Nederlandera

 

Nederlandera Nederlands
Ahoskera:	NAF: [ˈneːdərlɑnts]
Non mintzatzen den:	Herbehereak, Holandarren Antillak, Aruba, Surinam, Belgika (Flandria eta Brusela), Frantzia (Frantziar Flandria), Alemania (Rhin Beherea) eta Indonesia
Hiztunak:	Jatorrizkoak: 22 milioi Guztira: 27 milioi
Rankina:	45.a
Hizkuntza familia:	Indoeuroparra  Germaniarra   Mendebaldeko germaniarra    Behe frankoniera     Nederlandera
Idazkera:	Latindar alfabetoa
Estatus ofiziala
Hizkuntza ofizialtzat duten lurraldeak:	Aruba, Belgika, Herbehereak, Holandarren Antillak, Surinam, Benelux, Europar Batasuna, Hego Amerikako Nazioen Batasuna
Erakunde araugilea:	Nederlandse Taalunie
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1:	nl
ISO 639-2:	dut (B)	nld (T)
ISO 639-3:	nld
Nederlanderaren hedapena.

Nederlandera jatorri germanikoa duen hizkuntza bat da. Gutxi gorabehera 24 milioi pertsonak hitz egiten dute mundu osoan.

Hizkuntza ofiziala da Herbehereetako Erresuman —hots, Herbeheretan, Holandarren Antilletan eta Aruban— eta Surinamen. Belgikako hizkuntza ofizialetako bat da, frantsesarekin eta alemanarekin batera. Frantziako ipar-ekialdean ere 60.000 pertsona inguruk hitz egiten dute. Indonesiako hainbat partetan ere hitz egiten da, non administrazio publikoak hizkuntza ofizialtzat erabiltzen zuen.

Nederlandera estandarrak ABN izena hartzen du, Algemeen Beschaafd Nederlands (landutako nederlandera orokorra), eta horixe da Herbehereetan eta Belgikan erabiltzen den aldaera.

Nederlandera, mundu guztian, 250 unibertsitatetan baino gehiagotan irakasten da.

Sailkapena

• Indoeuropar hizkuntzak
  • Germaniar hizkuntzak
    • Mendebaldeko germaniar hizkuntzak
      • Behe frankikoa edo Nederlandera
        • (Afrikaans, Nederlandar kreolerak)

Dialektoak

Dialekto holandarra Holandako probintzietan hitz egiten da, Brabansona, Brabanseko probintzian hitz egiten den moduan. Hizkuntza honi holandera deitzea ezegokia da, eta burla gisa har dezakete Holandako probintzietan bizi ez diren hiztunek.

Afrikaans dialektoa, Namibia eta Hegoafrikan hitz egiten da, normalean hizkuntza beregain gisa hartzen bada ere.

Flandrian hitz egiten den nederlanderari, berriz, flandriera deritzo. Flandrierak beste dialekto batzuk ditu, West-Vlaamse, Oost-Vlaanse, Limburgs, Brabants eta Antwerps-era.

Literatura

Sakontzeko, irakurri: Nederlanderazko literatura

Jacob van Maerlant eta Jan van Ruusbroec Erdi Aroko egilerik azpimarragarrienak ditugu, beste batzuen artean. Denboran aurrera, Urrezko Aroa delakoan (1550–1670) Joost van den Vondel batik bat eta Dirck Volckertszoon Coornhert eta Pieter Corneliszoon Hooft idazle nabarmenak izan ziren.

Bestela, XIX. mendean Willem Bilderdijk, Guido Gezelle poeta, "Multatuli" (kolonialismoa satirikoki kritikatu zuena) eta Louis Couperus ditugu. Azkenik, XX. mendetik aurrera Johan Huizinga eta Harry Mulisch ezagunenen artean daude.

Kanpo loturak

Hizkuntza honek bere Wikipedia du. Bisita ezazu.

• (Nederlanderaz)(Ingelesez) Ingelesa-nederlandera-ingelesa hiztegia
• (Ingelesez) Ikasi nederlandera online