Semero Iruñekoa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ximeno Iruñekoa» orritik birbideratua)
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu

Semerogaztelaniaz: JimenoVIII. edo IX. mendeko Iruñeko erregeorde edo erregekide hipotetikoa izan zen, Semero leinukoa.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ez daukagu bere existentziari buruzko daturik, bere semeen patronimikoak izan ezik: Gartzea eta Eneko Semeroitz, Semero izeneko aita behar zuten.[1] 850ean, Frantziako Gortean Induo eta Mitio, "Nafarren dukeen" ordezkariei harrera egin zieten eta Eneko Aritza eta Semero aipatutako duke horiek izan zitezkeen.[2]

Era berean Gartzea Semeroitz Iruñekoa bere semea bezala, Iruñeko Erresumako "beste zatiren" buruzagia edo erresuma osoko erregeordea izan zitekeen (nahiz eta horri buruz agiririk ez izatea).[2][3] Bere balizko lurraldeak Araba inguruan izan ziratekeen, Beila Semeroitz Arabako kondea bere balizko semeak (berriro patronimikoa) bertan lurrak zituelako.[4]

Batzuetan Semerori "Azkarra" ezizena jarri diote, Semero Azkarrarekin identifikatuz. Semero Gartzia ere deitu dute, Gartzea Semeroitzen semea zelakoan.[1]

Semero leinuaren sortzailea izan zitekeen, Aritza leinua 905an ordezkatu eta Nafarroako Erresuma 1234 arte gobernatu zuena.

Ezkontza eta seme-alabak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere emazteari buruzko daturik ez badago ere, Justo Pérez de Urbel historialariak Semero Leongo Erresumako printzesa zen Leodegundia Ordoñezk ezkondu zuen Iruñeko printze ezezaguna zela zioen.[2][5] Semerok bi seme ezagunak eta beste bi balizkoak izan zituen:[4]

  • Gartzea Semeroitz, agian bere oinordekoa
  • Eneko Semeroitz, Gartzea anaia bezala Rodako kodexean aipatua.[6]
  • Beila Semeroitz, Beila leinuaren sortzailea. Lotura ez da egiaztatua izan baina patronimiko, geografia eta kronologiaren arabera aditzera eman dute.
  • Oneka, Galiziako kondea zen Diego Fernandez ezkondu zuena eta Semero eta Leodegundiaren ama. Pérez de Urbelek hipotesi honen aldekoa da Leodegundia Ordoñez Semeroren emaztea bazen, besteek berriz, beste aita ezarri zioten Onekari.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b Lakarra de Miguel, José María. Textos navarros del Códice de Roda. Estudios de Edad Media de la Corona de Aragon. 1:194-283 (1945).
  2. a b c Pérez de Urbel, Justo. Lo viejo y lo nuevo sobre el origin del Reino de Pamplona. Al-Andalus. 19:1-42 (1954)
  3. Sánchez Albornoz, Claudio. Problemas de la historia Navarra del siglo IX. Vianako Printze Erakundea, 20:5-62 (1959)
  4. a b Pérez de Urbel, Justo. Jimenos y Velas en Portugal. Revista Portuguesa de História. 5:475-492 (1951)
  5. Sánchez Albornozek ez dago ados
  6. Batzuetan Eneko Aritzarekin nahasi dute.