Edukira joan

Larva

Wikipedia, Entziklopedia askea
Larva
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Andaluzia
ProbintziaJaéngo probintzia
AlkateaMaria de los Angeles Leiva Lopez
Izen ofizialaLarva
Posta kodea23591
INEk ezarritako kodea23054
HerriburuaLarva
Geografia
Koordenatuak37°45′35″N 3°12′06″W / 37.7597°N 3.2017°W / 37.7597; -3.2017
Mapa
Azalera41,77 km²
Altitudea720 m
MugakideakQuesada eta Cabra del Santo Cristo
Demografia
Biztanleria435 (2025)
alt_left 216 (%49) (%51) 225 alt_right
Dentsitatea10 bizt/km²
MatrikulaJ
larva.es

Larva Jaéngo udalerria da, Sierra Mágina eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 435 biztanle zituen 41,8 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Quesada eta Cabra del Santo Cristo.

Mapa
Larva eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea420440460480500520200020052010201520202025LarvaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 225 gizon, 216 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.89
 
90-94
 
0.93
1.78
 
85-89
 
3.70
3.56
 
80-84
 
3.24
5.78
 
75-79
 
7.87
2.67
 
70-74
 
4.63
6.22
 
65-69
 
3.24
5.78
 
60-64
 
7.41
6.67
 
55-59
 
7.41
7.56
 
50-54
 
4.17
10.67
 
45-49
 
8.33
8.00
 
40-44
 
7.41
4.89
 
35-39
 
6.02
4.44
 
30-34
 
4.17
4.89
 
25-29
 
4.63
8.00
 
20-24
 
6.94
4.89
 
15-19
 
7.41
6.67
 
10-14
 
6.02
4.00
 
5-9
 
2.78
2.67
 
0-4
 
3.70
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 65,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 66,8) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 5,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,9 —probintzian % 5,4—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Jaéngo mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 65,8Probintzia berean · % 21,3Erkidegoan · % 3,9Beste erkidegoa · % 5,2Estatutik kanpo · % 3,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 17 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 52,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Honduras, Aljeria, Maroko dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 52,9Europa · % 23,5Afrika · % 23,5
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Honduras
4
1
Aljeria
1
2
Maroko
0
1
Venezuela
1
0
Belgika
1
0
Errumania
1
0
Kolonbia
1
0
Suitza
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 339 etxebizitza zeuden: 211 (% 62,2) nagusiak eta 128 (% 37,8) ez-nagusiak.[4]

339etxebizitza
211etxegune

Etxebizitza multzoa Jaéngo mapa

211
128
Etxebizitza nagusia (211)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (128)

Guztira 211 etxegune zeuden, eta horietatik 70 (% 33,2) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 170
2 pertsona72
3 pertsona26
4 pertsona36
5 edo gehiago7

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 382 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 9,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 13,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 59,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 18,3.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 8,7 zen 2021ean eta % 9,4 2024an; beraz, 0,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 21,7 izatetik % 18,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 11,8 ziren, eta gizonen artean % 7,2; 4,6 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 19,8 eta gizonen % 16,9 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

382biztanle 15 urte edo +, 2024
% 9,4goi-mailako ikasketak+0,7 puntu 2021etik mapa
% 18,3lehen hezkuntza edo gutxiago−3,4 puntu 2021etik mapa
% 18,3
% 59,2
% 13,1
% 9,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 18,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 59,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 13,1Goi-mailako ikasketak · % 9,4
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Jaéngo mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Larva, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak36% 9,414% 7,222% 11,8
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa50% 13,131% 15,919% 10,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)226% 59,2117% 60,0109% 58,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago70% 18,333% 16,937% 19,8
Guztira382% 100,0195% 100,0187% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Larva, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 8,7% 11,7% 57,9% 21,7401
2022% 8,3% 11,9% 58,8% 21,0396
2023% 9,9% 11,2% 59,2% 19,7385
2024% 9,4% 13,1% 59,2% 18,3382
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 9.789 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 20.867 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (11.847 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 12.950 euro zen. Errenta gordina 10.745 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 46,2[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 27,8), beste diru-sarrerak (% 10,2), langabezia-prestazioak (% 9,6), beste prestazioak (% 6,3).

