Artikulu hau "Kalitatezko 1.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da

Lurrazal ozeaniko

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Gainazal ozeanikoak ozeanoak eratzen dituen lur gainazalaren zatia da. Lurraren masa osoaren %0,099a da, 0-10 kilometrorainoko sakoneran.

Gainazal ozeanikoak, mantua eta gainazalaren masa bateratuaren %0,147a du. Lur gainazal gehiena, sumendien aktibitatearen ondorioz eratu zen. Dortsal ozeanikoen sistemak, 40.000 kilometroko luzera duen sumendi sarea, urtean, 17 km³ gainazal ozeaniko berri eratzen du, ozeano hondoa basaltoz estaliz. Hawaii eta Islandia, basalto pilaketen bi adibide dira.

Gainazal ozeanikoaren banaketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gainazal ozeanikoa, hiru geruzetan banaturik dago:

  1. Geruza: sedimentu eta arroka bolkanikoz osatuta dago. 5-6km inguruko sakoneran aurkitzen da, eta 1-2km-ko lodiera du.
  2. Geruza:
  3. Geruza:

Dortsal ozeanikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ozeanoren sakonaren gainetik 3000 metroko goragune handiak dira. Urpeko sumendiekin lotutako litosfera plaken ertzetan daude.

Ordoki abisalak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ordoki abisalak, ordoki handiak dira, non urpeko mendiak eta guiotak aurkitzen diren

Guiotak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tontor laua duten urpeko mendiak dira. Tontorra higatua izan zen itsasoaren mailan zegoenean.

Fosa abisalak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sedimentu mordoa biltzen den pitzadura estu eta sakonak dira. Plaka ertzetan daude, kontinente edo uharte batetatik gertu. Lurrikaren gertaerekin lotuta daude.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]