Lapazandegi

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Lapazandegi
Lapazandegi baserria.jpg
Kokapena
Herrialdea  Euskal Herria
Probintzia  Gipuzkoa
Udalerria Donostia
Koordenatuak 43° 19′ 26″ N, 1° 57′ 24″ W / 43.324°N,1.9566°W / 43.324; -1.9566Koordenatuak: 43° 19′ 26″ N, 1° 57′ 24″ W / 43.324°N,1.9566°W / 43.324; -1.9566

Lapazandegi baserria Donostian dago, Ulia auzoan, Mirakruz gainetik igotzen den Ulia pasealekuan. Bertan dagoen iturburua 1850an hasi zen Gipuzkoako hiriburua urez hornitzen. Bidebietan auzoan dagoen Moneda baserriko urak ere urte berean hasi ziren erabiltzen. Lapazandegitik gertu dagoen Soroborda ur-biltegia 1869an eraiki zen Moneda baserriko ura bildu eta banatu ahal izateko.[1]

Iturria izen bereko baserriaren lurren beheko aldean dago. Gorago parean dagoen bidezidorra aspaldiko bide bakarra zen orduan. Bidezidor horretan iturriaren parean baino altuago aspaldiko ur-biltegi txiki bat dago oraindik. Horraino ponpatzen zen ura motor txiki batekin.

Hiria uraz hornitzeko beharra beti egon da lotuta biztanleriaren hazkuntzarekin. Lapazandegiko urak bideratu zirenean 10.000 lagun bizi ziren Donostian. Hirira ura eramateko historian zehar egin diren urratsak eta une horietako bakoitzean zein zen biztanleria ikus daitezke taula honetan: [1]

Urtea Uraren jatorri berria Donostiako biztanle kopurua Ur horiek Buskandora zetozen?
1566 Olarain (ez zen lortu) 6.000 Ez
1609 Morlans 8.000 Ez
1850 Lapazandegi (Uliako hegoaldean) 10.000 Ez
1850 Moneda baserria (Uliako hegoaldean, Bidebieta) 10.000 Bai
1864 Errotazar (Uliako itsasaldean) 14.600 Bai
1879 Ingelesen iturria (Uliako itsasaldean) 19.232 Bai
1884 Txoritokieta 20.823 Bai
1893 Olarain (Antigua) 32.609 Ez
1899 Añarbe 32.600 Ez
1902 Artikutza 37.703 Ez
1960 Artikutza 135.000 Ez
1976 Añarbe 172.000 Ez
Errotazarretik eta Monedatik ("Boneda" mapan) zetorren ubidearen planoko zati bat, non Lapazandegi eta bere urak agertzen diren, 1861ean eginda. Donostiako Udal Artxiboa.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b Muñoz Echabeguren, Fermin. El agua potable en la historia de San Sebastián = Edateko ura Donostiako historian. Donostia: Añarbeko Urak, 2003 http://katalogoa.donostiakultura.com/Record/112621