Magdeburgeko katedrala

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Magdeburgeko katedrala
Magdeburger-Dom-Nachts.jpg
Magdeburgeko katedrala gauez
Kokapena
kokapenmapa
Koordenatuak 52° 07′ 29″ N, 11° 38′ 04″ E / 52.124722222222°N,11.634444444444°E / 52.124722222222; 11.634444444444Koordenatuak: 52° 07′ 29″ N, 11° 38′ 04″ E / 52.124722222222°N,11.634444444444°E / 52.124722222222; 11.634444444444
Historia eta erabilera
Irekiera XIII. mendea
Izenaren jatorria Katalina Alexandriakoa
Arkitektura
Estiloa Arkitektura gotiko
Ondarea

Magdeburgeko katedrala (alemanez: Magdeburger Dom), ofizialki Santa Katalina eta San Maurizioren katedrala (Dom zu Magdeburg St. Mauritius und Katharina), Alemaniako katedral gotiko zaharrena da. Magdeburg hirian dago eta Alemania erdialdeko katedral luterano garrantzitsuena da.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aurrez 937 urteko San Maurizio abade-etxe beneditarra zegoen tokian eraiki zen katedrala. Magdeburgen bizi zen Oto I.a enperadoreak finantziatua izan zen. Bertan koroatu zuten Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadore eta bertan hilobiratua izan zen 977an. Katedralaren aurrean enperadoreen jauregia (Kaiserpfalz) eraiki zen.

Magdeburg hiriak su hartu zuen 1207an eta katedral berria eraikitzen hasi ziren 1209an. Enperadoreen jauregiaren hondakinetako harriak ere erabili zituzten eraikin handiagoa egin ahal izateko. Hiru mende behar izan zituzten katedral berria egiteko, 1520an sagaratu baitzen.

Martin Lutherren idatziei jarraiki, 1524ean Magdeburgeko elizek luteranismoa hartu zuten eta Magdeburg protestantismoaren gotorleku bihurtu zen. Katedralak ordea katoliko izaten jarraitu zuen 1567an apezpikua aldatu zuten arte. Hogeita Hamar Urteko Gerran Tillyko kondeak harpilatu zuen hiria eta katedrala ere bai. Napoleondar Gerretan frantziarrek hiria okupatu zuten 1806 eta 1814 artean eta katedrala biltegi eta zaldi zein ardien korta gisa erabili zuten. Prusiak eskuratzean Frederiko Gillen III.a Prusiakoak kalteen konponketa finantziatu zuen eta 1834ean berriz ere katedral gisa erabiltzen hasi ziren.

Bigarren Mundu Gerran bonbaketetan suntsitua izan zen eta berriz berreraiki beharra izan zen. 1955ean ireki zen.

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Magdeburgeko katedralak 120 metrotako luzera du eta teilatuak 32 metrotako altuera. Dorreak aldiz handiak dira, 100 metrotako garaiera baitute. Honek Alemaniako katedral altuenetakoa bihurtzen du.

Bereziki aipatzekoak dira koroko aulkiak eta katedralaren marmolezko eta porfirozko zutabeak.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Magdeburgeko katedrala Aldatu lotura Wikidatan