Hamadan

Wikipedia(e)tik
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Hamadan
Irango udalerria
Ecbatane - the walls.jpg
Administrazioa
Estatua  Iran
Probintzia Hamadan
Geografia
Koordenatuak 34° 48′ 00″ N, 48° 31′ 00″ E / 34.8°N,48.516666666667°E / 34.8; 48.516666666667Koordenatuak: 34° 48′ 00″ N, 48° 31′ 00″ E / 34.8°N,48.516666666667°E / 34.8; 48.516666666667
Hamadan hemen kokatua: Iran
Hamadan
Hamadan
Garaiera 1.850 metro
Demografia
Biztanleria 525.794 biztanle
Bestelako informazioa
Telefono aurrizkia 0813
Ordu-eremua UTC+03:30
Webgune ofiziala

Hamadan (persieraz: همدان‎, Hamadān, antzinako persieraz: Hagmatana), antzina Ekbatana, Irango mendebaldeko hiria da, Hamadan probintziako hiriburua, Teherandik 360 kilometro hego-mendebaldera dagoena. 2011n 525.794 biztanle zituen[1]. Eskualdeko merkataritzagune nagusia da: artilea, larruak, kotoia, fruitu lehorrak. Bertan dago Avizenaren hilobia.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hamadan Alvand mendiaren magalean dago, 1.850 metroko garaieran, Kermanxahetik 190 kilometro ekialdera eta Isfahandik 530 kilometro ipar-mendebaldera[2].

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiriak klima kontinentala dauka, Dsa Köppen klima sailkapenaren arabera.

Datu klimatikoak (Hamedan)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 17.0 19.0 25.0 28.0 33.0 39.0 40.6 39.4 36.4 30.0 23.0 18.8 '
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 2.0 4.3 11.5 18.1 23.9 30.9 34.9 34.2 29.8 21.9 13.7 5.9 19.3
Batez besteko tenperatura (ºC) -4.6 -2.2 4.5 10.4 15.5 21.3 25.3 24.3 19.0 12.1 5.3 -0.9 10.8
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) −34.0 -33.0 −21.0 -12.0 -3.0 2.0 7.0 4.0 -4.0 -7.0 −14.5 −29.0 '
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -10.5 -8.2 -2.1 2.7 6.4 9.8 13.9 12.8 7.0 2.5 -2.1 -6.6 2.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 46.3 43.6 49.4 49.8 37.8 3.7 2.0 1.8 0.8 20.7 26.9 40.9 323.7
Euri egunak (≥ 1 mm) 11.6 11.1 12.4 12.1 9.5 2.0 1.3 1.6 1.0 5.6 6.8 10.1 85.1
Elur egunak (≥ 1 mm) 8.8 8.2 4.2 0.6 0 0 0 0 0 0.2 0.9 6.9 29.8
Eguzki orduak 131.8 137.1 174.5 199.6 258.5 341.8 342.7 322.2 295.6 234.3 183.1 135.3 2756.5
Hezetasuna (%) 76 73 64 56 50 36 31 31 34 48 61 73 52.8
Iturria: NOAA (1961-1990)[3]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hamadan, antzinatean Ekbatana deitua, Irango eta munduko hiririk antzinakoenetakoa da[2]. Historialari batzuen ustez, K. a. III. milurtekoan sortu zuten eta, Asiriako kroniken arabera, gutxienez K. a. XII. mendetik existitzen da. Greziar historialarien arabera, Mediako Astiages erregearen hiriburua izan zen K. a. VI. mendearen lehen erdialdean, Ziro Handia persiarren erregeak K. a. 549an konkistatu zuen arte (Babiloniako Nabonidesen erregealdiaren seigarren urtean). Esan bezala, Ekbatana izan zen bere antzinako izena (Hañgmatana antzinako persieraz, Agbatana Eskiloren arabera, Agmatanu Behistungo inskripzioan eta Nabonidesek Aga'mtanu idatzia.

Herritar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Iran: Major Cities, citypopulation.de, https://www.citypopulation.de/Iran-MajorCities.html. Noiz kontsultatua: 2017-2-18 .
  2. a b   Hamadan, iranchamber.com, http://www.iranchamber.com/cities/hamadan/hamadan.php. Noiz kontsultatua: 2017-2-21 .
  3.   Hamedan Nozheh Climate Normals 1961-1990, ftp.atdd.noaa.gov, ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/RA-II/IR/40767.TXT. Noiz kontsultatua: 2017-2-21 .
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Hamadan Aldatu lotura Wikidatan