Baztan

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Artikulu hau Nafarroako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Baztan (argipena)».
Baztan
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Baztan. Euskal Herria.JPG
Ikuspegia, Ziga herriko Zigaurre auzoan dagoen Baztango behatokitik. Erdialde eta behealdean, Irurita eta Lekarozko ikastetxea, urrutirago Elizondo. Ezkerraldean, Lekaroz, eta eskuinaldean, Gartzain.
Baztango bandera

Baztango armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Iruñeko merindadea
Izen ofiziala Baztan bandera.svg Baztan
Alkatea Joseba Otondo Bikondoa (EH Bildu)
Posta kodea 31700
INE kodea 31050
Herritarra baztandar
Kokapena
Koordenatuak 43° 09′ 46″ N, 1° 29′ 37″ W / 43.1628568°N,1.49358872861°W / 43.1628568; -1.49358872861Koordenatuak: 43° 09′ 46″ N, 1° 29′ 37″ W / 43.1628568°N,1.49358872861°W / 43.1628568; -1.49358872861
Baztan hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Baztan
Baztan
Baztan (Nafarroa Garaia)
Baztan hemen kokatua: Baztan
Baztan
Baztan (Baztan)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 376,8 km2
Garaiera 432 metro
Distantzia 58 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 7.848 biztanle
% 50,37 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 49,63
Dentsitatea 20,83 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 2,94
Zahartze tasa[1] % 26,73
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 38,19
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 79,86 (2011)
Genero desoreka[1] % 7,09 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 7,11 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 77,11 (2010)
Euskararen erabilera

51,3 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.baztan.es/

Baztan[2] Nafarroa Garaiko ipar-mendebaldeko udalerri eta haran bat da, izen bereko ibaiaren arroan, Nafarroa Behereko mugan. Iruñeko merindadean dago eta hamabost herrik osaturiko udalerria da, beraien arteko mugarik gabe, herri nagusia Elizondo izanik, udalerriaren erdigunean. Urdazubi eta Zugarramurdi udalerriekin batera Baztanaldea eskualdea osatzen du. 7.848 biztanle ditu eta azaleraz Euskal herriko udalerri handiena da. Hango euskalkia tarteko hizkera da, nafar-lapurteraren eta nafarreraren artekoa.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baztan izenaren jatorria eta esanahi zehatza ezezagunak dira. Etimologia mitologiko eta fantastiko baten arabera, bat han esamoldetik letorke, haraneko biztanleen arteko elkartasunari erreferentzia eginez.[3] Baztan abizena badago, ziurrenik haran honetan jatorria duena. Bearnon ere bada Bastanès izeneko udalerria.

Udalerriak Nuevo Baztán herriari (Madrilgo Erkidegoa, Espainia) eman zion izena XVIII. mendearen hasieran, Juan Goienetxe Gaston baztandar negozio-gizonak herri berria eraiki zuenean Madrildik gertu. Horen helburua herriko tailerretan Madrilgo goi-mailako gizarte-klaseentzat produktuak ekoiztea izan zen.[4]

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibai nagusia Baztan izenekoa da, haranetik ateratakoan Bidasoa deitzen zaiona. Ipar-mendebaldeko urak Orabidea errekak biltzen ditu, aurrerago Ugarana deitua eta Donibane Lohizunen itsasoratzen dena. Aritzakun eta Uritzate errekek, Urbakuran elkartuta, Errobi ibaiaren adarra den Baztan erreka osatzen dute.

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri eta lurralde hauek ditu mugakide: mendebaldean Donamaria, Bertizarana, Etxalar eta Sara; hegoaldean Erroibar, Esteribar, Lantz, Anue eta Ultzama; ekialdean Baigorri, Banka, Aldude eta Urepele; eta iparraldean Sara, Zugarramurdi, Urdazubi, Senpere, Ainhoa, Ezpeleta, Itsasu eta Bidarrai.[5]

Ingurune naturala eta klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baztango klima ozeaniko epela da, Cfb Köppen klima sailkapenaren arabera. Ezaugarri nagusia urte osoko prezipitazio ugariak izatea da. Batez beste 1.500 eta 2.200mm bitartean izaten dira, nahiz eta udalerriko gunerik menditsuenetan ugariagoak diren. Euri egunak 180 inguru izaten dira. Bestalde, aldaketa termikoa nahiko txikia da eta uda garaian ez da hilabete idorrik izaten. Urteko batez besteko tenperatura 10 eta 15 gradu artekoa izaten da.

