Edukira joan

«Eskoziako Eliza»: berrikuspenen arteko aldeak

t
t (→‎Historia: Eskoziako Elizaren ikuspegi osatua)
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
Erdi Aroan, Ingalaterrako Koroak tronuaren jaurespena eta gurtza eskatu zuen. Eskozian, baina, besterik ziren gauzak, erregeak ''primus inter pares ''bat izateko joera zuen, non Elizako ordezkarien taldeak protagonismo berezia zuen. Ingalaterrako kultura politikoa, baina, gero eta nabarmenagoa egin zen Eskoziarren Erresumako erregeen artean.
 
Bi kultura horien arteko tentsioak agerian geratu ziren XIII. mende bukaerako Eskoziako independentzia gerren garaian. Une horretan nabarmendu zen [[Joan_Duns_Eskoto]] teologoa, eta berehala etorri ziren [[Elizjendearen Adierazpena (Eskozia)|Elizjendearen Deklarazioa]] eta [[Arbroatheko Aldarrikapena]]. Elizjendea, Eskoziako Elizaren ordezkariek gogor egin zieten erregeen botere absolutuari, bereziki ingelesei.
 
Eliza horrek, Europako eliza erreformaren epelean, ''covenant'', hitzarmena hartu zuen oinarri, eta ''covenanter'' mugimendua sortu zen. [[Eskoziako Erresuma]] eta [[Erromatar Eliza Katolikoa]]ren arteko haustura jazo eta [[John Knox]] apaiz eta teologoaren gidaritzapean [[presbiterianismo]]a sortu zen, eta haren barnean Eskoziako Eliza.