaharberrituko dituzte eitb.eus webguneko albistea.
- "Gotzon Elortzari gorazarre" Euskadiko Filmategian, 2012/06/11.[Betiko hautsitako esteka]
Datuak: Q12258705