Ziklohexanol

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ziklohexanol
Cyclohexanol.svg
Formula kimikoaC6H12O
SMILES kanonikoa2D eredua
InChl3D eredua
Osatutaoxigeno eta karbono
Ezaugarriak
Dentsitatea
0,96 g/cm³ (20 °C)
Disolbagarritasuna4 g/100 g (ura, 20 °C)
Fusio-puntua25 °C
24 °C
Irakite-puntua161 °C (760 Torr)
Lurrun-presioa1 mmHg (20 °C)
Masa molekularra100,089 Da
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
2
1
0
Denboran ponderatutako esposizio muga200 mg/m³ (10 h, Ameriketako Estatu Batuak)
Flash-puntua68 °C
IDLH1.640 mg/m³
Eragin dezakeCyclohexanol exposure (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKeyHPXRVTGHNJAIIH-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia108-93-0
ChemSpider7678
PubChem7966
Reaxys906744
Gmelin18099
ChEMBLCHEMBL32010
RTECS zenbakiaGV7875000
ZVG16090
DSSTox zenbakiaGV7875000
EC zenbakia203-630-6
ECHA100.003.301
CosIng39429
UNII8E7S519M3P
KEGGC00854
PDB LigandCXL

Ziklohexanola konposatu organikoa da HOCH(CH2)5 formula duena, alkoholen familiakoa. Solido delikueszentea da, giro-tenperaturaren bueltan urtzen dena[1].

Produkzioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ziklohexanola ziklohexanoaren oxidazio katalitikoz prestatzen da. Kobaltoa usatzen da katalizatzaile moduan. Oxidazio horretan nahaste bat lortzen da, industrian mixed oil deitua eta ziklohexanolaz eta ziklohexanonaz osatuta dagoena. Dena den, erreakzioaren bihurketa oso txikia izaten da; hau da, mixed oil nahasketarekin batera erreakzionatu gabeko ziklohexanoa berreskuratzen da. Ondorioz, destilazio sinple baten bidez banatzen dira, alde batetik ziklohexanoa, beste oxidazio baten birziklatzen dena, eta, beste aldetik, alkoholaren eta zetonaren nahastea[2].

C6H12 + 1/2 O2 → C6H11OH

Fenolaren hidrogenazio katalitikoaz ere lor daiteke ziklohexanola.

C6H5OH + 3 H2 → C6H11OH

Erabilera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ziklohexanolaren erabilerarik handiena nylonen sintesian lehengai moduan da. Halaber, bere ester batzuk plastifikatzaile gisa baliatu egiten dira. Proportzio txiki bat disolbatzaile moduan usatzen da.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez) Musser, Michael Tuttle. (2011). «Cyclohexanol and Cyclohexanone» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (American Cancer Society) doi:10.1002/14356007.a08_217.pub2. ISBN 978-3-527-30673-2. (Noiz kontsultatua: 2021-03-01).
  2. Vicario Hernandez, Jose Luis & Moreno Benitez, Maria Isabel. (2009). Kimika organiko industriala. EHU, 127 or. ISBN 978-84-692-7831-4..

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]