Jatorrizko landaredia pagadiek osatzen zuten gune menditsuetan, hariztiak udalerriko haranetan zeuden, eta, gaztainondoak tarteko guneetan. Gizakiaren eragina dela eta, ordea, asko eraldatu da jatorrizko landaredi hori eta gaur egun 7.500 hektarea pagadi baino ez dira geratzen. Pagadiak hegoaldeko gune menditsuenetan hedatzen dira batez ere. Hariztiek, berriz, gizakiaren eragina gehien jasan zuten espezieak dira, asko bota dira eta, bai zura lortzeko bai nekazaritzarako larreak lortzeko. Birlandatutako zuhaitzek 2.100 hektarea hartzen dituzte (batez ere Otsondo-Alkurruntz eta Orabideko guneetan), Nafarroa Garaiko azalerarik handienetakoa. Intsinis pinua, haritz gorria eta japoniar laritzak erabili ziren birlandaketetarako.[6]

Datu klimatikoak (Amaiur, Baztan 1974-2009)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 22.5 25.0 28.0 30.0 34.0 38.0 40.0 41.0 38.0 31.5 26.0 21.0 41.0
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 10.7 11.8 14.3 15.4 19.4 22.2 24.2 24.8 23.0 19.2 14.0 11.5 17.6
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.4 7.3 9.5 10.6 14.3 17.2 19.1 19.5 17.3 14.3 9.5 7.3 12.7
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -16.0 -12.0 -5.0 -3.0 0.0 3.0 5.0 5.0 1.0 -2.0 -8.0 -9.0 -16.0
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 2.0 2.7 4.6 5.7 9.1 12.1 13.9 14.2 11.6 9.3 4.9 3.1 7.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 200.0 178.4 192.2 204.2 167.2 98.5 93.0 100.7 136.3 176.6 223.0 218.5 1988.5
Iturria: meteo.navarra.es[7]


Estazio meteorologikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gorramendi mendiaren tontorrean, antzina militarren radar kokagunea izandakoan, itsasoaren mailatik 1.071 metrora, Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak jarritako estazio meteorologiko bat dago.[8]

Iruritako hiltegiaren ondoan, bestalde, Espainiako Meteorologia Agentziaren (AEMET) beste estazio meteorologiko bat dago.[9]

Herriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baztango herrien zerrenda
Herria Biztanleria[10] Argazkia Herria Biztanleria Argazkia
Almandoz 211 biztanle (2010) Almandoz, Baztan. Nafarroa, Euskal Herria.jpg Elbete 271 biztanle (2010) Elbete.JPG
Amaiur 284 biztanle (2010) Amaiur (pueblo).JPG Erratzu 490 biztanle (2010) Erratzu, Euskal Herria.jpg
Aniz 73 biztanle (2010) Aniz. Euskal Herria.JPG Gartzain 219 biztanle (2010) Gartzain, Baztan. Nafarroa, Euskal Herria.JPG
Arizkun 610 biztanle (2010) Arizkun. Euskal Herria.JPG Irurita 848 biztanle (2010) Irurita. Euskal Herria.JPG
Arraioz 239 biztanle (2010) Jauregizarrea Arraioz.JPG Lekaroz 341 biztanle (2010) Lekarotz. Euskal Herria.JPG
Azpilkueta 176 biztanle (2010) Azpilikueta ikuspegia.jpg Oronoz-Mugairi 457 biztanle (2010) Oronoz-Mugairi.jpg
Berroeta 123 biztanle (2010) Berroeta 3.jpg Ziga 196 biztanle (2010) Ziga. Euskal Herria.JPG
Elizondo 3.543 biztanle (2010) Elizondo Euskal Herria.JPG Denera (Baztan): 8.081 biztanle (2010)

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baztandik hurbil, Urdazubiko Alkerdi eta Berroberrian, Goi Paleolitoko aztarna ugari aurkitu dira. Haranean 600 monumentu megalitiko (trikuharri, harrespil eta zutarri) baino gehiago katalogatu dira.[11][12]

Erromatarrek Novenpopulania probintzian sartu zutela uste da. XI. mendetik behintzat Iruñeko Erresumaren barnean zegoen. Elizaz, berriz, Baionako elizbarrutian egon zen, 1567an Iruñekoan sartu zuten arte.