46%
28%
10%
10%
Soldata · % 46,2Pentsioak · % 27,8Langabezia · % 9,6Beste prestazioak · % 6,3Beste sarrerak · % 10,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 26,8 da, probintziakoaren (29,5; Jaéngo mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,5; Jaéngo mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Larva udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 219 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 58,2; gainerako % 41,8 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 61,3 zen eta emakumezkoena % 54,9; langabezia-tasa, aldiz, % 6,7 eta % 18,0 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 202 zen 2023ean, 2021eko 219etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 43,6 osatzen dute, eta gizonek % 56,4.

202okupatu, 2023−% 7,8 2021etik
% 43,6emakumeak okupatuen artean
% 58,2jarduera-tasa, 2024
% 11,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 51,3
% 41,8
Okupatuak · % 51,3Langabeak · % 6,9Inaktiboak · % 41,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Larva, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak193% 51,3111% 57,282% 45,1
Langabeak26% 6,98% 4,118% 9,9
Inaktiboak157% 41,875% 38,782% 45,1
Guztira376% 100,0194% 100,0182% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 65,8), zerbitzuak (% 28,7), eraikuntza (% 3,5) eta industria (% 0,5).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Jaéngo mapa
% 65,8
% 28,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 65,8Industria · % 0,5Eraikuntza · % 3,5Zerbitzuak · % 28,7

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 57,4; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 33,2), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 4,0.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 62,3 eta emakumeen % 51,1).

% 57,4
% 33,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 4,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 57,4Oinarrizko okupazioak · % 33,2Ez dago jasota · % 5,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Larva, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak8% 4,05% 4,43% 3,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak116% 57,471% 62,345% 51,1
Oinarrizko okupazioak67% 33,233% 28,934% 38,6
Ez dago jasota11% 5,45% 4,46% 6,8
Guztira202% 100,0114% 100,088% 100,0

Okupatuen % 78,2 besteren konturako langileak dira, eta % 21,8 norberaren konturakoak.[13]

% 21,8
% 78,2
Norberaren kontura · % 21,8Besteren kontura eta beste egoera bat · % 78,2
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Larva, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura44% 21,821% 18,423% 26,1
Besteren kontura158% 78,293% 81,665% 73,9
Guztira202% 100,0114% 100,088% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 150 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.967 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 41,8 km² denez, NAE lurraldearen % 47,1 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 78 arbolak (1.534 ha, 148 ustiategitan), % 13,3 lur goldagarria (263 ha, 17 ustiategitan), % 8,7 larre iraunkorrak (170 ha, 27 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,05 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
47%
53%
NAE · 1.967 ha (% 47,1)Gainerako azalera · 2.210 ha (% 52,9)
NAE, lur-erabileraren arabera
13%
9%
78%
Lur goldagarria · 263 ha (% 13,3)Larre iraunkorrak · 170 ha (% 8,7)Arbolak · 1.534 ha (% 78)Baratzeak · 0,05 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.162 ardi eta ahuntz zeuden[16].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 269 gidari zeuden erroldatuta: 180 gizon (% 66,9) eta 89 emakume (% 33,1)[17]. Biztanleen % 61 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 521 ibilgailuk osatzen zuten: 260 turismo, 66 ziklomotor, 63 furgoneta, 54 motozikleta eta 42 kamioi[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 590 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (517) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,2 urtekoa zen; turismoen % 5,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 10,4k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 63,8 diesel zen eta % 35,4 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,4; probintzian % 0,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 45,8k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
25%
27%
46%
0 etiketa · 4 (% 0,8)ECO · 8 (% 1,5)C etiketa · 127 (% 24,6)B etiketa · 141 (% 27,3)Etiketarik gabe · 237 (% 45,8)
Turismoak, adinaren arabera
10%
31%
43%
10%
< 4 urte · 14 (% 5,4)4–8 urte · 26 (% 10)8–15 urte · 80 (% 30,8)15–25 urte · 113 (% 43,5)≥ 25 urte · 27 (% 10,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Jaén.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Jaén.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Jaén.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Jaén.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Jaén.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q2074377.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Jaén.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Jaén.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Andaluzia
 Artikulu hau Andaluziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Larva&oldid=11792450"(e)tik eskuratuta