Edukira joan

Buzy

Buzy
Buzy
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiOloroe-Donamariako barrutia
Kantonamenducanton of Arudy
Izen ofizialaBuzy
Jatorrizko izenaBuzy
Posta kodea64260
Geografia
Koordenatuak43°08′01″N 0°27′32″W / 43.1336°N 0.4589°W / 43.1336; -0.4589
Mapa
Azalera16,7 km²
Altitudea428,5 m, 296 m, 561 m eta 393 m
MugakideakArudy, Bescat, Buziet, Gan, Lasseubetat eta Rébénacq
Demografia
Biztanleria1.006 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 498 (%49,2) (%50,8) 515 alt_right
Dentsitatea60 bizt/km²
buzy.fr

Buzy (okzitanieraz Busi) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 1.006 biztanle zituen 16,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arudy, Bescat, Buziet, Gan, Lasseubetat eta Rébénacq.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da, 13,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1407 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 9,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Oloron-Sainte-Marie udalerrian dago, 10,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1491,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea80090010001100120013001400150016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 515 gizon, 498 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.00
0.00
 
85-89
 
4.02
0.97
 
80-84
 
2.01
7.96
 
75-79
 
8.23
7.77
 
70-74
 
9.24
6.80
 
65-69
 
8.23
10.68
 
60-64
 
8.23
7.96
 
55-59
 
9.04
2.91
 
50-54
 
6.02
5.83
 
45-49
 
5.02
7.77
 
40-44
 
4.02
3.88
 
35-39
 
4.02
4.85
 
30-34
 
6.02
3.88
 
25-29
 
4.02
6.80
 
20-24
 
6.02
3.88
 
15-19
 
2.01
4.85
 
10-14
 
1.00
4.66
 
5-9
 
6.83
8.54
 
0-4
 
5.02
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Buzy udalerrian 1.006 biztanle zeuden eta 436 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,31 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 32,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

1.006biztanle
436elkarbizitza-unitate
2,31lagun elkarbizitza-unitateko
326familia
Udalerria
% 27
% 32
% 15
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 326 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (141). Guraso bakarreko 67 familietatik 48etan ama zen guraso bakarra. 161 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 94k seme-alaba bakarra zuten etxean, 59k bi, eta 13k hiru edo gehiago.[8]

141
117
67
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean161
Seme-alaba bat94
Bi seme-alaba59
Hiru seme-alaba6
Lau edo gehiago7

15 urte edo gehiago zituzten 839 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,3).[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 4
40-54% 10
55-64% 19
65-79% 16
80 +% 39
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 79
40-54% 77
55-64% 72
65-79% 78
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 25,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,9 izatezko bikotean eta % 12,4 PACS bidez lotuta). % 19,0 ezkongabeak ziren, % 6,4 alargunak eta % 4,3 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 45,2
Ezkongabea% 19,0
Izatezko bikotean% 12,9
PACS bidez lotuta% 12,4
Alarguna% 6,4
Dibortziatuta% 4,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,6), eskulangileak (% 18,6), erdi-mailako lanbideak (% 15,1), enplegatuak (% 14,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,6) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. 4 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,9).[8]

Udalerria
% 11
% 15
% 15
% 19
% 30
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 518 etxebizitza zeuden. Horietatik 437 egoitza nagusi ziren, 52 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 29 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (497), eta apartamentuak gutxi ziren (14). Egoitza nagusietatik 392 beren jabearen bizilekuak ziren, 40 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[9]

518etxebizitza
437egoitza nagusi
497etxe
14apartamentu

Etxebizitza multzoa

437
52
Egoitza nagusia (437)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (52)Hutsik (29)

Etxe mota

497
Etxea (497)Apartamentua (14)

Jabetza egoera

392
40
Jabeak (392)Alokairuan (40)HLM (4)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (127).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik127
1919-194529
1946-197028
1971-199094
1991-200559
2006-202082

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (281). 223 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 315 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 136 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 285tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela11
3 gela42
4 gela100
5 gela edo gehiago281

Berogailu mota

54
128
223
Gas sarea (54)Fuel-olioa (23)Elektrizitatea (128)Gas botila (9)Bestelakoak (223)

Aparkalekua eta ibilgailuak

315aparkalekua
136ibilgailu 1
285ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 582 biztanleetatik 477 aktibo ziren (% 82,0), horietako 451 lanean (% 77,5) eta 26 langabezian (aktiboen % 5,5).

58215-64 urteko biztanle
% 82,0aktibo
% 77,5lanean
% 5,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,4
25-54 urte% 94,6
55-64 urte% 67,1
Gizonak% 83,1
Emakumeak% 80,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 8,3
CAP-BEP% 9,5
Batxilergoa% 6,2
Goi-mailako +2% 4,4
Goi-mailako +3/4% 1,5
Goi-mailako +5% 1,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

105 ez-aktibotik 34 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,4), 34 erretiraturik zeuden (% 32,4) eta 36 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,3).

Ez-aktiboak

% 32
% 32
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 13
% 9
% 25
% 27
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 101 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 451 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

101enplegu udalerrian
% 53,5soldatapeko
% 46,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.980 eurokoa zen.

25.980 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €
  1. Estazioko erregistroak 2006ko ekainaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Oloron », fiche climatologique. .
  6. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]