Limbourg anaiak

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Les Très Riches Heures du duc de Berry izena daraman obra honek garai hartako Paris hiriaren inguruaren lur-lantzea eta nekazal giroa primeran islatzen du

Limbourg anaiak edo Limburg, (holandesaz Gebroeders van Limburg) ('Herman, Paul, y Johan; fl. 1385-1416), Erdi Aroko amaieran Nimegan jaiotako margolari miniaturagileak izan ziren. XV. mendearen hasieran, Frantzian garatu zuten euren produkzioa eta gaur egun ezagunak dira Les Très Riches Heures du Duc de Berry o Les Très Riches Heures obragatik. 1399 baino lehenago, Pariseko urregile batekin, ikasi zuten lanean, eta 1400 inguruan, Polek eta Jehannequinek Borgoinako dukea zen Filipe Ausartarentzat egin zuten lan. 1411z aurretik, eta baliteke lehenagotik ere, hiru anaiak Berryko dukearen zerbitzuan jarri ziren, eta hark aginduta egin zuten ospe handiena eman dien obra : Trks Rrches Heures izeneko orduen liburua (Conde museoa, Chantillly), baina ez zuten amaitzerik izan, hala artistak nola bezeroa, denak hil baitziren 1416ko izurritean.


Uste da taldean lan egiten zutela, eta oso elkar harturik, ezin izan baitira bereizi izan batzuen eta besteen lanak. Nolanahi ere, Pol zen lantegiko burua. Hasierako lanetan -1402an Filipe Ausartarentzat egin zuten Biblian (Pariseko Liburutegi Nazionalean), eta New Yorkeko Cloisters museoan dagoen Belles Hetrres edo Heures cl Ailly izenekoan-, erakutsi zuten ongi ezagutzen zituztela flandriar artisten arte ikusmolde berrienak. Hala ere, Tres Riches Heures liburuko orrialde osoa hartzen duten miniaturetan jo zuen gailurra Limbourgtarren talentuak, lan horretan adierazi eta landu baitzituzten ondoen beren maisuen ezaugarri behinenak : naturalismoa, alde batetik, eta gotiko beranduko formalismoa, bestetik.


Antzematen da, gainera, ongi ezagutzen zutela italiar artea, eta ez sienarra soilik,baita Giottoren margolanak ere. Tres Ricbes Heures egutegia apaintzen duten Hilen pasarteak benetako maisu lanak dira : ordu arteko miniaturetan inoiz egindako paisaje handienak marraztu zituzten.


Eskema berdintsua errespetatzen da hil guztien antzezpenean : aitoren semeak azaltzen dira, garaian garaiko jostetan, edota nekazariak urte sasoiari dagokion zereginetan, baina denak Berryko dukearen gaztelu edo egoitzaren bat ikusten den paisajeren batean kokaturik. Nekazarien irudiak biziagoak, libreagoak dira, eta jauntxoenak, aldiz, dotoreak, luzekak eta zurrun samarrak. Alegia, "behe" mailako pertsonak ikuspegi naturalista batetik marraztu zituzten, eta gortekoak, berriz, modu formalagoan.


Har dezagun, esate baterako, urriari dagokion pasartea. Bi nekazari neguko laboreen ereite lanetan ari dira soroan. Egun argia eta eguzkitsua da, eta lehen planoan dauden irudien itzalak antzematen dira lurrean (lehen aldiz, Antzinate klasikoaz geroztik). Errealismo harrigarriz islatuta daude xehetasun asko: erdiko txorimaloa, eta ereileak lur erabili berrian utzitako oin zuloak, adibidez. Baina hazia ereiten ari den nekazariak baditu beste zantzu ohargarri batzuk ere. Zarpa zaharrez jantzita dago, eta aurpegiera mindua eta goibela du. Irudi patetiko horrekin nekazari pobreen zorigaitzeko patua adierazi nahi izan zuten Limbourg anaiek, batez ere, atzeko gaztelu aberatsak sinbolizatzen duen aristokraziaren luxuekin alderatzen bada.


Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara.euskadi webgunearen Entziklopediatik aterata

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Limbourg anaiak Aldatu lotura Wikidatan