Omowunmi Sadik

Wikipedia, Entziklopedia askea
Omowunmi Sadik
Omowunmi Sadik Speaker at Innovation Day 2010backlit.jpg
Bizitza
JaiotzaLagos1964ko ekainaren 19a (58 urte)
Herrialdea Nigeria
Hezkuntza
HeziketaUniversity of Lagos (en) Itzuli
University of Wollongong (en) Itzuli
Jarduerak
JarduerakIrakaslea, asmatzailea eta kimikaria
Enplegatzailea(k)Binghamton University (en) Itzuli
Jasotako sariak

Omowunmi Sadik, Omowunmi A. Sadik edo "Wunmi" ezizenez deitua (Lagos, Nigeria,1964ko ekainaren 19a) asmatzailea, kimikaria eta irakaslea da Binghamtoneko Unibertsitatean. Mikroelektrodo-biosentsoreak garatu zituen drogak eta lehergailuak detektatzeko, eta hondakinen bidez ioi metalikoak birziklatzeko teknologiak garatzen ari da, ingurumen- eta industria-aplikazioetan erabiltzeko. 2012an, Sadikek irabazi asmorik gabeko Nanoteknologia Jasangarriaren Erakundea sortu zuen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sadik 1964an jaio zen Lagosen, Nigerian. Bere familian hainbat zientzialari zeuden, beraz erraza izan zen fisikan, kimikan eta biologian interesatzea. Kimikako lizentziatura 1985ean jaso zuen Lagosko Unibertsitatean, eta kimikako maisutza 1987an. Sadik gero Australiako Wollongongeko Unibertsitatera joan zen. 1994an, Wollongong-eko kimikako lizentziadun Ph.D. jaso zuen.[1]

Karrera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikerketarako Kontseilu Nazionalak doktoratu ondoko beka bat eman zion AEBko Ingurumena Babesteko Agentzian 1994tik 1996ra ikertzaile gisa. Gero, kimikako irakasle laguntzaile lanpostua onartu zuen Binghamtoneko Unibertsitatean, New Yorken.[1] 2002an irakasle elkartua izan zen eta 2005ean irakasle titularra. Une horretan, Sentsore Aurreratuen eta Ingurumen Sistemen Zentroko (CASE) zuzendari ere izan zen Binghamtonen. Itsas Ikerketako Laborategietan, Cornelleko Unibertsitatean eta Harvardeko Unibertsitatean aritu da fakultateak bisitatzen.[1]

Gainazalen kimika aztertu du Sadik-ek, eta arreta berezia jarri du ingurumen-kimikan erabiltzeko biosentsoreen garapenean. Sadik-ek bazekien polimero eroaleak etorkizun handia zutela detekzio-aplikazioetan erabiltzeko.[1][2][3] Materialen aztarnekiko sentikorrak ziren mikroelektrodoen biosentsoreak garatu zituen; teknologia hori drogak eta bonbak detektatzeko erabil daiteke.[4][5][6] Hondakinak desintoxikatzeko mekanismoak ere aztertzen ari da, hala nola konposatu organokloratuak ingurumenean, industria- eta ingurumen-hondakinetako ioi metalikoak birziklatzeko teknologiak garatzeko.[7] Proiektu batean, entzima mikrobiarrek handitu egin zuten kromo oso toxikoa (VI) kromo ez-toxiko (III) bihurtzeko prozesua, %40tik %98ra.[8] Sadiki 135 ikerketa-lan baino gehiago egiaztatu zaizkio, 'bikoteka' berrikusiak eta patente-eskaerak. Biosentsore mota partikularrei buruzko patente estatubatuarrak ditu.[1] 2011n, Gordonen ingurumen-nanoteknologiari buruzko inaugurazio-konferentziako lehendakaria izan zen.[9] 2012an, Sadik eta Barbara Karnek Nanoteknologia Jasangarriaren Erakundea sortu zuten, mundu osoan nanoteknologia arduraz erabiltzeko irabazi asmorik gabeko nazioarteko sozietate profesionala.[10]

