Kongo etnia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Kongo
Biztanleak guztira 10 milioi
Biztanleria nabarmena duten eskualdeak Kongoko Errepublika Demokratikoa, Angola, Kongoko Errepublika
Hizkuntza Kikongo, lingala, portugesa, frantsesa
Erlijioa Kristautasuna eta animismoa
Zerikusia duten beste giza taldeak Beste herrialde bantuak
Kikongo eta Kituba hizkuntzak hitz egiten den eremua.

Kongo edo bakongo etnia (kikongoz: "ehiztariak"[1]), bantuen multzoko talde etniko bat da. Afrikako mendebaldeko kostaldean bizi dira, Kongoko Errepublikako Pointe-Noiretik Angolako Luandaraino. Haien ezaugarri nagusia kikongo hizkuntza komuna hitz egiten dutela da.

XX. mendearen amaieran 10 milioi pertsona inguru ziren.

Nortasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XX. mendea baino lehen ez zegoen izen komunik talde osoarentzako. Agirietan ageri diren lehen etnonimoetan, XVII. mendean, Kongoko Erreinuan bizi zirenek Esikongo deritzen beren buruei (singularrean Mwisikongo); Loangoko Erreinuan bizi zirenak Bavili erabiltzen zuten (singularrean Muvili) eta beste toki batzuetakoek beste izen batzuk erabiltzen zituzten. XX. mendearen hasieratik Bakongo hitza (singularrean M’Kongo edo Mukongo) joan da nagusitzen kikongo hitz egiten duen komunitatea izendatzeko. Talde osoari nortasuna ematen dion ezaugarri nagusia elkarrekiko ulergarriak diren hainbat dialektoz osatutako hizkuntza bera hitz egitea da, talde gisa ez baitute jarraikortasun handirik ez historian ez kulturan. Kongo hitza Amerikara esklabu gisa eramandako kikongo hiztunekin erabili izan da batez ere.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kongo jendea K. a. 500 urtea baino lehen iritsi zen Kongo ibaiaren ahora, bantu migrazioaren ondorio gisa. Jada burdina lantzen zuten eta nekazaritza praktikatzen zuten sasoi hartan. K. o. II. menderako nolabaiteko gizarte konplexutasuna lortua zuten. XV. mendean europar bidaiariak iritsi zirenerako, hainbat erreinu osatuz bizi ziren: Kongoko Erreinua, Ngoyo, Vungu, Kakongo eta beste batzuk, Kongo ibaiaren bi ertzetan. XVI. mendean beste erreinu bat ere sortu zen, Loango, eta Kongo ibaiaren iparraldea menderatu zuen.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Bentley, Wm. Holman. Pioneering on the Congo. Fleming H. Revell Co., 1900.