Edukira joan

Mourenx

Mourenx
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
Kantonamenducanton of Lagor
AlkateaDavid Habib (en) Itzuli
Izen ofizialaMourenx
Posta kodea64150
Geografia
Koordenatuak43°22′14″N 0°37′46″W / 43.3706°N 0.6294°W / 43.3706; -0.6294
Mapa
Azalera6,34 km²
Altitudea95 m, 182 m eta 109 m
MugakideakLagor, Lahourcade, Noguères eta Os-Marsillon
Demografia
Biztanleria5.695 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.139 (%54,2) (%45,8) 2.651 alt_right
Dentsitatea898 bizt/km²
mourenx.fr

Mourenx (frantsesez eta ofizialki Mourenx eta okzitanieraz Morencs) Pirinio Atlantikoak departamenduko eta Akitania eskualdeko udalerria da. Azken erroldaren arabera 5.695 biztanle zituen 6,34 km²-ko azaleran.

  • Les Amasses
  • Coueyto
  • Village
  • Bois
  • Hameau
AlkateaAgintaldiaAlderdia
Louis Blazy1959-1965
Louis Blazy1965-1971
Louis Blazy1971-1977
André Cazetien1977-1983PCF
André Cazetien1983-1989PCF
André Cazetien1989-1995PCF
David Habib1995-2001PS
David Habib2001-2008PS
David Habib2008-2014PS

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lagor, Lahourcade, Noguères eta Os-Marsillon.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da, 14,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1232 mm-koa da, urtarrilean 11,9 euri-egun eta uztailean 8,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Muneiñe udalerrian dago, 11,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1228,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2022ko ekainaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea0200040006000800010.00012.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.651 gizon, 3.139 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.19
 
95+
 
1.27
0.94
 
90-94
 
1.75
3.73
 
85-89
 
6.24
4.49
 
80-84
 
6.75
4.34
 
75-79
 
4.94
4.68
 
70-74
 
6.34
5.81
 
65-69
 
6.50
7.32
 
60-64
 
6.85
8.26
 
55-59
 
8.67
6.11
 
50-54
 
6.63
5.21
 
45-49
 
5.13
6.15
 
40-44
 
5.29
4.19
 
35-39
 
3.98
3.47
 
30-34
 
4.91
6.53
 
25-29
 
4.24
5.58
 
20-24
 
4.36
5.96
 
15-19
 
5.26
5.85
 
10-14
 
4.27
5.17
 
5-9
 
3.82
6.04
 
0-4
 
2.80
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mourenx udalerrian 5.489 biztanle zeuden eta 2.907 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,89 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 48,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

5.489biztanle
2.907elkarbizitza-unitate
1,89lagun elkarbizitza-unitateko
1.486familia
Udalerria
% 15
% 23
% 12
% 48
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.486 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (682). Guraso bakarreko 363 familietatik 320etan ama zen guraso bakarra. 865 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 282k seme-alaba bakarra zuten etxean, 231k bi, eta 109k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 441 bikoteetatik 55tan (% 12,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

682
441
363
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean865
Seme-alaba bat282
Bi seme-alaba231
Hiru seme-alaba71
Lau edo gehiago38

15 urte edo gehiago zituzten 4.897 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 61,3). 80 urte edo gehiagoko 687 biztanleetatik 642 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 45 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 21
40-54% 22
55-64% 34
65-79% 35
80 +% 48
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 49
40-54% 61
55-64% 56
65-79% 61
80 +% 41

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 11,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,7 izatezko bikotean eta % 2,7 PACS bidez lotuta). % 28,2 ezkongabeak ziren, % 10,9 alargunak eta % 10,7 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 38,7
Ezkongabea% 28,2
Alarguna% 10,9
Dibortziatuta% 10,7
Izatezko bikotean% 8,7
PACS bidez lotuta% 2,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,5), eskulangileak (% 19,4), enplegatuak (% 17,6), erdi-mailako lanbideak (% 10,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,5) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).[8]

Udalerria
% 11
% 18
% 19
% 42
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.437 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.898 egoitza nagusi ziren, 13 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 526 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (2.160), etxeak baino gehiago (1.267). Egoitza nagusietatik 1.185 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.675 alokairuan zeuden, 1.373 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 38 doan lagata.[9]

3.437etxebizitza
2.898egoitza nagusi
1.267etxe
2.160apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.898
526
Egoitza nagusia (2.898)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (13)Hutsik (526)

Etxe mota

1.267
2.160
Etxea (1.267)Apartamentua (2.160)

Jabetza egoera

1.185
1.675
1.373
Jabeak (1.185)Alokairuan (1.675)HLM (1.373)Doan lagata (38)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.934).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik35
1919-194525
1946-19701.934
1971-1990443
1991-2005174
2006-2020286

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.091). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.343 etxebizitzatan). 1.148 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.558 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 816tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela39
2 gela175
3 gela706
4 gela888
5 gela edo gehiago1.091

Berogailu mota

2.343
412
Gas sarea (2.343)Fuel-olioa (24)Elektrizitatea (412)Gas botila (5)Bestelakoak (114)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.148aparkalekua
1.558ibilgailu 1
816ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.227 biztanleetatik 2.247 aktibo ziren (% 69,6), horietako 1.835 lanean (% 56,9) eta 412 langabezian (aktiboen % 18,3).

3.22715-64 urteko biztanle
% 69,6aktibo
% 56,9lanean
% 18,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,1
25-54 urte% 85,7
55-64 urte% 53,3
Gizonak% 73,4
Emakumeak% 65,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,9
BEPC, brebeta% 30,9
CAP-BEP% 18,4
Batxilergoa% 14,9
Goi-mailako +2% 10,5
Goi-mailako +3/4% 15,1
Goi-mailako +5% 19,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 18,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

980 ez-aktibotik 271 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,7), 242 erretiraturik zeuden (% 24,7) eta 467 bestelako ez-aktibo ziren (% 47,7).

Ez-aktiboak

% 28
% 25
% 48
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 25
% 33
% 34
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.860 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.835 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

2.860enplegu udalerrian
% 91,7soldatapeko
% 8,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.730 eurokoa zen, eta biztanleen % 25 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

20.730 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €
% 25,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 13,3

Herri eta hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mourenxar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Estazioko erregistroak 1971ko martxoaren 1an eta 2022ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Monein », fiche climatologique. .
  6. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. Annuaire des villes jumelées

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]