Koroak, Antso VII.a Azkarraren erregealditik (1154-1234) bederen, zergak jasotzen zituen Amaiurko eta Ainhoako postuetan. Ez ordea laborarien petxak, Arizkunen eta Almandozen izan ezik. Hori dela eta, biztanle askok kapareen pribilegioen antzekoak zeuzkatela pentsatzen da.

Baztango paisaia.

XII. mendean Lapurdiko mugan Salbatore monasterioa kokatu zen, inguru hurbilean eragin handia izan zuena. Monasterioaren menpeko izan ziren Urdazubi eta Zugarramurdi herriek, auzi luzeen ondoren, bai Baztandik, bai mojengandik askatzea erdietsi zuten. Zugarramurdi 1667an bihurtu zen udalerri eta Urdazubi 1774an.

1393an Karlos III.ak elizondarren kaparetasuna onartu zuen. Haren ondoregoek, Blanka eta Joanes II.ak, zerriak mendian bazkatzeagatik petxak kobratu nahi izan zituzten. Horren aurka Haranak Kontuen Ganbarara jo eta auzia irabazi zuen. Horren ondoren Vianako Printzeak baztandarren kaparetasuna onartu zuen.

XIV. mendetik aurrera populazioa azkarki emendatu zen. Bi arrazoi izan ziren horretarako: baliabide naturalen ustiapen handiagoa eta, batez ere, kapare izateak baztandarrentzat zekarren onura.

1522an, Amaiurko gazteluan, Henrike II.a Nafarroakoaren aldekoek Gaztelako Erresumaren aurkako azken erresistentzia borroka egin zuten.

1665ean Amaiur Baztandik bereizi zen eta hala jarraitu zuen 1969an itzuli zen arte.

Mugatik hurbil egonik, Espainiaren eta Frantziaren arteko gerren ondorioak pairatu zituen, latzenak Hogeita Hamar Urteko Gerrakoak eta Frantziako Iraultzako Gerretakoak.

Lehen Gerra Karlistan Elizondoko Arizkunenea jauregia Karlos Maria Isidroren egoitza izan zen (1834). 1835ean, Ziga eta Elizondoko gatazken ostean, Espoz y Mina jeneralak Lekaroz herriari su eman eta herritar andana fusilatu zuen. Hiru etxe eta eliza baino ez ziren erre gabe gelditu. Hirugarren Gerra Karlistan Arsenio Martínez-Campos buru zuten liberalak Arxuriko guduan nagusitu ziren, gerrari amaiera emanez[13].

XX. mendea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1913an eskualdean inoiz izandako hondamendi larriena izan zen, Autza mendian izandako bat-bateko euri-jasa izugarri batek eragindako oldeak Elizondo eta Erratzu herriak suntsitu eta bi emakume eraman zituelarik. Uholdeak 18 zubi eraman zituen Bidasoa ibaiaren ibilbidean. Egun, ura heldu zen maila erakusten duen plaka ikus daiteke Elizondoko Jaime Urrutia kalean. [14]

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritzak (zuhainak, fruta-arbolak) ez du garrantzi handirik; abeltzaintza (behiak eta ardiak), zerbitzu sektorea (administrazioa, irakaskuntza, osasuna, merkataritza, ostalaritza) eta industria (zurgintza, elektrizitatea, harrobi eta marmol-hobiak, elikagaiak) eta eraikuntza dira udalerriko ekonomi jarduera nagusiak.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritzari lotutako udalerria izanik, Baztanek egonkor mantendu zuen populazioa XX. mendearen lehen erdialdean. Bigarren erdialdean, berriz, biztanle kopurua beheraka hasi zen eta mende amaierarako populazioaren % 20 galdua zuen.

XXI. mendearen hasieran, komunikazioak hobetzearekin batera, populazioa igotzen hasi zen.

Baztango biztanleria

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 455 etorkin bizi ziren herrian, biztanleen % 5,80 (Nafarroako Foru Erkidegoko batezbestekoaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007ko udal hauteskundeetan Baztango alkatea Nafarroa Bai koalizioko Virginia Aleman Arraztio atera zen. Baztango udaleko hamahiru zinegotzietatik zazpi lortu zituen, eta, hortaz, gehiengo osoa udalean. Ezker abertzalearen zerrenda Espainiako Auzitegi Nazionalak legez kanpo utzi zuen. Baliogabeko botoak 780 izan ziren (emandako guztien % 16,80) eta 147 boto zuri izan ziren (botoen % 3,81). Abstentzioa % 37,02koa izan zen.

