Hipoklorito

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hipoklorito
Hypochlorit-Ion.svg
Formula kimikoa ClO⁻
SMILES kanonikoa [O-Cl&zoom=2.0&annotate=none 2D eredua]
InChl 3D eredua
Osatuta oxigeno eta kloro
Masa molekularra 50,964 u
Identifikatzaileak
InChlKey WQYVRQLZKVEZGA-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia 14380-61-1
ChemSpider 55632
PubChem 61739
Gmelin 29222
ChEBI 682
NBE zenbakia 3212
EC zenbakia 807-894-9
ECHA 100.235.795
RxNorm 1483317
Human Metabolome Database HMDB0001050
UNII T5UM7HB19N

Hipoklorito deritze bai azido hipoklorosoaren anioiari ( ClO) baita horren gatzei ere[1]. Azido hipoklorosoaren esterrei ere hipoklorito esaten zaie, adibidez, tert-butil hipokloritoa.

Hipoklorito puru gehienak ez-egonkorrak izaten dira eta, ondorioz, ur-disoluziotan maneatzen dira. Beren aplikazio nagusia desinfektatzaile[2] eta dekoloratzaile[3] moduan eta uraren tratamenduan izaten da. Etxeko lixiba sodio hipokloritozko disoluzioa da. Halaber, klorazio eta oxidazio erreakzioetan ere usatzen dira.

Prestakuntza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hipoklorito-gatzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hipokloritoak kloroa eta metal hidroxidoak uretan erreakzionarazten prestatzen dira. Kloroak (0 oxidazio-egoera) dismutazioa pairatzen du kloruro ioia (-1 oxidazio-egoera) eta hipoklorito ioia (+1 oxidazio-egoera) eratuz. Giro-tenperaturan egin behar erreakzioa kloratoak eratzea nahi ez bada.

Cl2 + 2 NaOH → NaCl + NaClO + H2O
2 Cl2 + 2 Ca(OH)2 → CaCl2 + Ca(ClO)2 + 2 H2O

Sodio hipokloritoa elektrokimikoki ere ekoizten da. Gatzuna elektrolizatzen da kloroa eratzeko zeinek dismutazioa pairatzen duen. Baldintza ez-azidoetan egin behar da erreakzioa kloroa disoluziotik burbuila moduan ihes egin dezan ebitatzeko.

Tert-butil hipokloritoa

Hipoklorito-esterrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hipoklorito-esterrak alkoholetatik abiatuz prestatzen dira hainbat erreaktibo baliatuz: kloroa, azido hipoklorosoa, dikloro monoxidoa eta hipoklorito-gatzak[4].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus Noiz kontsultatua: 2021-03-21.
  2. Zientzia, Elhuyar. (2008-12-01). «Lixibaren sekretua» Zientzia.eus Noiz kontsultatua: 2021-03-21.
  3. Maider, Etxaide. (1998-03-01). «Kloroaren ordezkapena paper-zuriketaren prozesuan» Zientzia.eus Noiz kontsultatua: 2021-03-21.
  4. (Ingelesez) «Organic Syntheses Procedure» orgsyn.org Noiz kontsultatua: 2021-03-21.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]