Isis Pogson

Wikipedia, Entziklopedia askea
Isis Pogson
Bizitza
JaiotzaOxford1852ko irailaren 28a
Herrialdea Erresuma Batua
 Britainia Handia eta Irlandako Erresuma Batua  1927ko apirilaren 12a)
HeriotzaCroydon (en) Itzuli1945eko maiatzaren 14a (92 urte)
Heriotza modua: eritasuna
Hezkuntza
Hizkuntzakingelesa
Jarduerak
Jarduerakastronomoa eta meteorologoa

Elizabeth Isis Pogson (Oxford, 1852ko irailaren 28a - Croydon, 1945eko maiatzaren 14a) Isis Pogson bezala ezaguna, astronomo eta meteorologo britainiarra izan zen. 1886an Royal Astronomical Society taldean sartzeko proposatutako lehen emakumea izatera iritsi zen, azkenean 1920an onartua.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pogson Oxforden jaio zen, Ingalaterran. Norman Pogson eta Elizabeth Jane Ambroseren alaba nagusia izan zen. Bere izena, ziur asko, Isis ibaitik dator, Tamesis ibaiaren zati bat, Oxfordetik isurtzen dena. [1]

Bere aitak, Norman Pogsonek, 42 Isis asteroidea aurkitu zuen 1856ko maiatzaren 23an. Asteroideari izena Manuel John Johnson irakasleak jarri zion, Radcliffe Behatokiko zuzendaria, ustez bere omenez, edo Isis ibaiari erreferentzia eginez. [2]

Norman Pogson Madrasko Behatokiko zuzendari izendatu zutenean, Madrasen (India), 1860ko urrian, bere amarekin eta bere hamaika umeetako hirurekin bidaiatu zuen bertara.[3] Isisek, bere anai-arreben zaintza bere gain hartu zuen bere ama 1869an hil zenean.

Isis 1902ko abuztuaren 17an Herbert Clement Kent kapitainarekin ezkondu zen Cerro Rojon, Queenslanden, Australia.[4] Ingalaterrara itzuli eta Bournemouthen bizi izan ziren. Pogson Croydon-en hil zen. [5]

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Indian lan egin zuen, aitaren laguntzaile gisa. 1873an, behatokiko ordenagailu postua bete zuen 150 errupiako soldatarekin, "sukaldari edo entrenatzaile" baten baliokidea zena, eta bertan 25 urtez lan egin zuen. 1898an 250 errupiako pentsioarekin erretiratu zen arte, behatokia itxita zegoenean. 1881etik Madrasen gobernuaren zerbitzura egon zen superintendente meteorologiko eta erreportari bezala. [6]

Pogson Royal Astronomical Societyn plaza bat lortzeko lehen hautagaia izan zen, bere aitak eta beste bi kidek 1886an izendatua (arrakastarik gabe). Nahiz eta elkarteak ohorezko emakume batzuk aukeratu zituen, bazkide guztiak ordura arte gizonezkoak izan ziren. Bere izendapena, bi abokatuk, noiz baztertu zen, emakumeen presentzia ez zela legezkoa uste izan zutelarik, 1831ko elkartearen gutun baten argudioarekin, bazkideei soilik "bera" (gizona) 10 izenordainarekin erreferentzia egiten ziena, 1920an, Oxfordeko H. H. Turner irakasleak proposatu eta onartu zuen, Royal Astronomical Societyk bere ateak emakumeentzat ireki zituenetik lau urte beranduago. [7][8][9]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez) Dictionary of Minor Planet Names. Springer 2011-10-06 ISBN 978-3-642-01966-1. (Noiz kontsultatua: 2020-03-17).
  2. «Cienciaes.com: Los nombres de los asteroides | Podcasts de Ciencia» cienciaes.com (Noiz kontsultatua: 2020-03-17).
  3. «2007JBAA..117..237R Page 237» adsabs.harvard.edu (Noiz kontsultatua: 2020-03-17).
  4. «Family Notices» Queenslander (Brisbane, Qld. : 1866 - 1939): 400. 1902-08-23 (Noiz kontsultatua: 2020-03-17).
  5. «Family Notices» Queenslander (Brisbane, Qld. : 1866 - 1939): 400. 1902-08-23 (Noiz kontsultatua: 2020-03-17).
  6. «Memoir On The Indian Surveys 1875 1890» archive.org (Noiz kontsultatua: 2020-03-17).
  7. «1920MNRAS..80..335. Page 336» articles.adsabs.harvard.edu (Noiz kontsultatua: 2020-03-17).
  8. (Gaztelaniaz) Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 2020-01-10 (Noiz kontsultatua: 2020-03-17).
  9. «The Royal Astronomical Society» ras.ac.uk (Noiz kontsultatua: 2020-03-17).

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]