Henan

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Henan (河南)
Hénán Shěng

Estatua TxinaTxina
Hiriburua Zhengzhou
China Henan.svg
Azalera
167.000 km²
Gobernadorea Guo Gengmao (郭庚茂)
Biztanleria
Dentsitatea
98.960.000 (2007)
591 bizt/km²
Etniak Han %98,8
Hui %1,0
Web www.henan.gov.cn

Henan edo Honan (河南 txinera sinplifikatuz; euskaraz: «ibaiaren hegoaldea») Txinako Herri Errepublikako probintzia da. 167.000 kilometro koadroko azalera dauka eta 2004ko erroldaren arabera 98.690.000 biztanle bizi ziren bertan (Txinako eskualderik jendetsuena da).

Zhengzhou du hiriburu.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Longmen mendietako haitzuloen ikuspegia.

Ia 100 milioi biztanlerekin, Henan, Txinako Herri Errepublikako probintziarik jendetsuenetakoa da Guangdongekin batera. Erroldatu gabeko biztanleria kontutan hartuta, Guangdongek biztanle gehiago dauzka, izan ere, Perla ibaiaren deltan nekazal guneetatik etorritako ehundaka mila langile bizi dira, nahiz eta erroldaturik ez dauden.

Probintziaren mugakideak honakoak dira: Hebei probintzia iparraldean, Shandong probintzia ipar-ekialdean, Anhui probintzia hego-ekialdean, Hubei hegoaldean, Shaanxi mendebaldean, eta Shanxi ipar-mendebaldean.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Yangzi eta Ibai Horiaren ibai arroen arteko pasabidea da.

Henan probintzia laua da ekialdean, eta menditsua mendebalde eta hegoaldeko muturrean. Ekialde eta erdialdea Txina Iparreko lautadaren zati dira. Ipar-mendebaldean Taihang mendilerroaren zati bat probintzian barneratzen da. Mendebaldean, Qinling mendiak daude iparraldetik hegoalderako norabidean probintzia zerhakatuz, eta hegoaldean Dabie mendiek Henan eta Hubei probintzien arteko muga markatzen dute.

Ibai Horia iparraldetik igarotzen da, probintzian Sanmenxia babesgunetik barneratu, eta Luoyang zeharkatu ondoren, gizakiak egindako ubide sarean hedatzen da.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Henan probintziak klima kontinentala dauka, eta prezipitazio gehienak uda garaian ematen dira. Urtarrileko batez-besteko tenperatura 0 gradukoa da eta uztailekoa 27 eta 28 gradu artekoa.

Mendebala, bereziki, ez da hotza.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Henan probintzia hamazazpi prefektura mailako hirik eta zuzenean kontrolaturiko azpiprefekturako hiria Jiyuan (济源市 Jǐyuán Shì) izenekoa.

Probintzia osatzen duten prefektura hiriak honakoak dira:

Mapa # Izena Txinera sinplifikatuz Pinyineraz Mota
Henan prfc map.png
1 Zhengzhou 郑州市 Zhèngzhōu Shì Prefektura mailako hiria
2 Anyang 安阳市 Ānyáng Shì Prefektura mailako hiria
3 Hebi 鹤壁市 Hèbì Shì Prefektura mailako hiria
4 Jiaozuo 焦作市 Jiāozuò Shì Prefektura mailako hiria
5 Kaifeng 开封市 Kāifēng Shì Prefektura mailako hiria
6 Luohe 漯河市 Luòhé Shì Prefektura mailako hiria
7 Luoyang 洛阳市 Luòyáng Shì Prefektura mailako hiria
8 Nanyang 南阳市 Nányáng Shì Prefektura mailako hiria
9 Pingdingshan 平顶山市 Píngdǐngshān Shì Prefektura mailako hiria
10 Puyang 濮阳市 Púyáng Shì Prefektura mailako hiria
11 Sanmenxia 三门峡市 Sānménxiá Shì Prefektura mailako hiria
12 Shangqiu 新乡市 Shāngqiū Shì Prefektura mailako hiria
13 Xinxiang 商丘市 Xīnxiāng Shì Prefektura mailako hiria
14 Xinyang 信阳市 Xìnyáng Shì Prefektura mailako hiria
15 Xuchang 许昌市 Xǔchāng Shì Prefektura mailako hiria
16 Zhoukou 周口市 Zhōukǒu Shì Prefektura mailako hiria
17 Zhumadian 驻马店市 Zhùmǎdiàn Shì Prefektura mailako hiria
18 Jiyuan 济源市 Jǐyuán Shì Azpiprefektura mailako hiria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Henan probintziako gobernadorea Guo Gengmao (郭庚茂) da. Txinako Alderdi Komunistak probintzian duen ordezkaria Xu Guangchun (徐光春) da.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekialdea ondo ureztatua eta emankorra da (neguko garia, kotoia, kakahuetea, soja, tabakoa, kaolina).

Horrez gain, Henanek arroza, zeta eta sesamoa ere ematen ditu.

Meak: ikatza eta burdina. Industriagune nagusiak: Luoyang (kimika, makinaria, nekazaritzatik eratorritako produktuak); Zhengzhou (oihalgintza, mekanika).

Garraioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ontziz ibiltzeko ubide ugari ditu, eta Zhengzhoun gurutzagunea duten bi burdinbide daude.

Aireportuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kokapen Hiria NAZE NAGE Aireportuaren izena
HENAN
Anyang ZHAY AYN Anyang Aireportua
Luoyang ZHLY LYA Luoyang Aireportua
Nanyang ZHNY NNY Nanyang Aireportua
Zhengzhou ZHCC CGO Zhengzhou Xinzheng Nazioarteko Aireportua

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Henan Aldatu lotura Wikidatan

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]