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetan UPN eta Bilduk bosna zinegotzi atera zituzten. Lehena zerrendarik bozkatuena izan bazen ere, Baztango Ezkerrak (I-Etik hurbil[15], 2 zinegotzi) Bilduko Garbiñe Elizegiri eman zioten botoa eta honek eskuratu zuen alkatetza[16]. NaBai 2011k abstentziora jo zuen. PSNk ez zuen hautetsirik lortu.

2015eko udal hauteskundeetan Bilduren ondorengoa den Euskal Herria Bilduk zinegotzi bat galdu zuen eta bostekin geratu zen, baina lehena izan zen boto kopuruan; UPN alderdiak, berriz, zinegotzi bat galduta, bosti eutsi zien; Nafarroa Bai koalizioaren ondorengoa den Geroa Baik zinegotzi bat gehiago eskuratu zuen; Baztango Ezkerrak biak mantendu zituen; eta Baztan Auzolanean herri plataformak bat eskuratu zuen. Euskal Herria Bilduren hautagai Joseba Otondo hautatu zuten alkate, bere zinegotzien eta Baztango Ezkerraren bi zinegotzien botoei esker.

Baztango udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

2011ko maiatzaren 22a

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Euskal Herria Bildu
4 / 13
1.449 (% 33,28)
5 / 13
1.487 (% 33,10)
Nafar Herriaren Batasuna (UPN)
4 / 13
1.216 (% 27,93)
5 / 13
1.524 (% 33,92)
Geroa Bai (2015) / Nafarroa Bai (NaBai) (2011)
2 / 13
618 (% 14,19)
1 / 13
388 (% 8,64)
Baztango Ezkerra
2 / 13
595 (% 13,67)
2 / 13
817 (% 18,18)
Baztan Auzolanean
1 / 13
382 (% 8,77)
Datuen iturria: 2015eko hauteskundeen emaitzak interior.es webgunean, 2011ko hauteskundeen emaitzak mir.es webgunean

Alkateen zerrenda[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2003-2007 Virginia Aleman Arraztio EA
2007-2011 Virginia Aleman Arraztio Nafarroa Bai
2011-2015 Garbiñe Elizegi Narbarte Bildu
2015- Joseba Otondo Bikondoa Euskal Herria Bildu

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun udaletxea ezartzen den gunea Urdazubiko monasterioaren jabetza izan zen XVII. mendearen amaierara arte. Eraikinak estilo barroko-klasikoa dauka eta inguruko harri gorri ilunezko fatxada dauka. 1986 eta 1987. urteen artean erabat zaharberritu zen eraikina, bai barrutik bai kanpotik, eta bertan 63 milioi pezeta inbertitu ziren. Udala alkateak eta hamalau zinegotzik osatzen dute.

Zinpeko alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baztan osatzen duten 15 herriek zinpeko-alkate bana dute. Zinpeko alkateak eguberri aurreko igandean hautatzen dira bi urteko agintaldirako.

Batzar Nagusia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baztango administrazio-erakunde gorena da. Haren eginkizun nagusia herri-lurrak (azaleraren %84) zaindu eta gobernatzea da. Batzar Nagusia honako hauek osatzen dute: Udaleko alkateak, hamabi zinegotziek, hamabost herrietako alkateek eta lau junteroek (Baztango Unibertsitateko kuartel bakoitzetik bat). Kuartelak hauek dira: Baztangoiza (Amaiur Arizkun, Azpilkueta, Erratzu), Elizondo (Elbete, Elizondo, Lekaroz), Erberea (Arraioz, Gartzain, Irurita, Oronoz-Mugairi) eta Basaburua (Almandoz, Aniz, Berroeta, Ziga). Urtean lau ohiko bilkura egiten ditu.

Ordenantzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erdi Arotik Baztango gobernuaren oinarria izan dira. Bertan arautzen dira, besteak beste, herri-lurren erabilera, batzarrak, herrietako alkateen izendapena eta eskumenak, auzolanak eta Batzar Nagusiaren antolakuntza.