Sadik Royal Society of Chemistryko (2010etik) eta Ingeniaritza Mediko eta Biologikoko Institutu Amerikarreko (2012tik) kide hautatua da. American Chemical Societyko kide ere bada. Enpresa Ingurumena Babesteko Agentziarekin eta Zientzia Fundazio Nazionalarekin elkarlanean ari da, eta Osasunaren Institutu Nazionalen Instrumentazioari eta Garapenari buruzko Japoniako ikerketa-taldean parte hartu du. Nazioarteko lankidetzetan parte hartzen du UNESCOk Bukaresten duen Biodinamikako Nazioarteko Zentroarekin, Errumaniarekin, Turkian dagoen Kuegeo Unibertsitatearekin eta Japoniako Unibertsitatearekin.[1][7]

Sariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 2000. urtean, Ikerketarako Kontseilu Nazionalaren (NRC) «COBASE» beka bat lortu zuen.[11]
  • 2001, Zientzia eta Medikuntzako Ikerketagatik «Kantzelariaren Saria» irabazi zuen[7]
  • 2002an, Invetores Premier-en «Kantzelariaren saria» irabazi zuen.[7]
  • 2003tik 2004ra, Harvardeko Unibertsitateko «Radcliffe» beka jaso zuen.[12]
  • 2005 – 2006, «NSF Discovery»ren beka lortu zuen[13]
  • 2016, «Nigeriako Merezimendu Ordenaren Sari Nazionala (NNOM)» irabazi zuen.[14][15]
  • 2017, Jefferson Science Fellow saria irabazi zuen[16]
  • 2019: The Sustainable Nanotechnology Award, Sustainable Nanotechnology Organization (SNO)[17]
  • Australiako merezimenduaren saria[1]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e f g «ScienceMakers : Omowunmi Sadik» The History Makers.
  2. Sadik, Omowunmi A.. (August 1999). «Bioaffinity Sensors Based on Conducting Polymers: A Short Review» Electroanalysis 11 (12): 839–844. doi:10.1002/(SICI)1521-4109(199908)11:12<839::AID-ELAN839>3.0.CO;2-1..
  3. Sadik, Omowunmi A.; Brenda, Sharin; Joasil, Patrick; Lord, John. (July 1999). «Electropolymerized Conducting Polymers as Glucose Sensors» Journal of Chemical Education 76 (7): 967. doi:10.1021/ed076p967. Bibcode1999JChEd..76..967S..
  4. Sadik, Omowunmi A.. (2009). «JEM Spotlight: Applications of advanced nanomaterials for environmental monitoring» Journal of Environmental Monitoring 11 (1): 25–26. doi:10.1039/B820365M..
  5. «Sadik invited to give talk at NSF biochemical terrorism workshop» Discover-e 7 de diciembre de 2001.
  6. Sadik, O. A.; Zhou, A. L.; Kikandi, S.; Du, N.; Wang, Q.; Varner, K.. (2009). «Sensors as tools for quantitation, nanotoxicity and nanomonitoring assessment of engineered nanomaterials» Journal of Environmental Monitoring 11 (10): 1782. doi:10.1039/b912860c..
  7. a b c d «Faculty Spotlight: OMOWUNMI SADIK, Ph.D. ASSISTANT PROFESSOR, ANALYTICAL & ENVIRONMENTAL CHEMISTRY» Binghamton University.
  8. Farrington, Keith. (4 de marzo de 2010). «Interview: Monitoring the environment» Highlights in Chemical Technology Royal Society of Chemistry.
  9. «Omowunmi Sadik, SUNY-Binghamton : Nano» National Nanotechnology Initiative.
  10. SNO Sustainable Nanotechnology Organization. (6 de noviembre de 2012). «First Sustainable Nanotechnology Organization Conference Program» SNO Sustainable Nanotechnology Organization.
  11. «Omowunmi "Wunmi" Sadik» Department of Chemistry, State University of New York at Binghamton.
  12. «Fellow: Omowunmi A.Sadik» Radcliffe Institute for Advanced Study Harvard University.
  13. «NSF Announces New Discovery Corps Fellows» National Science Foundation.
  14. Katie Ellis. (17 de enero de 2017). Sadik honored with Nigerian National Order of Merit Kudu. Binghamton University, State University of New York.
  15. Idoko, Clement. (25 de noviembre de 2016). FG names Professors Omowunmi, Ojaide 2016 winners of NNOM award. .
  16. 2017 Jefferson Science Fellow. The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine 2017.
  17. (Ingelesez) «Omowunmi Sadik | People» people.njit.edu (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]