Nederlandera

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

 

Nederlandera
Nederlands
Ahoskera: NAF: [ˈneːdərlɑnts]
Non mintzatzen den: Herbehereak, Holandarren Antillak, Aruba, Surinam, Belgika (Flandria eta Brusela), Frantzia (Frantziar Flandria), Alemania (Rhin Beherea) eta Indonesia
Hiztunak: Jatorrizkoak: 22 milioi
Guztira: 27 milioi 
Rankina: 45.a
Hizkuntza familia: Indoeuroparra
 Germaniarra
  Mendebaldeko germaniarra
   Behe frankoniera
    Nederlandera 
Idazkera: Latindar alfabetoa 
Estatus ofiziala
Hizkuntza ofizialtzat duten lurraldeak: Aruba, Belgika, Herbehereak, Holandarren Antillak, Surinam, Benelux, Europar Batasuna, Hego Amerikako Nazioen Batasuna
Erakunde araugilea: Nederlandse Taalunie
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1: nl
ISO 639-2: dut (B)  nld (T)
ISO 639-3: nld

 

Map Dutch World scris.png
Nederlanderaren hedapena.
 

Nederlandera[1] jatorri germanikoa duen hizkuntza bat da. Gutxi gorabehera 24 milioi pertsonak hitz egiten dute mundu osoan.

Hizkuntza ofiziala da Herbehereetako Erresuman —hots, Herbeheretan, Holandarren Antilletan eta Aruban— eta Surinamen. Belgikako hizkuntza ofizialetako bat da, frantsesarekin eta alemanarekin batera. Frantziako ipar-ekialdean ere 60.000 pertsona inguruk hitz egiten dute. Indonesiako hainbat partetan ere hitz egiten da, non administrazio publikoak hizkuntza ofizialtzat erabiltzen zuen.

Nederlandera estandarrak ABN izena hartzen du, Algemeen Beschaafd Nederlands (landutako nederlandera orokorra), eta horixe da Herbehereetan eta Belgikan erabiltzen den aldaera.

Nederlandera, mundu guztian, 250 unibertsitatetan baino gehiagotan irakasten da.

Sailkapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dialektoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dialekto holandarra Holandako probintzietan hitz egiten da, Brabansona, Brabanseko probintzian hitz egiten den moduan. Hizkuntza honi holandera deitzea ezegokia da, eta burla gisa har dezakete Holandako probintzietan bizi ez diren hiztunek.

Afrikaans dialektoa, Namibia eta Hegoafrikan hitz egiten da, normalean hizkuntza beregain gisa hartzen bada ere.

Flandrian hitz egiten den nederlanderari, berriz, flandriera deritzo. Flandrierak beste dialekto batzuk ditu, West-Vlaamse, Oost-Vlaanse, Limburgs, Brabants eta Antwerps-era.

Literatura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Nederlanderazko literatura»

Jacob van Maerlant eta Jan van Ruusbroec Erdi Aroko egilerik azpimarragarrienak ditugu, beste batzuen artean. Denboran aurrera, Urrezko Aroa delakoan (15501670) Joost van den Vondel batik bat eta Dirck Volckertszoon Coornhert eta Pieter Corneliszoon Hooft idazle nabarmenak izan ziren.

Bestela, XIX. mendean Willem Bilderdijk, Guido Gezelle poeta, "Multatuli" (kolonialismoa satirikoki kritikatu zuena) eta Louis Couperus ditugu. Azkenik, XX. mendetik aurrera Johan Huizinga eta Harry Mulisch ezagunenen artean daude.

Erreferentzia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Nederlandera Aldatu lotura Wikidatan
Wikipedia
Hizkuntza honek bere Wikipedia du.
Bisita ezazu.