Joan Nikolas Etxeberria Iturralde

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Joan Nikolas Etxeberria Iturralde
Bizitza
Jaiotza Iruñea1796ko abenduaren  6a
Herrialdea  Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Heriotza Elizondo1845eko maiatzaren  13a (48 urte)
Jarduerak
Jarduerak apaiza, itzultzailea eta idazlea

Joan Nikolas Etxeberria Iturralde (Iruñea, 1796ko abenduaren 6a - Elizondo, Baztan, 1845eko maiatzaren 13a) nafar apaiz, itzultzaile eta idazle bat izan zen.

1826. urtetik aitzina gehien argitaratu ziren euskarazko katekismoen artean, izenik gabe agertu zen «Baztan Bailarako apez batek» sinatutako bat bazen, hain zuzen ere, 1599an Gaspar Astete salamankar apaizak gaztelaniaz argitaratutako kristau dotrinaren euskaratzea zena. Haren egilea Nikolas Etxeberria izan zen:

« Cristau-doctrina /
Aita Gaspar Astetec erdaraz /
escribitua eta orai /
Escuaraz publicatzen due- /
na, cembait gama aumen- ltaturic, Baztango Valleco /
Parroco batec Cristau /


Fielen instruccionearen deseyuz. Bearden licenciarequin /
Iruñean: Gadearen Impretan / 1826 urtean
»

Iruñean katezismo honen ondorengo beste lau argitalpen atera ziren: 1852, 1859, 1875 eta 1895ean.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nafarroako Iruñea hiriburuan jaio eta hiri horretako San Joan Bautista elizan bataiatua izan zen. Baztandar gurasoak izan zituen: Migel Etxeberria, Berroetan jaioa, eta Maria Petra Martziala Iturralde, Lekarotzen jaioa. Zazpi seme-alabetatik laugarrena izan zen. Aurrez, Konbentzio Gerraren ondorioz, Etxeberria-Iturralde familiak beren Baztango Etxeberria oinetxea utzi eta Iruñean babes hartzera derrigortuak egon ziren. Nikolasek sei hilabete zituela Baztanera itzuli ziren.

1820an jada Nikolas Etxeberria apaiztua eta Berroeta herriko errektorea zen, aurrezko Joan Pedro Goienetxe herriko apaiza ordezkatuz. 1829an Elizondora lekualdatu eta gainontzeko bere bizialdi ia osoan bertan bizi izan zen. 1844an Iruñeko San Zernin elizako apaiza izendatu zuten, baina azken hilabeteak gaixorik igaro, eta azkenik, 1845eko maiatzaren 13an Elizondon zendu zen.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]