Batzarra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Auzokoen bilera da, haraneko 15 herrietako bakoitzean egiten dena. Bertan aztertzen dira herrian zein Baztan osoan interes publikoa duten gaiak.

Azpiegiturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Burundesa autobus konpainiaren Donostia eta Iruñea bitarteko lineak geltokia dauka Baztango Almandoz herrian. Maiztasunak aldakorrak dira, baina gutxinez bi zerbitzu izaten dira norabi bakoitzean egunero. Lineak honako ibilbidea egiten du:

La Baztanesa autobus konpainiak Erratzu-Iruñea, Erratzu-Donostia eta Iruñea-Hondarribia-Donostia lineak betetzen ditu.

Hezkuntza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hedabideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sagar-dantza Arizkunen, 2008

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baztango bertako hizkuntza euskara da (eskuara, hango hizkeran). Koldo Zuazo, Koldo Mitxelena, Salaburu eta bertze hainbat euskalarik adierazi dutenez, nafar-lapurtera eta nafarreraren arteko mintzaira bat egiten da Baztango herri guztietan, Oronoz-Mugairin izan ezik, han nafarrera hutsean egiten baitute. Euskararen Nafar Institutuak baztanera izendatzen du hango euskalkia.[17] Baztango hizkera Mariano Izetak eta, berrikiago, Pello Salaburuk aztertu dute.[18][19] 2008an, biztanleen % 77,22 ziren euskaldunak.

Literatura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dolores Redondo (1969-) donostiar idazlearen Baztan Trilogia (Zaindari ikusezina, Hezurren ondarea eta Ekaitzari eskaintza) Baztanen girotuak daude.

Zinema[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri eta haran honetan film hauek filmatu edo girotu dira:

Kirola[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Laxoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Laxoa pilota jokoaren aldaera bat da, gaur egun jokatzen direnen artean aldaerarik zaharrena. XX. mendean erabat galdu zen, baina, gaur egun, Baztanen eta Malerrekan jokatzen da, 1960ko hamarkadan egindako berreskuratze ahaleginari esker; berreskuratze horretan, erabakigarria izan zen Jesus Jaimerena iruritar apaizaren lana.[20][21] Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernua laxoa kultura ondasun izendatzea aztertzen ari da.[22]

Kirol taldeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Baztango Kirol Taldeak (BKT). 1988an sortutako emakume eskubaloi kluba.[23]
  • C.D.Baztan. 1941-42an sortutako futbol kluba. Benjamin, alebin, infantil, kadete, gazte eta heldu taldeak ditu. 2016-2017 denboraldian helduak Nafarroako Foru Erkidegoko lehen mailan ariko dira.[24]
  • Baztan Rugby Taldea (BRT), 1978an sortua,[25] Euskal Ligako lehenengo mailan dagoena. Lekarozko ikastetxean dagoen errugbi zelaian jokatu ohi du.
  • Txaruta Pilota Elkartea.
  • Laxoa Elkartea. Baztan eta Malerrekan Laxoa eta Paxaka txapelketak antolatzen dituena.
  • Baztango Mendigoizaleak. 1980ko hamarkadan sortua.[26]
  • Amaiurko Sokatira Taldea. 2010eko Munduko Txapelketan txapeldunorde izan zen 560 kiloko kategorian.[27]
  • Basaburuko Herri Kirol Taldea.

GR 11 ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pirinioetako hegoaldeko isurialdea aldenik zeharkatzen duen GR 11 ibilbidea udalerri honetatik igarotzen da.


Museo etnografikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jorge Oteiza - Baztango Museo Etnografikoa Elizondoko herrigunean kokatuta dago, Puriosenea izeneko hiru solairuko etxetzar batean. Landa edo baserri mundua eta XIX. mendeko folklorea, jantziak eta musika erakusten ditu.

Dantzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mutil-dantza, irri-dantzak edo jostaketakoak eta sagar-dantza hango adierazgarrienak dira.

