Arrano
 |
||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Arrano beltza (Aquila chrysaetos)
|
||||||||
| Sailkapen zientifikoa | ||||||||
|
Arranoa da Falconiformes ordenako zenbait hegazti harrapariri ematen zaien izen generikoa. Ordenaren izen alternatibo bat Accipitriformes da.
Eduki-taula |
Adierak[aldatu]
Euskararen estandarizazioak eta hiztegigintzak finkatu eta mugatu egin dute arrano adiera, erdarazko águila, aigle edo eagle hitzen sinonimo bihurtu arte. Baina berez, izena oso modu generikoan erabiltzen da edo erabili izan da euskaraz, ia eguneko hegazti harrapari guztiak izendatzeko balio dezake. Berez arrano izen espezifikoa jasotzen dutenei, zein miru edo aztore deitu ditzakegunei ere, ia denei aplika dakieke, hango edo hemengo herri hizkeran, arrano terminoa.
Harrapari sarraskijaleak ere, putre edo saiak, arrano izendatzen dira hainbat hizkeretan, bai Lapurdin[1] zein Bizkaieraren eremuan[2].
Hegazti Motak[aldatu]
Euskal Herrian bizi diren arranoak dira, besteak beste:
- Arrano arrantzalea (Pandion haliaetus)
- Arrano txikia (Aquila pennatus)
- Arrano sugezalea (Circaetus gallicus)
- Arrano beltza (Aquila chrysaetos]
Euskal Herriko beste harrapari batzuk:
- Aztorea (Accipiter gentilis)
- Belatz handia (Falco peregrinus)
- Zuhaitz-belatza (Falco subbuteo)
Euskal Herriko sarraskijale batzuk:
Ikurtasuna[aldatu]
Euskaraz, erlijioarekin harremanik ez duen birao arin gisa hainbat adieratan erabiltzen da arranoaren izena, eta izen horretatik eratorriak ere bai. Adibidez:[3]
- Nola arrano hainbeste diru?
- Arranoetan!
- Arranopola!
- Hau mundu arrano hau![4].
Arrano Beltza euskal abertzaletasunaren ikurretako bat da.
Erreferentziak[aldatu]
- ↑ Larrunen, Azkaine Gure Herria, Jean Elizalde Zerbitzari, Elkar 1985
- ↑ Saiak, arranoak eta putreak, Asier Sarasua, Eibartik blogean, Creative Commons by-sa
- ↑ Ortik eta Emendik, Justo Mokoroa, 1990
- ↑ Juan Bautista Bilbao Batxi; Susa argitaldariak haren esaldi horrekin idazburutu zuen bere idazkien bilduma (1997)
