Braga

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Braga

Iparraldekoa
Bragako bandera Bragako armarria
Izen ofiziala Braga
Antolaketa
Estatua
Eskualdea
Azpieskualdea
Barrutia
Antzinako probintzia

Portugal
Iparraldekoa
Cavado
Braga
Minho
Posta kodea 4700
LocalBraga.svg
Koordenatuak
Garaiera
Azalera
Biztanleria

Dentsitatea
Fregesiak
Zaindaria

41°33′N 8°26′W / 41.550°N 8.433°W / 41.550; -8.433
m
183.40 km²
181474 (2011)

989.50 bizt/km²
62
São Geraldo

Sorrera Bracara Augusta erromatar hiria
Herritarra bragatar
Alkatea Ricardo Rio (PSD)
www.cm-braga.pt
Bragako erdigune historikoa.

Braga Portugalgo hirugarren hiririk populatuena da, herrialdeko ipar-mendebaldean dagoena eta Bragako Barrutiaren hiriburua dena.

2011an ia 181.474 biztanle zituen eta Bragako metropoli eremua Portugalgo hirugarren handiena da, Lisboa eta Portoren atzetik. 2012an Gazteen Europako hiriburu izendatu zuten.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aintzinatik populatua izan da Bragako lurraldea. Burdin Aroan Bracari leinu zeltiarrak kastro estrategikoak eraiki zituen muinoetan eta Callaici Bracarii edo Bracarenses izena hartu zuten.

Erromatar garaia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erromatarrak K.a. 136 urtean etorri ziren eta K.a. 20 urtean Bracara Augusta hiria fundatu zuten, izen tradizionalari erromatar enperadorearen izena gehitu zioten. Toki estrategikoan egonik berehala hasi zen hiriaren garapena eta III. mende bukaeran Gallaecia probintziaren hegoaldea hartzen zuen Conventus bracarensis eremuaren hiriburu administratiboa bihurtu zen.

Erdi Aroa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erromatar Inperioaren gainbehera iritsi zenean sueboek konkistatu zuten hiria. 410. urtean beren Gallaecia Erresumako hiriburu bihurtu zuten. 584an bisigodoek hartu zuten Gallaecia eta Bragan apezpikua izendatu zuten.

VIII. mendean mairuek konkistatu zuten Braga eta 1040an Fernando I.a Leon eta Gaztelakoak kristauentzat berreskuratu eta 1070an berrezarri zen apezpikutza. 1093 eta 1147 artean Portugalgo Gorteek bertan izan zuten egoitza. 1107an Aita Santuak artzapezpikua ezarri zuen Bragan eta honek Iberiar penintsulako ipar-mendebalde guztia gobernatzen zuen, Portugalgo zati handienaz gain Galizia bera ere bai. Erdi Aroko hiria katedralaren inguruan eratuz joan zen.

Aro kodernoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XVI. mendean kostatik eta hiri nagusietatik urruti egonda Portugalgo Aurkikuntzen Aroan Bragak ez zuen beste hiri batzuek izan zuten aberastasun aldirik izan, hala ere Diogo de Sousa apezpikuak hiria modernizatu zuen kaleak luzatuz, enparantza publikoak eraikiz eta ospitale eta eliza berriak altxatuz. XVIII. mendean beste berriztatze aro bat izan zuen Braganzako dukeek André Soares eta Carlos Amarante arkitektuak kontratatu zituztenean.

XX. mendetik aurrera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XX. mendean goraldiak eta beheraldiak ezagutu zituen Bragak. Nekazal eremuetatik hirirako migrazioak gertatu zirenez hiria handitu beharra izan zen eta azpiegiturak modernizatu.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriaren bilakaera (1801 - 2011)[1]
1801 1849 1900 1930 1960 1981 1991 2001 2011
30 552 40 004 58 339 60 761 92 938 125 472 141 256 164 192 181 474

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bragaren iparraldetik Cávado ibaia pasatzen da eta hegoaldean Este ibaia dago. Lurraldean muinoak eta haranak tartekatzen dira, Serra dos Picos (566m) eta Serra dos Carvalhos (479m) dira mendilerro garaienak eta udalerriko kota baxuena 20 metrotan dago.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Fregesiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kirolak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiriko talderik ezagunena Sporting Clube de Braga da. Futbolean bi titulu ditu, 1966ko Portugalgo kopa eta 2013ko Ligako Kopa. Ligarik irabazi ez duen arren 2010an bigarren gelditu zen. Aipagarriena ordea 2011eko UEFA Europa Leagueko finala da FC Portoren aurka 1-0 galdu zuena.

Bestalde hiriko Circuito Vasco Sameiro kartodromoa dago, 2009an Europako Txapelketa eta 2010ko Munduko Txapelketa hartu zituena.

Hiritar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Braga Aldatu lotura Wikidatan