Tirosina
| Tirosina | |
|---|---|
 | |
| Formula kimikoa | C9H11NO3 |
| SMILES kanonikoa | 2D eredua |
| SMILES isomerikoa | C1=CC(=CC=C1C[C@@H](C(=O)O)N)O |
| MolView | 3D eredua |
| Konposizioa | Nitrogeno, karbono, oxigeno eta hidrogeno |
| Mota | Aminoazido proteinogeno, L-amino acid (en)  , conditionally essential amino acids (en) eta DL-tyrosine (en) |
| Estereoisomeroa | D-Tyrosine (en) eta L-tyrosine zwitterion (en) |
| Tautomeroa | L-tyrosine zwitterion (en) |
| Ezaugarriak | |
| Dentsitatea | 1,456 g/cm³ |
| Azidotasuna (pKa) | 9,11 |
| Disolbagarritasuna | 0,045 g/100 g (ur, 25 ℃) |
| Fusio-puntua | 343 ℃ |
| Masa molekularra | 181,074 Da |
| Erabilera | |
| Tratatzen du | nutrizio-gaixotasun |
| Arriskuak | |
| NFPA 704 |  1
1
0
|
| Identifikatzaileak | |
| InChlKey | OUYCCCASQSFEME-QMMMGPOBSA-N |
| CAS zenbakia | 60-18-4 |
| ChemSpider | 5833 |
| PubChem | 6057 eta 6942100 |
| Reaxys | 392441 |
| Gmelin | 17895 eta 58315 |
| ChEBI | 27744 |
| ChEMBL | CHEMBL925 |
| ZVG | 100264 |
| EC zenbakia | 200-460-4 |
| ECHA | 100.000.419 |
| RxNorm | 10962 |
| Human Metabolome Database | HMDB0000158 |
| KNApSAcK | C00001397 |
| UNII | 42HK56048U |
| NDF-RT | N0000146989 |
| KEGG | D00022 eta C00082 |
| PDB Ligand | TYR |
Tirosina (Tyr) konposatu organiko aromatikoa da,C9H11NO3 formula duena, aminoazidoen klasekoa, fenol ordezkatzailea duena. Tirosinak kirialitatea du, eta ondorioz, bi enantiomero ditu: L-tirosina eta D-tirosina. L-Tirosina aminoazido proteinogeno ez esentziala da eta proteinen sintesian parte hartzeaz gain dopamina, noradrenalinaren eta adrenalinaren aitzindaria da[1]. D-Tirosina hainbat bakterioren onddoren eta intsekturen metabolito gisa ageri da. Tirosina solido kristalino zuria da. Disolbagaitza da uretan eta disolbaezina ohiko disolbatzaile organikoetan. Narritagarria da[2][3][4].
L-Tirosina UAU eta UAC kodoien bidez adierazten da.
|
|
|---|---|
| L-Tirosina | D-Tirosina |
Sintesia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]L-Tirosina zetatik, kaseinatik eta artotik erauzten da hidrolisiz[5]. Berriki Escherichia coli bakterioaren bidezko biosintesiak indarra hartzen ari dira[6].
Erabilera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]L-Triptofanoa bereziki dieta-osagarri, aromatizatzaile eta kosmetiko gisa usatzen da[7].
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ L-tyrosine. .
- ↑ Tirosina. Zientzia eta teknologia hiztegi entziklopedikoa. Elhuyar fundazioa.
- ↑ (Ingelesez) PubChem. «D-Tyrosine» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2026-01-04).
- ↑ (Ingelesez) PubChem. «L-Tyrosine» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2026-01-04).
- ↑ Budavari, S. (ed.). (1989). The Merck Index - Encyclopedia of Chemicals, Drugs and Biologicals. Merck and Co., Inc, 1548 or..
- ↑ Du, Lihong; Zhan, Junjie; Wang, Keda; Ma, Liyuan; Guo, Li; Wang, Guanghui; Zhang, Yana. (2024-12-31). «Genetic modifications to push L-tyrosine synthesis in Escherichia coli» Biotechnology & Biotechnological Equipment 39 (1): 2435388. doi:. ISSN 1310-2818. (kontsulta data: 2026-01-04).
- ↑ «Tyrosine - Hazardous Agents | Haz-Map» haz-map.com (kontsulta data: 2026-01-04).
