Tivoli

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Tivoli

Lazio
Tivoliko monumentu turistikoak
Tivoliko monumentu turistikoak
Izen ofiziala Tivoli
Estatua
Eskualdea
Probintzia
 Italia
Lazio
Erroma
Koordenatuak 41°58′00″N 12°48′00″E / 41.96667°N 12.80000°E / 41.96667; 12.80000Koordenatuak: 41°58′00″N 12°48′00″E / 41.96667°N 12.80000°E / 41.96667; 12.80000
Tivoli non dagoen adierazten duen Italia-ko/-go/-eko mapa
Tivoli
Eremua 68 km2
Garaiera 235 m
Posta kodea 00019
Biztanleria 53.195 bizt. (2008)
Dentsitatea 782,28 bizt./km²
www.comune.tivoli.rm.it http://www.comune.tivoli.rm.it/ www.comune.tivoli.rm.it

Tivoli (italieraz ˈtiːvoli ahoskatua) Erromako probintziako hiria da, Italian.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lazio eskualdean dago, Erromaren ipar-ekialdean. Aniene ibaiaren ezkerraldeko ibaiertzean kokatuta dago Tivoli, Tiburtino mendien mendebaldeko hegalean.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Klima mediterraneoa du, Erromakoa baino goxoago: neguak hezeak eta hotzak dira, eta udak, epel eta lehorrak. Urteko batez besteko gehieneko tenperatura 20,6 °C da, eta gutxienekoa, 11,6 °C.

Datu klimatikoak (Tivoli)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 12 14 16 19 24 28 32 31 28 23 17 13 21
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 2 3 5 7 10 14 16 17 14 10 6 3 9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 74 74 61 66 56 43 28 46 71 89 104 86 798
Iturria: Intellicast[1]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erromatarren garaian, Tibur zuen izena, eta hiri ederra zen. Erromatik hurbil zegoen (30 bat km-ra), eta paisaia malkartsu, baso eta ur-jauzi freskoak zituen, hiriburu zikin eta jendetsuaren aldean. Hori dela eta, Erromatar Inperioaren garaian, uda pasatzeko leku bihurtu zen erromatar ahaltsuentzat. Hadriano enperadoreak udako etxea eraiki zuen Tivolin II. mende hasieran, Villa Adriana deritzona. Tivolin etxea zuten, halaber, Zenobia erreginak (tronutik kendu ondoren) eta Kinto Horazio Flako poetak.

Garai hartan, trabertinoa erauzteari esker aberastu zen hiria, erromatar jauregi eta monumentuak eraikitzeko erabiltzen zuten harriari esker. Horrez gain, ur termalek sona handia zuten, eta bainuak hartzera joaten zen jende asko.

Errenazimentutik XIX. mendera arte, Tivoli bizileku hartu zuten aita santu eta kardinal zenbaitek Villa d'Este eraikiarazi zuten, garai hartako ur-lorategien adibide eta eredu ederrenetakoa.

Unescok gizateriaren ondare izendatu zituen Villa Hadriana eta Villa d'Este 1999an eta 2001ean, hurrenez hurren.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Tivoli Aldatu lotura Wikidatan