Baztandarren Biltzarra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Baztandarren Biltzarra»

1963tik urtero eta Done Jakue Egunaren, uztailaren 25a, aurreko edo ondorengo iganean Baztandarren Biltzarra ospatu ohi da, Baztango 15 herrien anaikidetza jaialdia . Bertan Baztango 15 herriek beren karrozak eramaten dituzte Elizondoko karriketan, jantzi tradizionalak eta abar erakutsiz. Bazkaldu baino lehen, plazan mutil-dantza jendetsua egiten dute.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Almandoz
Amaiurko gaztelua zegoen lekuan dagoen gaur egungo monolito edo oroitarria.
Amaiur
Urtsua jauregia, Arizkungo Ordoki auzoan, Pedro Urtsua esploratzaile eta militarraren jaiotetxea, baita Urtsua leinuaren dorretxea ere.
Jauregizarrea dorretxea, Arraioz.
Aniz
Arizkun
Arraioz
Azpilkueta
Berroeta
Elbete
Elizondo
Erratzu
Xorroxin ur-jauziaren irudi panoramikoa.
Gartzain
Irurita
Lekaroz
Oronoz-Mugairi
Ziga

Baztandar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azpilkueta herriko Apaioa auzoa.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e f   Euskal Herriari Begira, Udalbiltza, http://udalbiltza.eus/eu/euskal-herriari-begira .
  2.   Euskaltzaindia, 155. araua: Nafarroako udal izendegia, http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0155.pdf .
  3. (Gaztelaniaz)   Baztán, http://mikelbelasko.blogspot.com.es/2009/11/baztan.html .
  4. (Gaztelaniaz)   Un trozo de Navarra en Madrid, http://ccaa.elpais.com/ccaa/2016/08/26/madrid/1472231468_871055.html .
  5.   Baztanen mugarrien behaketa hasi da, Ttipi ttapa, erran.eus, http://erran.eus/baztan/1419253794246. Noiz kontsultatua: 2016-11-3 .
  6. «Baztango zuhaitzak eta animaliak», Baztan.es.
  7.   Amaiurko estazioko balio klimatologikoak, Landa Garapen, Industria, Enplegu eta Ingurumen Departamentua. Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernua, http://meteo_eu.navarra.es/climatologia_eu/fichasclimaticas_estacion_eu.cfm?IDEstacion=166. Noiz kontsultatua: maiatza 2, 2012 .
  8. Gorramendiko estazioko balio klimatologikoak, Nafarroako Meteorologia Agentziaren webgunea.
  9. Nafarroako Meteorologia Agentziaren webgunea.
  10. INEbase / Nomenclátor. Relación de unidades poblacionales
  11. Nafarroako toponimia eta mapagintza LII-1-2-3, Baztan-Urdazubi-Zugarramurdi, Nafarroako Gobernua, 1998.
  12. (Gaztelaniaz) Gran Enciclopedia Navarra, Caja de Ahorros de Navarra, 1990.
  13. Baztan Auñamendi Eusko Entziklopedia
  14. (Gaztelaniaz)   «Elizondo recuerda la inundación de 1913», diariovasco.com, http://www.diariovasco.com/v/20130612/bidasoa/elizondo-recuerda-inundacion-1913-20130612.html .
  15. I-E llama a "sumar" todas las izquierdas frente a UPN, Diario de Noticias, 2011ko maiatzaren 10a.
  16. Herri galdeketak egingo ditugu, Gara, 2011ko ekainaren 11.
  17.   Nafarroako euskalkiak, http://www.euskarabidea.es/euskara/euskara-nafarroan/nafarroako-euskalkiak .
  18.   Baztango Mintzoa:gramatika eta hiztegia, http://www.euskaltzaindia.eus/dok/iker_jagon_tegiak/63472.pdf .
  19. (Gaztelaniaz)   Mariano Izeta Elizalde, http://www.euskomedia.org/aunamendi/72644 .
  20. Tiburcio Arraztoa (2010): Laxoa, la pelota en la plaza, Cenlit Ediciones. ISBN 84-96634-60-4.
  21. «Bitxikeriak», Doneztebeko Udalaren webgunean. Eskuratze data: 2011-01-13.
  22. (Gaztelaniaz) «12 localidades de Baztan-Bidasoa, dentro de la Ruta de la Pelota», Jauregia landa turismoko etxearen webgunean.
  23. Baztango Kirol Taldeak
  24. C.D.Baztan
  25. (Gaztelaniaz) Xabier Xoubelet: «Los primeros años del BRT», Noticias de Navarra, 2008-09-14.
  26. Baztango Mendigoizaleak
  27. «Munduko Sokatira Txapelketan azpitxapeldun izan da Amaiur», Ttipi-Ttapa.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Baztan Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa