Jump to content

Nabigazio menua

«Molukak»: berrikuspenen arteko aldeak

1.090 bytes added ,  Duela 5 urte
ez dago edizio laburpenik
| azalera = 74.505 km²
| punturik garaiena= Binaiya
| altuera = 301273027
| herrialde = {{bandera|Indonesia}}
| herrialde banaketa admin titulua = Probintziak
 
== Izena ==
HistorikokiAntzinatean, [[txinakotxinatarrek Herrieta Errepublika|txinatar]]europarrek eta''Espezieen uharteak'' izena eman zieten, [[europaespezia]]rrek "espezienasko uharteak" izenazzegoelako ezagutu dutebertan. Egungo izena bertanarabiar aritumerkatariek zenerabitzen zuten deituratik dator: ''Jazirat al-Muluk'' merkatari arabiarretik(«Erregeen datorkiouhartea»)<ref>{{erreferentzia |abizena = Ricklefs |izena = M.C. |izenburua = A History of Modern Indonesia Since c.1300 |edizioa = 2 |argitaletxea = MacMillan |urtea = 1991 |lekua = [[Londres]] |orrialdea = 24 |isbn = 0-333-57689-6}}</ref>.
 
== Geografia ==
Moluka uharteak hego-ekialdeko Asian daude. Mendebaldean [[Sulawesi]] dute, iparraldean [[Filipinetako itsasoa]], [[Filipinak]] eta [[Ozeano Barea]], ekialdean [[Ginea Berria]], eta hegoaldean [[Arafura itsasoa]] eta [[Timor]]<ref>{{erreferentzia|abizena= | izena= |url=https://global.britannica.com/place/Moluccas |izenburua= Moluccas |bilduma = | argitaletxea= global.britannica.com |sartze-data= 2016-9-16}}</ref>. 1027 uharte direla jotzen da; handienak [[Halmahera]] eta [[Seram]] dira. Uharte gehienak menditsu eta oihantsuak dira; mendirik garaiena, Binaiya (3.027 m) Seramen dago. Klima montzoi haizeen mende dago.
Politikoki, Moluka uharteek [[Indonesiaren banaketa administratiboa|Indonesiako probintzia]] bakarra osatu zuten [[1950]] eta [[1999]] artean. [[1999]]an Ipar Maluku (''Maluku Utara'') eta Erdialdeko Halmahera (''Halmahera Tengah'') erregentzia edo ''kabupaten''ek banatu eta [[Ipar Maluku]] probintzia osatu zuten. [[1999]] eta [[2002]] artean probintzia [[musulman]] eta [[kristautasun|kristauen]] arteko liskarrak zirela eta ospetsu bilakatu zen.
 
== Historia ==
Turistentzako gidek 999 [[uharte]] dituztela dioten arren, bere azaleraren %90a [[itsaso]]a da<ref name="MONK">{{erreferentzia |abizena = Monk |izena = K.A. |eginkideak = Fretes, Y., Reksodiharjo-Lilley, G. |izenburua = The Ecology of Nusa Tenggara and Maluku |argitaletxea = Periplus Editions Ltd. |urtea = 1996 |orrialdea = 9 |lekua = [[Hong Kong]] |isbn = 962-593-076-0}}</ref>. Hona hemen uharte nagusiak:
[[Portugal]]darrek esploratu zituzten Moluka uharteak [[1512]]an. [[Herbehere]]ek eskuratu zituzten [[XVII. mende]]an, eta [[XIX. mende]]aren hasieran ingelesak jabetu ziren uhartediaz, urte gutxiz izan bazen ere, ondoren berriro ere Herbehereen eskuetara igaro baitziren. [[Bigarren Mundu Gerra]]ren ondoren uhartedia Indonesiaren eskuetan geratu zen, eta ordutik aurrera bertako probintzia da. [[1950]]ean Moluka uharteen burujabetasunaren aldeko higikundea sortu zen Ambonen. [[1999]] eta [[2002]] artean, [[musulman]] eta [[kristautasun|kristauen]] arteko liskar latzak izan ziren<ref>{{erreferentzia|abizena= | izena= |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/806862.stm |izenburua= Troubled history of the Moluccas |bilduma = | argitaletxea= news.bbc.co.uk |sartze-data= 2016-9-16}}</ref>. [[2010]]ean, [[Richter eskala]]ren arabera 6,1 graduko indarra hartu zuen lurrikarak astindu zuen uhartedia<ref>{{erreferentzia|abizena= | izena= |url=http://www.berria.eus/albisteak/40720/61eko_lurrikara_indonesian_moluka_uharteetan.htm |izenburua= 6,1eko lurrikara Indonesian, Moluka uharteetan |bilduma = | argitaletxea= berria.eus |sartze-data= 2016-9-16}}</ref>.
<div style="-moz-column-count: 2; column-count: 2;">
'''[[Ipar Maluku]]'''
* [[Ternate]], nagusia
* [[Bacan]]
* [[Halmahera]], handiena<ref name="MONK"/>
* [[Morotai]]
* [[Obi uharteak]]
* [[Sula uharteak]]
* [[Tidore]]
 
== Banaketa administratiboa ==
'''[[Maluku probintzia]]'''
Moluka uharteek [[Indonesiaren banaketa administratiboa|Indonesiako probintzia]] bakarra osatu zuten, 1999an bitan banatu zituzten arte: [[Ipar Molukak]] (''Maluku Utara'') eta [[Molukak (probintzia)|Molukak]] (''Provinsi Maluku''). Ipar Molukak probintzian daude, besteak beste, [[Ternate]], [[Bacan]], [[Halmahera]], [[Morotai]], [[Obi uharteak]], [[Sula uharteak]] eta [[Tidore]]. Molukak probintziako uharte nagusiak, berriz, hauek dira: [[Ambon uhartea|Ambon]], [[Aru uharteak]], [[Babar uharteak]], [[Banda uharteak]], [[Buru (uhartea)|Buru]], [[Kai uharteak]], [[Kisar]], [[Leti uharteak]], [[Seram]], [[Tanimbar uharteak]] eta [[Wetar]].
* [[Ambon uhartea]], nagusia
* [[Aru uharteak]]
* [[Babar uharteak]]
* [[Banda uharteak]]
* [[Buru (uhartea)|Buru]]
* [[Kai uharteak]]
* [[Kisar]]
* [[Leti uharteak]]
* [[Seram|Ceram]]
* [[Tanimbar uharteak]]
* [[Wetar]]
</div>
 
2000. urtean 1.895.000 biztanle zituen, herri nagusiak [[nuaulu]] eta [[manusela]] izanik.
 
== Erreferentziak ==
34.942

edits