Bukarest

Wikipedia, Entziklopedia askea
Bukarest
București
municipiu of Romania (en) Itzuli
Bucharest-Skyline-01.jpg
Erloju-orratzen norakoan, goitik ezkerretik hasita: Iraultzaren plaza (Piaţa Revoluţiei) • Creţulescu jauregia (Palatul Creţulescu) • Legebiltzarraren jauregia (Palatul Parlamentului) • Prentsa Askearen etxea (Casa Presei Libere) • Garaipenaren plaza (Piaţa Victoriei).Commons-logo.svg Irudi gehiago
ROU Bucharest Flag.svg ROU Bucharest CoA.svg
Administrazioa
Herrialdea  Errumania
Garapen Eskualdea Bucharest-Ilfov
Alkatea Nicușor Dan (en) Itzuli
Izen ofiziala Bucureşti
Jatorrizko izena "Ekialdeko Paris"
Posta kodea 010011–062397
Geografia
Koordenatuak 44° 24′ N, 26° 05′ E / 44.4°N,26.08°E / 44.4; 26.08Koordenatuak: 44° 24′ N, 26° 05′ E / 44.4°N,26.08°E / 44.4; 26.08
Bucharest in Europe.png
Azalera 226 km²
Altuera 56 - 92
Mugakideak Chiajna, Ciorogârla, Otopeni (en) Itzuli, Măgurele (en) Itzuli, Domnești (Ilfov), Chitila (en) Itzuli, Pantelimon (en) Itzuli eta Popești-Leordeni (en) Itzuli
Demografia
Biztanleria 1.883.425 (2011ko urriaren 31)
Red Arrow Down.svg−45.575 (2005)
Metropolia 2.330.000
Dentsitatea 8.333,74 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera 1459
Ordu eremua UTC+02:00
Hiri senidetuak Amman, Ankara, Atenas, Atlanta, Pekin, Budapest, Chisinau, Tbilisi, Regina, Lagos, Detroit, Tirana, Rio de Janeiro, Sofia, Montreal, Manila, Mosku, Istanbul, Londres, Most, San Frantzisko, Damasko eta Nicosia Municipality (en) Itzuli
Matrikula B
http://www1.pmb.ro/pmb/index_en.htm

Bukarest[1] (errumanieraz: București, bukuˈreʃtʲ ahoskatua) Errumaniako hiriburu eta hiri nagusia da. 228 km² azalera du, eta, 2010ean, 1.942.254 biztanle zituen; metropoli-gune osoa kontuan hartuta, 2.330.000.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Valakia ordokiaren erdian dago, Dâmbovița ibaiaren ertzean.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  Gnome-weather-few-clouds.svg   Datu klimatikoak (Bukarest)   WPTC Meteo task force.svg  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 16 22 29 32 37 43 41 41 39 35 26 20 43
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 1.5 4.1 10.5 18 23.3 26.8 28.8 28.5 24.6 18 10 3.8 16.5
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -5.5 -3.3 0.3 5.6 10.5 14 15.6 15 11.1 5.7 1.6 -2.6 5.7
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -32 -26 -19 -4 0 5 8 7 0 -6 -14 -23 -32
Pilatutako prezipitazioa (mm) 40 36 38 46 70 77 64 58 42 32 49 43 595
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 6 6 6 7 6 6 7 6 5 5 6 6 72
Elur egunak (≥ 1 mm) 6 3 4 0 0 0 0 0 0 0 2 4 19
Eguzki orduak 61 85 155 180 248 270 341 310 240 155 60 62 2167
Hezetasuna (%) 87 84 73 63 63 62 58 59 63 73 85 89 72
Iturria: World Meteorological Organisation[2]

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bukarest hiria Bigarren Mundu Gerraz geroztik Errumaniako lehen industria-hiri bihurtu zen: metalurgia, mekanika (traktoreak, automobilak), findegiak eta industria kimikoa.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XVII. mendearen bukaeran, Valakiako hiriburu bihurtu zen. Turkiarrek, alemaniarrek eta austriarrek hartua, Errumaniako hiriburu bihurtu zen 1880. urtean.

1940an Alemaniaren esku bazegoen ere, Bigarren Mundu Gerra garaian sobietarrek hiria hartu zuten (1944). 1977. urtean, hiria lurrikara gogor batek astindu zuen, eta hiriaren zati handi bat suntsitu.

Bukaresteko Itunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XIX. eta XX. mendeetan sinaturiko hiru ituni emandako izena.

1812ko maiatzaren 28ko ituna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Turkiaren eta Errusiaren artean izenpeturikoa. Besarabia Errusiarren esku geratzen bazen ere, Asian konkistaturiko lurraldeak sultanari itzuli behar izan zizkioten.

1913ko abuztuaren 10eko ituna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Serbiaren eta Bulgariaren artean izenpeturikoa. Itun honen bidez, Balkanetako bigarren gerrari amaiera eman zitzaion. Bulgariak Serbiaren eta Greziaren esku utzi zituen Egeo itsasora irteera duten Mazedoniako zati bana. Silistria Errumaniaren mende geratu zen eta Hadrianopolis Turkiaren esku.

1918ko maiatzaren 7ko ituna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errusiak Brest-Litovskeko bakea izenpetu zuenean, Errumaniak ere izenpetu behar izan zuen gerrarik nahi ez bazuen. Karpatoetako zati bat Austria-Hungariaren esku geratu zen, eta Dobrudja Bulgariaren mende. Errumaniak Konstantza beretzat gordetzeaz gainera, Besarabia berreskuratu zuen. Sekula berretsi ez zen ituna izan zen, eta bertan behera utzi zen aliatuen garaipenaz geroztik.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bukaresten artzapezpikutegi katolikoa dago, baita unibertsitatea ere.

Hiri modernoa izan arren, iraganeko monumentu ugari gorde ditu: XV. XVII. eta XVIII. mendeetako elizak, XVI. eta XVIII. mendeetako monasterioak, museo ugari, etab.

Irudi-galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]