Turrillas (Almería)
| Turrillas | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Almeríako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | José López Nieto | ||||||||||
| Izen ofiziala | Turrillas | ||||||||||
| Posta kodea | 04211 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 04094 | ||||||||||
| Herriburua | Turrillas | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 37°01′48″N 2°15′48″W / 37.0301°N 2.2633°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 39 km² | ||||||||||
| Altitudea | 847 m | ||||||||||
| Mugakideak | Almería, Tabernas, Lucainena de las Torres eta Níjar | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 256 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 7 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | AL | ||||||||||
| turrillas.es | |||||||||||
Turrillas Almeriako udalerria da. Azken zentsuaren arabera 256 biztanle zituen.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Almería, Tabernas, Lucainena de las Torres eta Níjar.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 148 gizon, 110 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 32,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 40,4) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 3,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 8,1 —probintzian % 25,2—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 21 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 52,4)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Ekuador, Txile dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 234 etxebizitza zeuden: 128 (% 54,7) nagusiak eta 106 (% 45,3) ez-nagusiak.[4]
Etxebizitza multzoa
Almeríako mapa
Guztira 128 etxegune zeuden, eta horietatik 57 (% 44,5) pertsona bakarrekoak ziren.[5]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 248 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 11,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 14,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 47,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 27,0.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 15,2 zen 2021ean eta % 11,7 2024an; beraz, 3,5 puntu jaitsi zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 30,0 izatetik % 27,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 11,8 ziren, eta gizonen artean % 11,6; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 30,9 eta gizonen % 23,9 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 29 | % 11,7 | 16 | % 11,6 | 13 | % 11,8 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 35 | % 14,1 | 20 | % 14,5 | 15 | % 13,6 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 117 | % 47,2 | 69 | % 50,0 | 48 | % 43,6 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 67 | % 27,0 | 33 | % 23,9 | 34 | % 30,9 |
| Guztira | 248 | % 100,0 | 138 | % 100,0 | 110 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 15,2 | % 11,8 | % 43,0 | % 30,0 | 237 |
| 2022 | % 13,4 | % 13,8 | % 44,5 | % 28,3 | 247 |
| 2023 | % 12,1 | % 13,3 | % 46,9 | % 27,7 | 256 |
| 2024 | % 11,7 | % 14,1 | % 47,2 | % 27,0 | 248 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.613 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 27.450 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.244 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 15.585 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 50,3[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 30,4), beste diru-sarrerak (% 10,1), langabezia-prestazioak (% 4,6), beste prestazioak (% 4,5).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 26,9 da, probintziakoaren (31,7;
Almeríako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,6;
Almeríako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Turrillas udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 114 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 46,3; gainerako % 53,7 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 18,4 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,6 zen eta emakumezkoena % 38,5; langabezia-tasa, aldiz, % 16,7 eta % 21,4 zen, hurrenez hurren.[10]
Okupatuen kopurua 105 zen 2023ean, 2021eko 92etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 38,1 osatzen dute, eta gizonek % 61,9.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 93 | % 37,8 | 60 | % 43,8 | 33 | % 30,3 |
| Langabeak | 21 | % 8,5 | 12 | % 8,8 | 9 | % 8,3 |
| Inaktiboak | 132 | % 53,7 | 65 | % 47,4 | 67 | % 61,5 |
| Guztira | 246 | % 100,0 | 137 | % 100,0 | 109 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 76,2), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 11,4), eraikuntza (% 6,7) eta industria (% 5,7).[11]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,2; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 27,6), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 13,3.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 60,0 eta emakumeen % 47,5).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 14 | % 13,3 | 6 | % 9,2 | 8 | % 20,0 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 58 | % 55,2 | 39 | % 60,0 | 19 | % 47,5 |
| Oinarrizko okupazioak | 29 | % 27,6 | 16 | % 24,6 | 13 | % 32,5 |
| Ez dago jasota | 4 | % 3,8 | 4 | % 6,2 | 0 | % 0,0 |
| Guztira | 105 | % 100,0 | 65 | % 100,0 | 40 | % 100,0 |
Okupatuen % 84,8 besteren konturako langileak dira, eta % 15,2 norberaren konturakoak.[13]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 16 | % 15,2 | 10 | % 15,4 | 6 | % 15,0 |
| Besteren kontura | 89 | % 84,8 | 55 | % 84,6 | 34 | % 85,0 |
| Guztira | 105 | % 100,0 | 65 | % 100,0 | 40 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 581 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 39 km² denez, NAE lurraldearen % 14,9 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 50,9 lur goldagarria (296 ha, 22 ustiategitan), % 25,9 arbolak (151 ha, 29 ustiategitan), % 23,1 larre iraunkorrak (134 ha, 16 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,1 ha, 4 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.537 ardi eta ahuntz zeuden[16][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 81 gidari zeuden erroldatuta: 59 gizon (% 72,8) eta 22 emakume (% 27,2)[17]. Biztanleen % 31,4 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 262 ibilgailuk osatzen zuten: 162 turismo, 27 furgoneta, 26 motozikleta, 24 kamioi eta 15 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 628 turismokoa zen, probintziako (535) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 14,5 urtekoa zen; turismoen % 6,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 20,4k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 62,1 diesel zen eta % 37,5 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 46,4k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Almería.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Almería.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Almería.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Almería.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Almería.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1406739.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Almería.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Almería.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Andaluziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

