Kanji
 |
Orri honetako testu zati batzuk japoniar idazkerarekin idatzita daude. Euskarri eleaniztun egokirik gabe, galdera ikurrak ikusiko dituzu kanji edo kana karaktereen ordez. |
Kanji (japonieraz: 漢字, "Han karaktereak" esan nahi duena) egungo japoniera idazteko- hiragana (ひらがな, 平仮名), katakana (カタカナ, 片仮名), zenbaki arabiarrak eta batzuetan latindar alfabetoaz (Rōmaji izenaz ezaguna) gain- erabiltzen diren karaktere txinatarrak dira.
Japonieraren finkatze prozesuan, alfabeto silabikoa garatzeaz gain, txinatarren ideogramak hartu zituzten. Horrela hizkuntza hori idazteko hiru sistema nagusienetariko bat bilakatu zen, besteak hiragana eta katakana izanik.
Txineraz ez bezala (non fonetikoak diren) kanjiak kontzeptuak adierazteko erabiltzen dituzte[1]. Kanji bakoitzak bere esanahia du eta hitzaren erroa da, gero hitz-eratorpenak, adizkitegiak eta beste hitzak sortzeko. Horretarako kana biak (batez ere hiragana) erabiltzen dute[2]. Horrela, japonierak bere idazkera-sistema sortu zuen, han idazkeran sortua baina bertakoa zena.
Prozesu hau III. mende inguru hasi zen. Hori dela eta, Japonian, eta baita Taiwanen ere, badaude 1960ko hamarkadan Txinan Iraultza Kulturala zela eta desagertutako ikurrak[1][3].
Adibideak [aldatu]
Hona hemen adibide batzuk[4], irakurketa arraroak parentesi artean doaz.
| Kanji | Euskaraz | Go-on | Kan-on | Tō-on | Kan'yō-on |
|---|---|---|---|---|---|
| 明 | Argia | myō | mei | (min) | — |
| 行 | Joan | gyō gō |
kō kō |
(an) | — |
| 極 | Muturra | goku | kyoku | — | — |
| 珠 | Perla | shu | shu | ju | (zu) |
| 度 | Gradua | do | (to) | — | — |
| 輸 | Garraioa | (shu) | (shu) | — | yu |
| 雄 | Maskulino | — | — | — | yū |
| 熊 | Hartza | — | — | — | yū |
| 子 | Umea | shi | shi | su | — |
| 清 | Garbia | shō | sei | (shin) | — |
| 京 | Hiruburua | kyō | kei | (kin) | — |
| 兵 | Soldadua | hyō | hei | — | — |
| 強 | Indartsua | gō | kyō | — | — |
Erreferentziak [aldatu]
- ↑ a b DeFrancis, John, "The Chinese Language. Facts and Fantasy", University of Hawaii Press, Honolulu, 1990, passim. ISBN 0-8248-1068-6.
- ↑ Hadamitzky, W., and Spahn, M., (1981) Kanji and Kana, Boston: Tuttle
- ↑ Unger, J. Marshall (1996). "Literacy and Script Reform in Occupation Japan: Reading Between the Lines". ISBN 0-19-510166-9
- ↑ Morohashi Tetsuji, 大漢和辞典/Daikanwajiten 1984-1986. Tokio: Taishukan
